menu

Nieuwsbrief 28 - Maart 2012

Editorial: IAS Monitor - Asbestslachtoffers in kaart

De meeste asbestslachtoffers met mesothelioom zijn in de bouwnijverheid, installatiebranche en industrie aan asbest blootgesteld. Timmerman en monteur zijn de meest voorkomende beroepen in de databank van het IAS. De groep bestaat voor 90% uit mannen en bijna driekwart is boven de 65 op het moment dat de ziekte zich manifesteert.

Lees verder

Epidemiologisch nieuws

Asbest en mesothelioom in Singapore

Eind jaren 70 bereikte het asbestgebruik in Singapore een piek. In 1989 werd het verboden. In totaal heeft Singapore sinds 1970 meer dan 120.000 ton asbest gebruikt, ofwel 6,4 pond per inwoner per jaar. Sinds 2000 neemt het jaarlijks aantal mesothelioomdiagnoses toe en is inmiddels verdubbeld. Bron: mesothelioma-facts.com, 6 januari 2012.

Veel mesothelioom in Zuid-Oost Engeland

In Zuid-Oost Engeland komt de ziekte mesothelioom veel voor onder mensen die in de jaren 60-70 van de vorige eeuw op scheepswerven aan de Thames hebben gewerkt. In 2005 bereikte de incidentie een piek van 55 mensen per miljoen inwoners. Onder de in 1945 geboren groep was de incidentie het hoogst, namelijk 90 mensen per miljoen inwoners. Bron: Rias, S.P. e.a. (2012).

Stoppen van asbestblootstelling verandert risico op mesothelioom niet

Mensen die lang geleden voor het eerst aan asbest zijn blootgesteld, hebben geen hoger risico op mesothelioom als ze daarna weer met asbest in aanraking komen. Het moment waarop de asbestblootstelling stopt verandert dus niet het risico op het krijgen van de ziekte. Bron: La Vecchia & Bofetta (2011).

Asbestgerelateerde longkanker

Arbeiders in North en South Carolina die met chrysotiel (wit) asbest heben gewerkt, lopen meer risico op longkanker naarmate de blootstelling groter is geweest. Volgens Mc. Cormack e.a. veroorzaakt blootstelling aan puur amfibool asbest of een mix van amfibool en chrysotiel asbest twee keer zo veel sterfgevallen door longkanker dan door mesothelioom. Momenteel wordt echter wereldwijd alleen nog chrysotiel (wit) asbest gebruikt. Daarvan is bekend dat het weinig mesothelioomsterfgevallen veroorzaakt. Daarom kan niet geschat worden in hoeverre blootstelling aan puur chrysotiel asbest longkanker veroorzaakt. Bron: Elliott, L. e.a. (2012). Mc Cormack, V. e.a. (2012).

De asbestziekte-epidemie

Hoewel asbest inmiddels in 52 vooral westerse landen is verboden, neemt het gebruik wereldwijd nog steeds toe. Het is echter verschoven naar de minder ontwikkelde landen in met name Azie. Daar stelt men dat chrysotiel (wit) asbest onder gecontroleerde omstandigheden veilig gebruikt kan worden. Dat chrysotiel minder mesothelioom veroorzaakt dan amfibool asbest is breed bekend. Minder bekend lijkt dat chrysotiel asbest relatief veel longkanker veroorzaakt. Cullinan & Pearce demonstreren dit aan de hand van de resultaten van langdurig onderzoek bij een Chinese asbesttextiel- en cementfabriek. Bron: Cullinan, P. & Pearce, N. (2012).

Onderzoek naar milieugerelateerde asbestblootstelling

Mesothelioom komt in de Griekse regio Metsovo vaker dan gemiddeld voor bij bewoners van huizen waarin witsel is gebruikt dat tremoliet amfibool asbest bevatte. Italiaans onderzoek laat zien dat blootstelling aan verschillende soorten asbest in het milieu lang doorwerkt in het lichaam. De longen bevatten tenminste 10 jaar na de laatste blootstelling nog steeds een verhoogd gehalte van amfibool asbestvezels. In het Turkse district Eskisehir komt asbest in de natuur voor. Het is daar gebruikt voor verharding van wegen en voor isolatie van vloeren en daken. Uit onderzoek blijkt dat blootstelling aan deze asbest een hoger dan gemiddeld aantal gevallen van longkanker heeft veroorzaakt. Bron: Barbieri, P.G. e.a. (2012), Gogali, A. e.a. (2012), Metintas, S. e.a. (2012).

Mesothelioom in de VS

Momenteel wordt in de Verenigde staten elk jaar ca. 3500 keer de diagnose mesothelioom gesteld. In 80% van de gevallen gaat het om pleuraal (longvlies) mesothelioom, in 10-15% om peritoneaal (buikvlies)mesothelioom. De ziekte komt vier keer zo vaak voor bij mannen als bij vrouwen. Dit omdat mannen vaker in asbesrisicoberoepen hebben gewerkt. De gemiddelde leeftijd bij diagnose is 70 jaar. Indirecte blootstelling komt voor als huisgenoot (door contact met werkkleding) of bijvoorbeeld door klussen aan het eigen huis. Bij indirecte blootstelling openbaart de ziekte zich vaak op een jongere leeftijd. De tijd tussen het eerste moment van asbestblootstelling en het moment waarop de diagnose mesothelioom wordt gesteld (latentietijd) ligt tussen 20 en 60 jaar. Bron: Chest Physician, 16 februari 2012.

Duitsland: meer dan helft beroepsziektesterfte door asbest

In 2010 zijn in Duitsland 2509 mensen aan een beroepsziekte overleden, waarvan meer dan de helft (51,5%) ten gevolge van asbestblootstelling, aldus de Bundesanstalt fur Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin. Bron: Gefahr/gut-Online, 29 februari 2012.

Zwitserland en asbestziekten

Hoewel Zwitserland het gebruik van asbest vier jaar eerder dan Nederland verbood, namelijk in 1989, overlijden jaarlijks nog steeds ca. 100 Zwitsers aan de gevolgen van asbestblootstelling. Naar schatting zal het jaarlijkse aantal slachtoffers pas vanaf 2030 af gaan nemen. Mesothelioomslachtoffers hebben in Zwitserland geen mogelijkheid juridische stappen te nemen, omdat de verjaringstermijn er 10 jaar is. Een ziekte als mesothelioom zal zich normaal gesproken pas later openbaren. Momenteel gaan in de Zwitserse politiek stemmen op om de verjaringstermijn naar 30 jaar te verlengen. Bron: Tages-Anzeiger, 14 februari 2012.

Asbest en Gezondheid nieuws

Februari-nieuwsbrief Asbestslachtoffers Vereniging Nederland

In de februari-nieuwsbrief van de Asbestslachtoffers Vereniging Nederland (AVN) staan interviews met Menno Kuiper, hoofd uitvoeringsunit IAS en met Sjaak Burgers, longarts in het NKI-AVL en voorzitter van de werkgroep Mesotheliomen van de longartsenvereniging NVALT. Kuiper geeft een toelichting op de werkwijze van het IAS. Burgers belicht de onlangs gepubliceerde Nederlandse richtlijn voor de behandeling en diagnostiek van maligne mesothelioom. Bron: AVN, februari 2012.

Wikileaks meldt asbestrisico Vietnam

Wikileaks heeft een document van de Amerikaanse ambassade in Hanoi gepubliceerd waarin staat dat de komende decennia veel Vietnamezen ziek zullen worden door contact met asbest. Dat asbest wordt uit Canada, Rusland en China geimporteerd. Vietnam wordt beschreven als een van de landen met het hoogste asbestgebruik per inwoner. Asbest wordt er in toenemende mate in dakmaterialen gebruikt. De huidige veiligheids- en gezondheidsnormen zijn in Vietnamese fabrieken onvoldoende om werknemers tegen de gevaren te beschermen. Omdat meer dan de helft van de Vietnamese mannen boven de 15 rookt, zal het gecombineerde effect van roken en asbestblootstelling nog groter zijn. Bron: CBC News, 2 maart 2012.

Juridisch nieuws

Eternit Belgie in beroep tegen veroordeling

Voormalig asbestverwerker Eternit gaat in beroep tegen het vonnis van de Brusselse rechtbank van 28 november 2011. Toen werd het bedrijf veroordeeld om een schadevergoeding van 250.000 euro te betalen aan de familie van een in 2000 overleden vrouw. De vrouw uit Kapelle-op-den-Bos overleed aan mesothelioom, net als haar echtgenoot die jarenlang bij Eternit had gewerkt. Eternit gaat in beroep omdat de rechtbank in haar vonnis zelf zegt dat het bedrijf volgens de toen geldende wetgeving handelde. Daarnaast oordeelt de rechtbank dat in de jaren 1950 en 1960 al duidelijk was dat asbest niet gebruikt mocht worden, terwijl volgens Eternit de discussie toen vooral over de blootstellingsniveaus ging. Bron: het Nieuwsblad, 18 januari 2012.

Geen straf voor illegale sloop asbestplafond

Een man wordt schuldig bevonden aan het illegaal verwijderen van asbestplaten. Omdat hij het volgens de rechter niet met opzet heeft gedaan, krijgt hij geen straf opgelegd. De man verwijderde in juni 2010 het plafond van zijn wc. Een paar dagen later sloopte een asbestverwijderingsbedrijf de schuur. Volgens medewerkers van deze verwijderaar had de man niet zelf zijn toilet mogen slopen. Reden: het plafond bevatte volgens hun onderzoek 10 tot 15 procent witte asbest. Dit tot grote verbazing van de man. In 1990 had hij de platen er zelf ingelegd. Bron: De Gelderlander, 14 januari 2012.

Werkstraf voor asbestsaneerders

Twee directeuren van een asbestsaneringsbedrijf zijn in hoger beroep veroordeeld tot werkstraffen van 216 en 180 uur voor het doelbewust omzeilen van milieuwetten. Hun bedrijf dat ook van de malversaties profiteerde, is veroordeeld tot een boete van 13.500 euro. Naast de werkstraffen zijn de directeuren (53 en 32 jaar) veroordeeld tot zes maanden voorwaardelijke celstraf en boetes van 1.800 en 2.250 euro. Het bedrijf kreeg naast de boete een voorwaardelijke stillegging van zes maanden opgelegd. Bron: Eindhovens Dagblad, 24 januari 2012.

16 jaar cel voor oud-bestuurders Eternit Italie

Een rechtbank in de Noord-Italiaanse stad Turijn heeft twee oud-bestuurders van voormalig asbestverwerker Eternit tot 16 jaar cel veroordeeld. De rechter achtte bewezen dat zij onvoldoende oog hebben gehad voor de gevaren van asbest en dat zij veiligheidsregels hebben geschonden. De aanklagers hadden 20 jaar cel geeist tegen de Zwitserse oud-eigenaar en multimiljonair Stephan Schmidheiny (64) en de Belgische aandeelhouder Jean-Louis Marie Ghislain de Cartier de Marchienne (89). Door hun nalatigheid zouden zij medeverantwoordelijk zijn voor de dood van meer dan 3000 mensen. Het proces had betrekking op de productie van asbest in vier fabrieken in Italie. Zowel werknemers bij die bedrijven als mensen in de omgeving van de fabrieken hadden tegen de Zwitser en de Belg een klacht ingediend. Het bedrijf ging in 1986 failliet. Pas zes jaar later werd het gebruik van asbest in Italie verboden, hoewel al sinds de jaren '60 bekend was dat het materiaal kankerverwekkend is. Asbest is vooral gebruikt voor de isolatie van gebouwen. Bron: ANP, 13 februari 2012.

Hof Arnhem: Eternit wel aansprakelijk, ondanks verjaring

In tegenstelling tot de hiervoor beschreven uitspraak vernietigt Hof Arnhem in hoger beroep een ander vonnis van de rechtbank Almelo van 28 april 2010. Dit omdat voormalig asbestverwerker Eternit in de periode vanaf 1971 tot in ieder geval 1999 heeft verzuimd een brede waarschuwing uit te laten gaan voor de gevaren van asbestverharding op erven en wegen en een aanwijzing had moeten geven voor de noodzaak om asbeststof te vermijden bijvoorbeeld door de asbestverharding nat te houden en deugdelijk af te dekken of door de asbestverharding te (laten) verwijderen. Het bedrijf heeft tot 1974 asbestcementafval aan particulieren afgegeven. De toegekende smartengeldvergoeding van 50.000 euro is gekoppeld aan het normbedrag van het Instituut Asbestslachtoffers. Naast vergoeding voor materiele kosten als uitvaart, moet Eternit ook de kosten betalen van een experimentele medische behandeling die het slachtoffer in China heeft ondergaan. Bron: rechtspraak.nl, Hof Arnhem: 20 december 2011, rechtbank Almelo d.d. 28 april 2010.

Hof Arnhem: Eternit niet aansprakelijk, wegens verjaring

In hoger beroep bevestigt Hof Arnhem de uitspraak van rechtbank Almelo d.d. 29 september 2010. Deze uitspraak erkende het beroep op verjaring van voormalig asbestverwerker Eternit als verweer tegen de vordering van de nabestaanden van een aan mesothelioom overleden asbestslachtoffer. De rechter erkende het beroep op verjaring omdat vooralsnog onvoldoende vaststond dat het op het erf van het mesothelioomslachtoffer aanwezige asbestcementafval van Eternit afkomstig is en dat daarvoor nadere bewijslevering nodig zou zijn. De nabestaanden stelden dat de korte verjaringstermijn van vijf jaar niet verstreken was en dat het beroep van Eternit op de lange verjaringstermijn van 30 jaar naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar was. Bron: rechtspraak.nl: Hof Arnhem, 13 december 2011 en Rechtbank Almelo, 29 september 2010.

Excuses overheid over laat asbestbeleid op zijn plaats

De overheid moet haar excuses aanbieden aan slachtoffers en hun nabestaanden voor haar nalatigheid bij het treffen van tijdige en adequate maatregelen ter beperking van het gebruik van asbest. Dat stelt Bob Ruers in zijn proefschrift Macht en tegenmacht in de Nederlandse asbestregulering. In Nederland zijn nu al ongeveer 10.000 mensen aan mesothelioom overleden. Er zullen er, volgens Ruers, nog 10.000 volgen. Die 'laatste' 10.000 rekent Ruers de Nederlandse overheid aan. Pas in 1993 kwam hier een verbod op het gebruik van alle soorten asbest, 25 jaar na de eerste serieuze signalen over de risico's van asbest. Ruers pleit ook voor een terugwerkende kracht van de Wet Verjaring Personenschade en voor een op de wet gebaseerde algehele asbestinventarisatie. Als advocaat behandelt Ruers veel asbest en gezondheidgerelateerde zaken. Daarnaast vertegenwoordigt hij het Comite Asbestslachtoffers in de Raad van Toezicht en Advies van het IAS. Donderdag 15 maart vond zijn promotie plaats aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Bron: Erasmus Universiteit, 6 maart,Trouw 16 maart 12012.

Begrenzing werkgeversaansprakelijkheid

In juni 2011 heeft de Hoge Raad twee arresten gewezen die nadere richting geven aan de invulling en begrenzing van de werkgeversaansprakelijkheid ex artikel 7:658 Burgerlijk Wetboek (BW) (HR 24 juni 2011, Dombrowski/ V.O.F. Hulsing-Huppermans; HR 10 juni 2011, Boock/Heisterkamp Transport). Beide arresten passen in het juridisch stelsel van artikel 7:658 BW zoals zich dat in wet en rechtspraak heeft ontwikkeld. De vergaande zorgplicht voor de werkgever ten aanzien van het voorkomen van ongevallen die dit artikel schept, kent haar begrenzing. Nog altijd is het uitgangspunt dat sprake is van schuldaansprakelijkheid en niet risicoaansprakelijkheid. Daarnaast wordt een bepaalde mate van eigen verantwoordelijkheid van de werknemer voor zijn veiligheid aanvaard, bijvoorbeeld met betrekking tot de plicht door de werkgever verstrekte veiligheidsinstructies en veiligheidsmiddelen na te leven. Voorwaarde daarbij is wel dat de werkgever strikte gedragsnormen ten aanzien van de naleving van het toezicht op veiligheidsmiddelen in acht heeft genomen en hij ook een bedrijfscultuur heeft gecreëerd in deze geest. Bron: Pans, E. (2011).

Steeds meer asbestrechtzaken in Spanje

In Spanje verenigen asbestslachtoffers zich steeds vaker tegen hun werkgevers. De laatste keer was dat tegen voormalig asbestverwerker Uralita. De rechter oordeelde dat het bedrijf 1,7 mln euro moet uitkeren aan 23 medewerkers van de fabriek in Getafe, wegens het niet nemen van voldoende beschermende maatregelen om hun gezondheid te beschermen. Naar schatting zal het jaarlijkse aantal nieuwe gevallen van mesothelioom in Spanje tot 2016 toe blijven nemen. In totaal zullen in Spanje tussen 2007 en 2016 meer dan 1300 mensen aan de ziekte overlijden. Bron: El Pais, 1 maart 2012.

Medisch nieuws

Donaties gevraagd voor mesothelioom-onderzoek

De Asbestslachtoffersvereniging Nederland (AVN) roept particulieren en bedrijven op geld te doneren voor onderzoek in het Erasmus MC naar een innovatieve behandeling van mesothelioom. Met de methode wordt geprobeerd de afweerreactie te herstellen. Doel is een betere behandeling met minder bijwerkingen. Momenteel wordt de methode bij patienten getest. Voor de financiering is een speciale stichting in het leven geroepen, te weten de stichting Asbestkanker. Het bankrekeningnummer van deze stichting is 513494316. Bron: Asbestslachtoffersvereniging Nederland, januari 2012.

Anti-oxidanten werken niet bij muizen

Anti-oxidante vitamines A, E en selenium hebben bij muizen geen invloed op de ontwikkeling van mesothelioom: noch op de tijdsduur tussen het de asbestblootstelling en de eerste symptomen van de ziekte, noch op de overlevingsduur nadat de muizen ziek zijn geworden. Anti-occidanten vertragen en verhinderen de oxidatie, een vorm van slijtage van de cellen van ons lichaam. Bron: Robinson, C. e.a. (2012).

Belgisch onderzoek bevestigt gevaar spuitasbest

Twee werknemers hadden gedurende een week, zonder enige bescherming spuitasbest uit een fabriekshal verwijderd. Longfunctietesten en een ct-scan lieten daarna geen afwijkingen zien. Bij Broncho-Alveolaire Lavage (BAL), een onderzoek waarbij de luchtwegen van binnen worden bekeken en gespoeld, werd echter een zeer hoog percentage amosiet amfibool asbestvezels in het longweefsel aangetroffen. De onderzoekers concluderen dat blootstelling aan spuitasbest die een halve eeuw geleden is aangebracht, nog steeds zeer gevaarlijk is, ook als de blootstelling kort heeft geduurd. Bron: Dumortier, P. & Vuyst, P. de (2012).

Diagnose mesothelioom en dan?

Hoe verwerken patienten de diagnose mesothelioom? Britse artsen vroegen dat aan 10 patienten. Allen zeiden dat de eerste drie maanden alles slecht nieuws was. Ze hadden in die periode een diep gevoel van wanhoop omdat de prognose van de ziekte zo slecht is. De meeste patienten zeiden dat ze snel gestopt waren met lezen over hun ziekte. In het algemeen hadden ze weinig advies gekregen over mentale ontspanningstechnieken of fysieke manieren om met de ziekte om te gaan. De onderzoekers adviseren behandelaars patienten na diagnose zo snel mogelijk palliatieve zorg aan te bieden. De American Cancer Society stelt dat het belangrijk is patienten emotionele steun te bieden, maar ook realistische informatie met betrekking tot hun prognose. Bron: mesothelioma-facts.com, 10 januari 2012.

Milieu/Veiligheid nieuws

Veilige sloop asbestschepen in China

In de Chinese haven van Jiangyin worden schepen met asbest minder onveilig gesloopt dan op de stranden van India, Bangladesh en Pakistan. In deze landen wordt de praktijk van het beachen toegepast, vooralsnog de makkelijkste en voordeligste manier. Een schip vaart het strand op en wordt vervolgens zonder beschermende maatregelen ontmanteld. De asbest wordt gewoon ergens in de grond begraven. Meer dan de helft van de schepen wordt op deze manier gesloopt. In Jiangyin worden de vaartuigen stelselmatig uit elkaar gehaald. Al het materiaal wordt gesorteerd en alle schadelijke stoffen worden opgevangen volgens een nauwgezet plan dat van tevoren is opgesteld. De asbest wordt vervolgens in speciaal door de overheid aangewezen depots gestort. Cold recycling is in China verboden: al het schroot moet opnieuw versmolten worden voordat het weer als staal gebruikt mag worden. Een sloopschip met een gewicht van gemiddeld 15.000 ton levert daardoor in China wel zo’n 600.000 dollar minder op dan in India. Bron: Financieel dagblad, 10 januari 2012.

Asbest vertraagt oplevering metro

Het werk aan de Amsterdamse Oostlijn zou zes weken duren, maar de metrotunnel tussen het Centraal Station en het Amstelstation is nu al zeven maanden een bouwput. Reizigers en winkeliers zijn de overlast zat. Alles ging goed totdat werklui in augustus op asbest stuitten. Het werk werd stilgelegd en het asbest werd verwijderd, waarna de metro weer kon rijden. Maar er was wel vertraging ontstaan. In oktober ging het opnieuw mis, weer vanwege asbest op station Weesperplein. Dit keer had de aannemer, tegen alle afspraken in, het asbest verwijderd. De Arbeidsinspectie legde al het werk stil. Sindsdien is er geen dag meer gewerkt. De opknapbeurt zou zes weken duren, maar na zeven maanden is het einde niet in zicht. Bron: Het Parool, 4 januari 2012.

Een op de drie Vlaamse schoolgebouwen bevat asbest

In 36 procent van de schoolgebouwen in Vlaanderen is asbest aanwezig. In 38 procent is dat zeker niet het geval en in 26 procent weet men het niet. Dat blijkt uit een enquete die het Vlaamse Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs in 2008 hield onder 8.482 scholen in Vlaanderen. De cijfers staan in het antwoord van Vlaams Onderwijsminister Pascal Smet op een schriftelijke vraag van de partij Vlaams Belang. Voor 27 procent van de schoolgebouwen waar de aanwezigheid van asbest bekend is, bestaan concrete plannen om het materiaal te verwijderen. In 65 procent van de gevallen zijn er geen plannen en voor 8 procent van de schoolgebouwen weet men het niet. Bron: Belga, De Standaard, 24 januari 2012.

Geen asbestrisico door oude vliegtuigmotoren

Leerlingen, docenten en Defensiemedewerkers die met oude asbesthoudende vliegtuigmotoren hebben gewerkt, hoeven zich geen zorgen te maken. Uit onderzoek is gebleken dat de straalmotoren geen gezondheidsrisico's opleveren. Ook is het niet aannemelijk dat normen voor blootstelling aan asbest zijn overschreden. Dat schrijft minister Hillen van Defensie aan de Tweede Kamer. Defensie besloot ruim een jaar geleden bepaalde vliegtuigmotoren terug te halen die in de jaren '80 en '90 aan scholen waren uitgeleend om aan te sleutelen. Het ging onder meer om motoren van de F-104 Starfighter. Bron: ANP, 18 januari 2012.

Te weinig asbestinventariseerders

Te weinig personen beschikken over papieren om gebouwen op asbest te mogen onderzoeken. Dat stelde staatssecretaris Atsma (milieu) begin februari in een debat in de Tweede Kamer. De branche reageert wisselend. Volgens een woordvoerder van de Vereniging voor Onderzoek naar Asbest en Milieubedreigende stoffen (VOAM) is het eigen schuld. Een inventariseerder moet sinds 1 februari een nieuwe certificaat hebben (Deskundig Inventariseerder Asbest, red). De politiek drong daarop aan. In de praktijk betekent het dat de branche daardoor voorlopig een derde van de oorspronkelijke capaciteit kwijt is en opschorting van de nieuwe regels wil. Volgens ingenieursbureau Oesterbaai van de website Asbestopschool.nl zijn er echter wel voldoende asbestdeskundigen beschikbaar om alle schoolgebouwen binnen een jaar op asbest te onderzoeken. Bron: cobouw, 3 februari en nieuwsbank, 9 februari 2012.

EU exporteert asbest naar Azie

Ondanks een verbod exporteert de EU jaarlijks tot 3000 ton in sloopschepen verwerkte asbest naar de stranden van Zuid-Azie. In 2011 was Griekenland de grootste “dumper”(met 100 schepen), gevolgd door Noorwegen (24 schepen), het Verenigd Koninkrijk (13 schepen), Nederland (12 schepen) en Duitsland (11 schepen). Nog steeds wordt ca. 80% op stranden in landen als Bangladesh, India en Pakistan op een onveilige manier gesloopt. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 25 januari 2012.

Asbestblootstelling door verven van treinen

Meer dan een dozijn Zwitserse arbeiders zijn aan asbest blootgesteld toen zij asbesthoudende verf gebruikten bij het verven van treinstellen. Bron: mesothelioma-facts.com, 21 februari 2012.

Asbest in gipsplaten

Volgens Phelka & Finley (2012) zijn er geen duidelijke aanwijzingen dat asbesthoudende gipsplaten een gezondheidsrisico opleveren. Dit omdat de asbestvezels in dit product korter dan 5 um zijn en van het minst gevaarlijke chrysotiel type (wit asbest). Verder blijft het cumulatieve asbestblootstellingsniveau bij dit type product onder de risicogrens voor ziekten aan de luchtwegen. Bovendien is bij studies geen verhoogde sterfte aan asbestgerelateerde ziekten bij installeerders van gipsplaten gevonden. Bron: Phelka, A.D. & Finley, B.L. (2012).

Politiek nieuws

WOZ-waarde kan lager door asbest

Volgens het vakblad Fiscaal up to date kan de aanwezigheid van asbest, wegens de hoge verwijderingskosten, een sterke reden zijn om verlaging van de WOZ-waarde van een huis aan te vragen. Bron: Telegraaf, 30 januari 2012.

Nederlandse scholen moeten asbest opsporen

Schoolbesturen van voor 1994 gebouwde scholen moeten binnen nu en een jaar hebben geinventariseerd of de gebouwen asbest bevatten. Anders wil staatssecretaris Atsma (Infrastructuur en Milieu) hen verplichten tot een asbestinventarisatie. Dat schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer over de voortgang van de – tot nu toe vrijwillige – inventarisatie van asbest op scholen. Ouders, schoolpersoneel en andere betrokkenen kunnen vanaf vandaag op de website atlasleefomgeving.nl zien of ‘hun’ schoolgebouw al op de aanwezigheid van asbest onderzocht is. Bron: rijksoverheid.nl, 26 januari 2012.

Jacht op malafide asbestsaneerders geopend

De Arbeidsinspectie, opgegaan in de Inspectie SZW, heeft de jacht op malafide asbestsaneerders geopend. De boetes zijn fors verhoogd. Bedrijven die herhaaldelijk de fout ingaan, lopen bovendien het risico te worden stilgelegd. Wie bijvoorbeeld asbest in het water loost of jeugdigen zonder beschermende kleding inzet, kan rekenen op zowel een strafrechtelijk als bestuursrechtelijk onderzoek. Per geval kan de boete uiteindelijk tot 15.000 euro oplopen. De boete voor niet-gecertificeerde asbestbedrijven die de regels voor asbestverwijdering overtreden, is verdubbeld van 1800 euro naar 3600 euro. De verdubbeling geldt ook als werknemers die niet over de wettelijk vereiste certificaten beschikken bij de asbestverwijdering zijn betrokken. Bron: rijksoverheid.nl, 2 februari, cobouw.nl, 6 februari 2012.

Antwoord Kamervragen Asbest-overtreders niet aangepakt

In antwoord op kamervragen dat asbest-overtreders door de Arbeidsinspectie niet voldoende aangepakt zouden worden, meldt staatssecretaris De Krom dat de Arbeidsinspectie in maart 2009 een protocol met de certificerende instellingen heeft gesloten om wederzijds informatie uit te wisselen over het functioneren van de gecertificeerden. Met die informatie zouden certificerende instellingen meer mogelijkheden krijgen om certificaten in te trekken terwijl de Arbeidsinspectie meer gerichte inspecties zou kunnen uitvoeren. Gebleken is dat de informatie-uitwisseling verbeterd kan worden. In het nieuwe certificeringstelsel dat 1 februari 2012 is ingegaan, zal dit tot het verleden behoren. De Krom is van mening dat overtredingen op het gebied van asbest niet kunnen worden getolereerd. Hij heeft daarom al maatregelen genomen. Bron: rijksoverheid.nl, 7 februari 2012.

Antwoord Kamervragen Werken met asbest vaak niet veilig

Eind december meldde de Arbeidsinspectie dat het werken met asbest (o.a. sanering, verwijdering) vaak nog steeds niet veilig gebeurt. De SP vraagt staatssecretaris De Krom (SZW) naar de capaciteit die de overheid beschikbaar heeft om toezicht op de asbestsanering te houden. De staatssecretaris antwoordt dat sinds 1 januari 2012 de inspecties met betrekking tot de asbest(sanerings)bedrijven door een apart inspectieteam Asbest worden uitgevoerd, waardoor expertise wordt gebundeld. Daarvoor is 10 fte beschikbaar. Naast de inspecties van het asbestinspectieteam vinden er in 2012 inspecties plaats ten aanzien van verontreinigde grond waarbij verontreiniging door asbest ook aan de orde is. Verder houdt de Inspectie SZW toezicht op certificerende instellingen. Naast inspecties en toezicht is in 2012 structureel 2500 uur gereserveerd voor zogeheten reactieve onderzoeken onderzoeken naar aanleiding van signalen van misstanden bij certificerende instellingen. Bron: brief staatssecretaris De Krom d.d. 7 februari 2012, rijksoverheid.nl .

Subsidies voor onderzoek asbestziekten

De regering van de Australische deelstaat New South Wales heeft 3,5 mln dollar beschikbaar gesteld aan het Asbestos Diseases Research Institute voor onderzoek naar preventie, diagnostiek en behandeling van maligne mesothelioom. Etex Belgie, moederbedrijf van voormalig asbestverwerker Eternit, verdeelt via de Stichting tegen Kanker 3 miljoen euro onder onderzoeksprojecten naar asbestgerelateerde kankers. Het bedrijf betreurt dat zijn vroegere activiteiten ziektes en overlijdens hebben veroorzaakt. Bron: AAP Newsfeed, 13 januari 2012, de Standaard, 14 maart 2012.

Asbest niet in Britse nationale school-inspectie meegenomen

Een inspectie van 23.000 Britse scholen zal vrijwel elk aspect van de gebouwen en inrichting meenemen, behalve de asbestsituatie. Officieel is dit vanwege de kosten en omdat het asbestbeheer al onder andere wetgeving valt en uitgevoerd zou moeten worden. Critici zeggen dat de regering asbest opzettelijk heeft uitgesloten, omdat men weet dat de aanpak van asbestrisico honderden miljoenen zou kunnen kosten. Bron: The Independent on Sunday, 29 januari 2012.

Mexico’s asbestpolitiek

In Mexico wordt asbest nog steeds gebruikt. Onder invloed van de Canadese asbestlobby steunt de Mexicaanse overheid nog steeds het beleid dat het gebruik van chrysotiel asbest onder gecontroleerde omstandigheden veilig is. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 17 januari 2012.

Onderzoek asbestveiligheid slooplocaties

De komende maanden onderzoekt de Inspectie SZW de veiligheid van slooplocaties. In 2007 werden afspraken gemaakt om de veiligheid te verbeteren, maar bij de Inspectie komen nog steeds veel klachten binnen over onveilige situaties. Gemiddeld klaagt een kwart van de slopers. De inspectie gaat o.a. onderzoeken of slopers goed worden beschermd tegen schadelijke stoffen als asbest en tegen instortingsgevaar. Bron: NOS, ANP, 22 februari 2012.

Zimbabwe wil asbestmijn heropenen

De Zimbabwe Mining Development Corporation (ZMDC) verwacht binnenkort de Shabanie Mashaba Mines opnieuw op te kunnen starten. Dit op grond van de resultaten van een haalbaarheidsstudie. De mijn sloot in 2008 met 3000 ontslagen als gevolg. Bron: mesothelioma-facts.com, 3 januari 2012.

Verwijdering asbestdaken te duur

In het huidige tempo gaat pas in 2043 de laatste asbestplaat van de stal. Ofwel: de asbestsanering gaat veel te traag. Volgens ingewijden ligt in Nederland nog circa 150 miljoen vierkante meter asbesthoudende dakbedekking, grotendeels in de agrarische sector. Per jaar wordt circa 5 miljoen vierkante meter gesaneerd. Niemand twijfelt aan het nut van sanering. Het zijn de kosten voor verwijdering en vervanging, ruwweg 35 euro per meter die ondernemers ervan weerhouden. Voor sanering is ook een sloopvergunning nodig. Dat kan weer allerlei nare consequenties hebben. De fiscale regeling om asbestplaten door zonnepanelen te vervangen kan helpen, maar is niet voldoende. Zonnepanelen zijn duur en de opbrengst is beperkt. Het duurt jaren voordat de investering is terugverdiend. Bron: Boerderij Vandaag, 24 februari 2012.

Asbestvervuiler betaalt niet in Belgie

Volgens het Belgische tijdschrift Knack zijn voormalige asbestbedrijven uit de wind gezet opdat ze niet, zoals sommige Amerikaanse multinationals, op de fles zouden gaan ten gevolge van schadeclaims (Knack d.d. 26/10/2011). Slachtoffers met longvlies- of buikvliesmesothelioom die een relatief lage schadevergoeding krijgen van het Asbestfonds kunnen de asbestbedrijven niet voor de rechtbank dagen. Het fonds betekent evenmin een financiele aderlating voor de ex-asbestindustrie, aangezien het voor de helft met overheidsfondsen wordt gefinancierd en voor de helft met een klein percentage van de sociale lasten die alle bedrijven in Belgie betalen.

Lees verder

Japan: minder strenge voorwaarden voor asbestcompensatie

Japanse werknemers die met spuitasbest of in de asbestvezel- of cementindustrie hebben gewerkt en daardoor longkanker hebben gekregen, hoeven binnenkort alleen aan te tonen dat ze minimaal vijf jaar op hun werkplek zwaar aan asbest zijn blootgesteld. Momenteel geldt een termijn van 10 jaar en moest men ook nog andere asbestgerelateerde afwijkingen hebben als asbestose of pleurale plaques. Bron: Japan Economic Newswire, 15 februari 2012.

Antwoord op kamervragen veroordeling directeuren Eternit

Sp-kamerlid Jansen vraagt of minister Opstelten (Veiligheid & Justitie) in navolging van Italie, bereid is een strafrechtelijk onderzoek in te laten stellen naar het gebruik van asbest en de rol van de directie van Eternit en andere vergelijkbare bedrijven voor de dood van Nederlanders als gevolg van blootstelling aan asbest. De minister antwoordt dat het Openbaar Ministerie (OM) bepaalt in welke gevallen er aanleiding is een strafrechtelijk onderzoek in te stellen. Het OM heeft hem gemeld dat geen zaak bekend is tegen Eternit. Of tegen de leidinggevenden van het bedrijf in Nederland, of vergelijkbare bedrijven, strafrechtelijk zal worden opgetreden vanwege het eventueel veroorzaakt hebben van dodelijke slachtoffers, hangt onder meer af van de vragen of er aangifte is of wordt gedaan, of het vermoeden bestaat dat strafbare feiten zijn gepleegd in Nederland, of die feiten verjaard zijn en wie verantwoordelijk waren of zijn voor die feiten. Bron: rijksoverheid.nl, 6 maart 2012.