menu

Nieuwsbrief 33 - juni 2013

Fatale asbestblootstelling, een complex begrip

Van alle mensen die in het verleden aan asbest zijn blootgesteld, krijgt een klein deel maligne mesothelioom (1). Waarom worden nu juist deze mensen ziek en anderen niet? Was het de manier waarop, bijvoorbeeld doordat men met de gevaarlijkste soorten amfibool (bruin of blauw) asbest in aanraking kwam? Of was de optelsom fataal, het lichaam kon de hoeveelheid niet meer aan? Op welk moment was de blootstelling dan fataal? En in hoeverre lag het in aanleg voor kanker? De wetenschap heeft hierop nog geen eenduidig antwoord. Het IAS gaat na waar, wanneer en hoe de asbestblootstelling heeft plaatsgevonden en kan mogelijk op basis hiervan een begin van een antwoord geven op deze vraag. Meerdere factoren lijken een rol te spelen.

Lees verder

IAS nieuws

IAS Jaarverslag 2012: weer meer dan 500 mesothelioomslachtoffers

In 2012 neemt de stroom aanvragen bij het Instituut Asbestslachtoffers (IAS) helaas nog niet af. Het aantal mensen dat in Nederland mesothelioom krijgt, ligt al enkele jaren boven de 500 per jaar. Ondanks het asbestverbod sinds 1993 lijkt de piek nog niet bereikt. Bijna 90% is man en meer dan driekwart is 65-plus op het moment dat de diagnose wordt gesteld. Dat staat in het jaarverslag van het IAS over 2012. Bijna 90% van alle aanvragen bij het IAS resulteerde in een schadevergoeding of tegemoetkoming bij leven. Bron: IAS, 18 april 2013

Epidemiologisch nieuws

Asbest met minerale wolvezels of silica gevaarlijker

Blootstelling aan een combinatie van asbest met minerale wolvezels of silica verhoogt het risico op pleuraal mesothelioom (longvlieskanker). Dat concludeert Lacourt na analyse van het arbeidsverleden van 1199 Franse mannen met mesothelioom. Bron: Lacourt, A. e.a. (2013).

Mesothelioom neemt nog steeds toe in Denemarken

Het aantal mannen dat in Denemarken jaarlijks de ziekte mesothelioom krijgt, neemt nog steeds toe. Inmiddels gaat het om 3394 mannen tussen 1943 en 2009. In 2008-2009 was de incidentie 1,76 mannen per 100.000 inwoners. In Nederland was dit getal veel hoger in 2009, namelijk 4,2 per 100.000 inwoners. De regio Noord Jutland heeft het hoogste aandeel mesothelioom. Gemiddeld leven patienten nog 12-13 maanden na diagnose. Bron: Skammeritz, E. e.a. (2013), www.ias.nl: IAS Monitor.

Belgische asbestslachtoffers in kaart

De Belgische asbestslachtoffervereniging Abeva heeft het aantal slachtoffers in de nabijheid van asbestproductiefabrieken in kaart gebracht. Daaruit blijkt dat er in de buurt van de fabrieken in Kapelle-op-den-Bos 150 slachtoffers zijn en in Harmignies 210, van wie er 171 zijn overleden. In Belgie sterven jaarlijks meer dan 800 mensen direct of indirect aan de gevolgen van asbestblootstelling. Bron: De Morgen, 15 mei 2013.

Asbest, asbestose, roken en longkanker

Asbestblootstelling verhoogt het risico op longkanker ook bij niet-rokers. Een combinatie van asbestblootstelling, asbestose en roken levert nog een extra longkankerrisico op boven op de afzonderlijke effecten van asbest en roken. Dit concludeert Markowitz na vergelijking van gegevens van een cohort van 2377 Noord Amerikaanse mannen die als isoleerder aan asbest zijn blootgesteld met een controlegroep van 54.242 niet aan asbest blootgestelde arbeiders. Bron: Markowitz, S.B. e.a. (2013).

Taconiet mogelijk oorzaak mesothelioom

Taconiet is een ijzererts dat onder andere in de Amerikaanse staat Minnesota in open mijnen wordt gewonnen. Mensen die in de Taconiet-industrie of mijnen hebben gewerkt, krijgen vaker dan gemiddeld mesothelioom. Dit risico wordt groter naarmate men langer in deze industrie heeft gewerkt. Nog niet zeker is of de vezels in dit gesteente zelf de oorzaak zijn dat mensen de ziekte hebben gekregen. Dit wordt verder onderzocht, aldus de onderzoekers van van de Universiteit van Minnesota. Bron: The Associated Press State & Local wire, 13 april 2013.

Asbest en galwegkanker

Asbestblootstelling speelt mogelijk een rol bij het ontstaan van galwegkanker (cholangiocarcinoom). Dit concludeert Brandi na analyse van gegevens van 155 patienten uit een Italiaans ziekenhuis. Bron: Brandi, G. e.a. 2013.

Canadese asbestslachtoffers in kaart

Het aantal mensen dat in Canada tussen 1970 en 2005 aan de gevolgen van asbestblootstelling is overleden, is in die periode sterk toegenomen. Een kaart laat de geografische spreiding van deze groep zien. Gebieden waar mesothelioom relatief vaak voorkomt, zijn Quebec-stad, Montreal, Toronto en Vancouver. Canada heeft tot vorig jaar werkende asbestmijnen gehad in de regio Quebec. 30 jaar geleden was de asbestproductie het hoogst. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 3 mei 2013.

Asbest en longkanker

Cole volgde tot en met 2001 3200 arbeiders die tussen 1940 en 1965 in een asbesttextielfabriek in het Amerikaanse South Carolina hadden gewerkt. 195 overleden aan longkanker. Als destijds de in Amerika huidige normen voor blootstelling van kracht waren geweest, was de longkankersterfte naar schatting bijna een kwart (24%) minder geweest. Bron: Cole, S.R. e.a. (2013).

Asbest en Gezondheid nieuws

Turkije start voorlichtingscampagne asbestrisico’s

Het Turkse Nationale Instituut voor Volksgezondheid gaat campagne voeren in 437 dorpen en 30 steden om mensen bewust te maken van de gevaren van asbest en hen te beschermen tegen blootstelling. Naar schatting zijn op het Turkse platteland een miljoen mensen aan asbest blootgesteld. Het Asbestos Control Action Plan omvat eveneens onderzoek naar asbestvervuiling in plattelandsgemeenten en op vervuilde industrieterreinen. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 22 april 2013.

Aboriginals lopen asbestrisico

Een Australisch overheidsrapport signaleert een gebrek aan coordinatie, voorlichting en vergunningen met betrekking tot het beheer van asbest in aboriginal-gemeenschappen. De bewoners zijn minder goed geinformeerd en zich daardoor minder bewust van de asbestrisico’s dan de gemiddelde inwoner van Australie. Bron: The Australian, 22 maart 2013.

Juridisch nieuws

10.000 euro boete voor weghalen lint bij asbestsloop

Een bedrijf uit Yerseke krijgt van de rechtbank in Middelburg een boete van 10.000 euro, waarvan de helft voorwaardelijk. Het bedrijf had bij werkzaamheden met asbest een lintafzetting verwijderd zonder dat de arbeidsinspectie daar toestemming voor had gegeven. Bron: PCZ, 29 maart 2013.

Polen mocht asbestschip weigeren

Woningbouwcorporatie Woonbron krijgt geen 40 miljoen euro schadevergoeding van de Poolse overheid. Woonbron had de claim ingediend omdat Polen de oplevering van het cruiseschip SS Rotterdam fors had vertraagd, maar het Europese Hof in Straatsburg wees de claim af. Dat meldde een woordvoerder naar aanleiding van een bericht in het Financieele Dagblad.

Lees verder

Asbestclaims Kanaleneiland

De asbestcrisis in Kanaleneiland is mogelijk veroorzaakt door een onderaannemer die zonder medeweten van de hoofdaannemer door de asbestverwijderaar is ingeschakeld. De hoofdaannemer en asbestverwijderaar zijn in een loopgravenoorlog beland over de aansprakelijkheid voor de crisis. Woningcorporatie Mitros heeft de rekening voor de circa zes miljoen euro asbestschade al bij beiden neergelegd. Maar nu blijkt er nog een derde partij te zijn, die door de asbestverwijderaar aan het werk is gezet. De hoofdaannemer wist hier niet van. Tot nu toe is onduidelijk gebleven wie precies op het dak van de flat aan de Stanleylaan heeft gewerkt aan de verwijdering van de gevaarlijke asbest kitranden. Uit het onderzoek van de Commissie Jansen blijkt dat al snel na het begin van het werk duidelijk was dat er asbest achter de kitrand zat. Bron: AD/Utrechts Nieuwsblad, 22 maart 2013.

VS: 20% voor advocaten in Libby zaak

Een rechter uit de staat Montana kent de advocaten die asbestslachtoffers van de Grace mijn in Libby Montana hebben bijgestaan meer dan 4 mln us-dollar compensatie voor onkosten toe: 20% van het totale bedrag van de schikking met Grace & co. Sommige slachtoffers vonden dit bedrag excessief. Zij vroegen de rechter het bedrag toe te kennen aan medische zorg voor de meer dan 220 mensen die door de asbest ziek zijn geworden. Bron: AP, 5 april 2013.

Eternit Israel aansprakelijk voor vervuiling

Voormalig asbestverwerker Eitanit Construction Products moet de helft van de kosten betalen om de asbestvervuiling in Noord Israel te verwijderen. Dit bevestigt het Israelische Hooggerechtshof in hoger beroep en volgt daar mee het principe dat de vervuiler moet betalen. Eitanit had gesteld dat het bedrijf niet de werkelijke vervuiler was en dat het niet correct was het bedrijf zonder bewijs aansprakelijk te houden en andere partijen daarvan uit te sluiten. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 20 mei 2013.

Forse schadeclaims na haastige asbestsanering

De verbouwing van de Albert Heijn in een winkelcentrum in Veenendaal zou in een weekend moeten worden afgerond. Uiteindelijk duurde het maanden voordat Albert Heijn en omringende winkels weer open konden. Oorzaak: ernstige asbestbesmetting. Begin 2013 oordeelde de rechter dat zowel huurder Ahold als gebouweigenaar ING aansprakelijk zijn. Beide partijen draaien nu op voor de geleden schade. Voor sommige betrokken winkeliers was dat te laat: zij zijn failliet gegaan door het gemis aan omzet gedurende 3 maanden. Bron: Inspectie SZW Nieuwsbrief Asbest, 30 mei 2013.

Zwaardere straf voor oud-bestuurder Eternit Italie

De Zwitserse oud-topman van asbestverwerker Eternit in Turijn Stephan Schmidheiny is door het hof van beroep in Turijn veroordeeld tot een zwaardere straf in het zogenaamde 'Eternit-proces'. Hij kreeg 18 jaar celstraf, in plaats van de 16 jaar in eerste aanleg. De rechter achtte bewezen dat meer dan 2000 mensen zijn overleden, doordat Schmidheiny (65) onvoldoende oog had voor de gevaren van asbest. Bovendien heeft hij de veiligheidsregels geschonden. Hij was van 1976 tot 1986 een belangrijke aandeelhouder van Eternit Italie. De Belgische baron Louis de Cartier de Marchienne was ook een beschuldigde, maar overleed kort geleden. Hierdoor werd ook de gerechterlijke procedure tegen hem automatisch beeindigd. De Cartier de Marchienne was aandeelhouder en bestuurder van Eternit Italie begin jaren zeventig. Het hof kende de Italiaanse gemeente Casale Monferrato, waar Eternit zijn belangrijkste fabriek had en en veel asbestslachtoffers zijn, een schadevergoeding toe van 30,9 miljoen euro, en de regio Piemonte 20 miljoen euro. Eternit Turijn ging in 1986 failliet. Bron: ANP, Het Laatste Nieuws, 3 juni 2013

Medisch nieuws

Subsidie voor onderzoek mesothelioom Erasmus Mc

De Amerikaanse patientenorganisatie Mesothelioma Applied Research Foundation (Meso Foundation) financiert asbestkankeronderzoek binnen het Erasmus MC. De subsidie bestaat uit een geldbedrag van $ 100.000 voor een periode van twee jaar. Volgens Dr. Joost Hegmans, coordinator laboratoriumstudies in het Erasmus MC bestudeert het onderzoek het aantal en de aard van de macrofagen en of deze een voorspellende factor kunnen zijn bij mesothelioom (red. asbestkanker). Bovendien wordt bekeken of het moduleren van deze cellen een verbetering van de huidige behandelingen mogelijk maakt. Macrofagen zijn potente immuuncellen die in aanzienlijke aantallen in mesothelioom tumoren kunnen voorkomen (tot wel 60% van de tumormassa). Bron: Erasmus Mc, 10 april 2013.

Asbest en ijzer

Asbestvezels die lange tijd in de longen blijven, veroorzaken daar ijzerconcentraties. Dat concluderen Italiaanse onderzoekers na analyse van longweefsel van 10 arbeiders die op een scheepswerf aan asbest waren blootgesteld. Een Japanse studie constateerde al eerder dat de ijzerconcentratie direct invloed heeft op de ontwikkeling van mesothelioom. Bron: Pascolo, L. e.a. (2013).

Thalidomide en mesothelioom

Toevoeging van het middel Thalidomide aan eerste lijns chemotherapie had geen positief effect op de progressie van de ziekte mesothelioom bij 222 patienten die tussen mei 2004 en december 2009 in verschillende medische centra waren behandeld. Dit betrof gerandomiseerd fase 3 onderzoek. Bron: Buikhuisen, W.A. e.a. (2013).

VS: eerste robotoperaties voor mesothelioom

Het Medisch Centrum van de Universiteit van Arizona heeft in januari voor het eerst twee extrapleurale pneumonectomie (EPP) operaties voor mesothelioom verricht met behulp van een robot. Bij een EPP-operatie worden de zieke long, het aangetaste vlies, hartzakje en middenrif verwijderd. De voordelen van het gebruik van een robot zijn volgens de thoraxchirurg die de operaties uitvoerde groot: de operatie is veiliger, minder belastend, er is sprake van minder bloedverlies, een lager risico op infectie en overlijden en een korter verblijf in het ziekenhuis. Een mooie technische prestatie. Echter steeds meer experts twijfelen aan het nut van EPP. Behandelingen zijn steeds vaker gericht op het juist zoveel mogelijk sparen van de longfunctie. Bron: States News Service, 11 april, Pacific Meso Center, 24 mei 2013.

Overleving bij buikvliesmesothelioom

Patienten met buikvlies (peritoneaal) mesothelioom leven gemiddeld langer als de tumor operatief is verwijderd en de patient aansluitend met een hyperthermische chemokuur met het middel cisplatine is behandeld. Bij hyperthermie wordt het toe te dienen middel vooraf verhit. Bron: Alexander, H.R. e.a. (2013).

Korte dunne asbestvezels ook gevaarlijk

In het algemeen wordt aangenomen dat lange amfibool asbestvezels het gevaarlijkst zijn. Adib wijst op het risico van korte chrysotiel vezels. Hij onderzocht het longweefsel van 123 Canadese werknemers uit de regio Quebec die tussen 1988 en 2007 een asbestgerelateerde ziekte hadden gekregen. Bij 85% werden chrysotiel asbestvezels in de longen gevonden, ook bij mensen die 30 jaar daarvoor voor het laatst aan asbest waren blootgesteld. Bron: Adib, G. e.a. (2013).

Genen en mesothelioom

Bepaalde genetische patronen kunnen het risico op mesothelioom verhogen, aldus Matullo na studie van gegevens van 407 Italiaanse en 428 Australische mesothelioompatienten. Carbone constateerde bij families die door mesothelioom getroffen waren dat een bepaalde mutatie in het BAP1-gen mogelijk extra gevoelig maakt voor het ontwikkelen van de ziekte. In een overzichtsstudie noemt Sekido naast BAP1 nog CDKN2a/ARF en NF2 als genen die een rol spelen bij mesothelioom. Bron: Matulli, G. e.a. (2013); Carbone, M. e.a. (2013); Sekido, Y. e.a. (2013).

Mesothelioom en bestraling

Farioli constateerde dat patienten met prostaatkanker die uitwendige bestraling hadden gehad (EBRT) iets vaker mesothelioom kregen dan anderen. Zijn onderzoeksgroep kwam uit de databank van de Amerikaanse Kankerregistratie (SEER) en bestond uit totaal 471 mesothelioompatienten die eerder de diagnose prostaatkanker hadden gekregen. Bron: Farioli, A. e.a. (2013).

Overzichtsstudies asbestziekten

Tada beschrijft in een overzichtsartikel de mogelijkheden van gentherapie in combinatie met andere medicijnen en behandelingen voor mesothelioom. Asbestblootstelling leidt volgens Prazakova vaker tot niet kwaadaardige afwijkingen (pleurale plaques, diffuse pleurale verdikking, asbestose) dan tot kanker (longkanker, mesothelioom). 3 tot 8% van de gevallen van longkanker is asbestgerelateerd. Ten aanzien van de de behandeling is vooral vooruitgang geboekt in de ontwikkeling van beeldvormende en nucleaire geneeskundige technieken. Bron: Bron: Tada, Y. e.a. (2013).; Prazakova, S. e.a. (2013).

Milieu/Veiligheid nieuws

Australische trucker dumpt 2000 kilo asbest bij kinderdagverblijven

Australie heeft de jacht geopend op een vrachtwagenchauffeur. De onbekende man dumpte in december meer dan 2000 kilo asbest voor de deur van twee kinderdagverblijven.
De asbest diende professioneel te worden verwijderd en dit schoonmaakproces nam twee dagen in beslag. Totale kosten: 13.000 Australische dollars, omgerekend ruim 10.000 euro. De dader kan een boete van 1 miljoen Australische dollar en zeven jaar cel verwachten. Bron: NOS, 19 maart 2013.

Asbest met schuim verwijderen

Als een experiment van woningcorporatie De Kombinatie in Zeist lukt, kan asbest voortaan veiliger, sneller en goedkoper worden verwijderd dan nu gebeurt. Dit bericht haalde op 22 april jl zelfs het NOS journaal. De nieuwe methode maakt het nemen van veiligheidsmaatregelen zoals het dragen van witte pakken en maskers overbodig. Ook het onder druk inpakken van ruimtes, hoeft dan niet meer. Bij de zgn. Foamshield methode wordt een vloeistof of schuim op het asbest aangebracht. Het asbest hecht zich hieraan, waarna het eenvoudig kan worden opgeveegd en afgevoerd. Zo komen er geen asbestdeeltjes vrij.
De berichtgeving was volgens deskundigen te ongenuanceerd. De methode kan namelijk niet op alle te saneren asbesttoepassingen worden toegepast. Toepassing, zoals in het experiment, kan alleen in de laagste risicoklasse (1) en als het asbesthoudende materiaal niet verstoord cq beschadigd is. en geen containment verplicht is. De methode van reinigen is een preventieve maatregel. In antwoord op kamervragen meldt minister Asscher dat de bestaande wet- en regelgeving door deze nieuwe methode niet verandert. Bron: ANP, 22 april, Cobouw, 24 en 26 april, rijksoverheid.nl, 30 mei 2013.

Britten op zoek naar asbesthoudende vogelspin

Bij asbestinventarisatie in een 19de eeuws huis is de vervelde huid van een Chileense vogelspin gevonden. Onderzocht wordt of de huid asbest bevat, evenals de ruimte waarin de spin zich bevond. Het dier zelf is nog niet gevonden. Evenmin is duidelijk of het om een enkel exemplaar gaat of om een populatie. Bron: Independent.co.uk, 22 maart 2013.

NEN2991-onderzoek vaak onnodig

Uit onderzoek van RIR, een organisatie voor betrouwbare onafhankelijke beoordelingen is gebleken dat 34 van 54 (63%) door RIR beoordeelde NEN 2991-onderzoeken zonder juiste aanleiding zijn uitgevoerd. Duidelijk is geworden dat het advies voor zo n onderzoek zeker niet altijd op objectieve gronden plaatsvindt. De onjuiste adviezen waren mogelijk gebaseerd op de emotionele lading rond het onderwerp asbest en financiele belangen of onkunde van de inventariseerder. Het niet verplichte NEN 2991-onderzoek is een aanvullend onderzoek, voorafgaand aan een asbestsanering. Dit ter beoordeling van blootstellingsrisico’s aan asbest voor gebruikers en derden in gebouwen, woningen, constructies, objecten en leegstaande bouwwerken waarin asbesthoudende materialen zijn verwerkt. Bron: asbestenbouw.com, 6 mei 2013.

Eerste draagbare real time asbest detector

Onderzoekers van de Universiteit van Hertfordshire (VK) melden een prototype van de eerste draagbare, real-time asbestdetector te hebben ontwikkeld. Zij hopen dat dit model de komende jaren in het Verenigd Koninkrijk op de markt gebracht zal worden met name ten behoeve van beroepsgroepen (o.a. loodgieters, elektriciens, dakdekkers) die veel in ruimtes komen waar asbesthoudende materialen zitten. Bron: Business Wire, 2 mei 2013.

Asbestrisico door vervuilde grond

Uit onderzoek van de provincie Noord-Holland blijkt dat veel grondwerkzaamheden zoals graven, bestraten en leidingen leggen niet volgens de regels verlopen. Met als gevolg dat in een kwart van de gevallen gewerkt wordt in soms ernstig verontreinigde grond. Dit levert risico’s op voor de grondwerkers zelf, maar ook voor omwonenden en de natuur. In 77% procent van de gevallen wordt geen onderzoek gedaan naar asbest. De provincie wil dat alle betrokken partijen actie ondernemen om zoveel mogelijk te voorkomen dat in vervuilde grond niet volgens de regels wordt gewerkt. Bron: Asbestenbouw.com, 29 mei 2013.

Politiek nieuws

Antwoord op kamervragen onvoldoende bescherming asbest

In antwoord op Kamervragen schrijft minister Asscher (SZW) de Tweede Kamer dat voor de meest voorkomende saneringen, het verwijderen van hechtgebonden asbestcementproducten die als enige asbestsoort chrysotiel bevatten, wordt verwacht dat met de nieuwe scherpere blootstellingsnormen voor asbest de huidige werkwijze nog steeds zal voldoen. Dit geldt niet voor de verwijdering van niet-hechtgebonden asbest. Om het beoogde beschermingsniveau te bereiken zullen de werkmethoden moeten worden aangepast. Dat wordt op dit moment voorbereid onder leiding van beheersstichting Ascert. De minister schrijft verder dat de invoering van de normen tot 1 januari 2014 zal worden uitgesteld. Dit omdat er diverse technische vragen zijn gerezen over de wijze waarop de verlaagde grenswaarde kan worden bereikt. Bron: rijksoverheid.nl, 10 april 2013.

Italie lanceert Nationaal Asbestplan

De Italiaanse regering heeft tientallen miljoenen euro’s gereserveerd voor medisch, epidemiologisch en milieutechnisch onderzoek naar de gevolgen van asbestvervuiling. Bron: International Asbestos Secretariaat, 10 april 2013.

Zuid Korea erkent larinx- en eierstokkanker

Het Zuidkoreaanse Ministerie van Werk heeft een regeling voorgesteld die het voor mensen met larinx- en vrouwen met eierstokkanker mogelijk maakt schadevergoeding te claimen als de ziekte door asbestblootstelling is veroorzaakt. Tot nu toe gold dat alleen voor mensen met mesothelioom, asbestgerelateerde longkanker en asbestose. In 2011 werd een vergoeding an 450 mensen toegekend: 279 mensen met mesothelioom, 22 met longkanker en 158 met asbestose. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 11 april 2013.

Asbestrekening Thermphos mogelijk voor belastingbetaler

De Tweede Kamer vreest dat de belastingbetaler moet meebetalen aan de schoonmaak van het met o.a. asbest vervuilde bedrijfsterrein van Thermphos, de fosforproducent die eind 2012 failliet ging. Minister Kamp (EZ) laat een berekening maken en wil de kosten zoveel mogelijk verhalen op degenen die ze hebben veroorzaakt. Door het faillissement liggen gevaarlijke stoffen als asbest, zware metalen en radioactieve stoffen nu langer op het terrein dan de bedoeling was: ze worden niet meer verwerkt nu het bedrijf niet meer draait. Bron: ANP, 2 april 2013.

Milieucommissie EU voor sloopfonds oude zeeschepen

De milieucommissie van het Europees Parlement heeft gisteren met grote meerderheid een voorstel aangenomen voor een fonds voor het verantwoord slopen van afgedankte zeeschepen. Momenteel is het verboden Europese schepen te laten slopen in landen die niet bij de internationale organisatie voor economische samenwerking OESO zijn aangesloten. Dat was nodig omdat oude schepen vaak gevaarlijke en giftige stoffen bevatten, zoals asbest. Het verbod wordt echter vaak omzeild door het schip door te verkopen of door het vlak voor de sloop onder een andere vlag te brengen. Zeeschepen die Europese havens aandoen gaan, als het sloopfonds er ook echt komt, een heffing betalen bovenop het havengeld. De heffing wordt gestort in het fonds. Wanneer de zeeschepen worden ontmanteld op een goedgekeurde werf, die overigens ook buiten Europa kan liggen, krijgt die werf een betaling uit het fonds. Daardoor stijgt de verkoopwaarde van deze schepen. Op die manier wordt de financiele prikkel weggenomen om schepen onverantwoord te laten slopen. Bron: Trouw, 27 maart 2013.

Scheepssloop gevaarlijk en lucratief voor India

Elk jaar worden in India 450 tot 500 schepen op een onveilige manier gesloopt. Naast de (o.a. asbest)risico’s voor arbeiders en de luchtvervuiling die de sloop veroorzaakt, levert de industrie de Indiase overheid veel geld aan invoerbelasting op. Bron: The Times of India, 20 maart 2013.

Asbestenquete agrarische sector

Voor de jaren negentig is bij de bouw van stallen en schuren bij land- en tuinbouwbedrijven veel gebruik gemaakt van asbest. Sinds 1993 mag asbest niet meer gebruikt worden vanwege de gezondheidsrisico's. De land- en tuinbouwsector wil weten waar en hoeveel asbest gebruikt is en nodigt via een landelijke enquete ondernemers uit om zelf met ideeen te komen om dit asbest te verwijderen. Op de website www.asbestenquete.nl staat de digitale enquete voor een inventarisatie van asbest op agrarische bedrijven. Agrariers zijn uitgenodigd om tot 31 mei de asbestenquete in te vullen. De gegevens worden anoniem verwerkt. Bron: agriholland.nl, 8 mei 2013.

Oproep voor asbestprotocol verzekeringsmaatschappijen

Burgemeester Van Klaveren van de Friese gemeente Weststellingwerf vindt dat er een protocol moet komen waaraan verzekeringsmaatschappijen zich moeten houden bij ontdekking van asbest. In de plaats Noordwolde liep het op zondag 5 mei mis na een brand in een loods aan de Industriestraat. Asbest buiten de brandhaard werd diezelfde avond nog opgeruimd door een gespecialiseerd bedrijf. Woensdag bleek uit nader onderzoek dat er direct gevaar voor de volksgezondheid bestond. De verzekeringsmaatschappij wilde daar pas op vrijdag naar kijken. De gemeente nam daarop de regie over. Bron: Leeuwarder Courant, 10 mei 2013.

Den Haag investeert in asbestverwijdering scholen

De gemeente Den Haag maakt 5,5 miljoen euro vrij om verborgen asbest uit Haagse scholen te verwijderen. Doel van de subsidie is alle Haagse schoolgebouwen zo veel mogelijk asbestvrij te maken. In Den Haag staan ongeveer 130 schoolgebouwen met dit zogenoemde verborgen asbest.
De kosten voor het verwijderen van het asbest worden door de gemeente en schoolbesturen gedeeld. Bron: Den Haag.nl, 21 mei 2013.

200.000 pond asbestboete voor Britse hotelketen

Een hotelketen heeft van de Britse Health and Safety Inspectie 200.000 pond boete gekregen, omdat werknemers en gasten in 2010 bij de verbouwing van een hotel risico liepen op blootstelling aan asbest. Voorafgaande aan de renovatie van een vleugel had het hotel geen deugdelijke asbestinventarisatie laten doen. 22 werknemers zijn hierdoor bij de renovatie mogelijk aan asbest blootgesteld. Bron: UK Government News, 4 april 2013.

SUVA Zwitserland wil screening asbestrisicogroepen

Zwitserlands nationale ongevallen verzekeraar SUVA wil asbestrisicogroepen de mogelijkheid bieden een ct-scan te laten maken. Volgens de NLST-studie (National Lung Screening Trial) kan via een lage dosis spiraal ct-scan longkanker in een vroeg stadium worden herkend, waardoor uiteindelijk minder mensen aan deze ziekte zullen overlijden. Momenteel overlijden in Zwitserland jaarlijks ca. 100 mensen aan de gevolgen van asbestblootstelling. Bron: AWP Premium Swiss News, 26 maart 2013.

Compensatie voor 3600 Zuid Afrikaanse asbestslachtoffers

Sinds juli 2003 heeft de Zuid Afrikaanse Asbestos Relief Trust (ART) aan 3639 asbestslachtoffers een schadevergoeding toegekend wegens beroeps- of milieugerelateerde blootstelling aan asbest. Het gaat om totaal 26,6 mln usdollar. Het fonds werd opgericht na een schikking van de eigenaren van de voormalige asbestmijnen. Sinds 2007 neemt het aantal maandelijkse claims af. Momenteel ligt dat op 10-12 per maand. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 17 mei 2013.

Toolkit voor asbestgerelateerde ziekten

In opdracht van onder andere de Wereldgezondheidsorganisatie WHO en de Internationale Arbeidsorganisatie ILO is een toolkit ontwikkeld voor het tegengaan van astbestgerelateerde ziekten. Het document verwijst naar een aantal nuttige artikelen en links. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 3 mei 2013.

VK: compensatieregeling voor mesothelioom uitgebreid

In haar Queen’s Speech ter gelegenheid van het nieuwe parlementaire jaar heeft koningin Elizabeth een nieuwe compensatieregeling voor asbestslachtoffers met mesothelioom aangekondigd. Deze houdt in dat asbestslachtoffers met mesothelioom ook schadevergoeding zullen ontvangen als de aansprakelijke werkgever of verzekeraar niet meer kan worden geidentificeerd of opgespoord. Het plan komt van het Britse Verbond van Verzekeraars. Naar verwachting wordt de regeling begin juli 2014 ingevoerd met terugwerkende kracht tot juli 2012. Asbestslachtoffers en advocaten vinden de regeling te mager omdat die alleen voor mesothelioom geldt en voor slachtoffers die na juli 2012 de diagnose hebben gekregen. Bovendien zou de geboden vergoeding gemiddeld 30% lager zijn dan de gemiddelde schadevergoeding voor mesothelioomslachtoffers. Dit terwijl werkgevers al meer dan 40 jaar verplicht zijn zich voor aansprakelijkheid te verzekeren. Bron: o.a. PR Newswire, 17 mei 2013.

Chrysotiel asbest niet op VN-lijst gevaarlijke stoffen

Internationale pogingen om chrysotiel (wit) asbest toe te voegen aan het Verdrag van Rotterdam rond handel in gevaarlijke stoffen zijn geblokkeerd door zeven landen waaronder de nog steeds asbestproducerende landen. Het gaat om Rusland, Zimbabwe, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Oekraine, India en Vietnam. Stoffen die wel onder het verdrag vallen kunnen alleen worden verhandeld met expliciete toestemming van het importerende land. Bron: mesothelioma.com, 15 mei 2013.

Australie investeert 10,5 mln in asbestbescherming

De Australische regering gaat meer dan 10,5 mln Australische dollar investeren in een nationale aanpak voor de bescherming van inwoners tegen asbest. Een eerste stap was wetgeving begin dit jaar voor de oprichting van een Asbest Veiligheids- en Verwijderingsagentschap dat alle partijen samen gaat brengen om het plan tot stand te brengen. Tussen 1917 en half jaren 80 werd in Australie asbestcement geproduceerd. In 2010 overleden 642 Australiers aan de gevolgen van mesothelioom. Australian Government News, 14 mei 2013.

App voor melding malafide saneringen

De Inspectie SZW (voorheen Arbeidsinspectie) heeft een app geintroduceerd voor de melding van malafide asbestsaneringen. De app biedt een overzicht van geplande asbestsaneringen. Toezichthouders of handhavers kunnen verdachte situaties die niet op het overzicht voorkomen op een uniforme manier doorgeven aan de Inspectie. Een arbeidsinspecteur beoordeelt de melding en koppelt terug naar de melder. De app is nu alleen te gebruiken op een iPhone. Als de pilot succesvol is, zal de Inspectie de app beschikbaar stellen voor andere smartphones. De Inspectie zal vanaf dan de app ook breed onder de aandacht brengen. Bron: Inspectie SZW, nieuwsbrief asbest 30 mei 2013.

Nieuwe blootstellingsnormen voor asbest

De concentratie asbest waaraan een werknemer mag worden blootgesteld, wordt verlaagd. Directe aanleiding voor aanpassing van de wet- en regelgeving rondom de blootstellingsnormen waren de aanbevelingen van de Gezondheidsraad. Dat betekent dat de grenswaarden voor asbest strenger worden. Tot nu toe geldt er 1 grenswaarde voor alle soorten asbest. Ook dat zal veranderen. Op basis van de nieuwste inzichten is besloten om 2 waarden te laten gelden voor verschillende soorten asbest. Naar verwachting zullen de nieuwe regels ingaan op 1 januari 2014. Bron: Inspectie SZW, Nieuwsbrief Asbest 30 mei 2013.

Onderrapportage Indiase asbestslachtoffers

Asbestziektes van mijnwerkers uit de asbestmijnen in het Indiase Rajasthan worden vaak niet geregistreerd uit angst de mijnwerkvergunning kwijt te reaken. Daarnaast wordt bij mijnwerkers met de ziekte asbestose vaak de diagnose tbc gesteld, omdat de artsen niet opgeleid zijn in het herkennen van beroepsziekten. Bron: The Times of India, 29 april 2013.

Meer transparantie Amerikaanse asbestcompensatiefondsen

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft wetgeving aangenomen die asbestcompensatiefondsen verplicht elk kwartaal hun gegevens openbaar te maken. Zo wordt het onmogelijk om een zelfde claim bij meerdere fondsen in te dienen. Het gaat om ongeveer 60 fondsen met bijna 40 miljard dollar vermogen. Bron: States News Service, 21 mei 2013.

Compensatie voor 512 asbestslachtoffers James Hardie in 2012

Het asbestcompensatiefonds van Australie s voormalige asbestverwerker en multinational James Hardie heeft tussen maart 2012 en maart 2013 aan 519 slachtoffers een schadevergoeding betaald. Het gemiddelde bedrag per claim bedroeg 231.000 dollar (163.000 euro). De multinational stort jaarlijks 35% van haar winst in het fonds. Voor het afgelopen jaar was dat 184,7 mln dollar (130 mln euro). Bron:The Australian, 24 mei 2013.

ILO oproep voor preventie beroepsziekten

Ter gelegenheid van de Werelddag voor Veiligheid en Gezondheid op het werk op 28 april heeft de Internationale Arbeidsorganisatie ILO een document gepubliceerd over de preventie van beroepsziekten. Daarin staat o.a. dat tussen 1995 en 2029 in West Europa naar schatting 200.000 mensen ten gevolge van mesothelioom zullen overlijden. Jaarlijks overlijden wereldwijd naar schatting 2 miljoen mensen door een beroepsgerelateerde ziekte. Bron: ILO, 25 maart 2013.