menu

Nieuwsbrief 25 - juni 2011

Voorspellen is moeilijk, vooral als het de toekomst betreft*

Eind april verscheen het jaarverslag van het IAS over het jaar 2010. Zoals gebruikelijk beperkt het verslag zich niet tot een verantwoording over de kernactiviteit van het instituut, bemiddeling en advies met betrekking tot de aanvragen in genoemd jaar. Ook recente ontwikkelingen in Nederland op epidemiologisch en juridisch gebied passeren de revue, evenals internationale ontwikkelingen, zoals de asbestproductie en het asbestgebruik wereldwijd.

Lees verder

IAS nieuws

IAS-jaarverslag 2010: nog steeds geen afname slachtoffers

Het Instituut Asbestslachtoffers heeft in 2010 meer aanvragen in behandeling genomen dan in 2009 (544 i.v.t. 526) . Van een daling, ooit voorspeld, is dan ook zeker geen sprake. Dat meldt het jaarverslag over 2010. Na advies van het IAS kent de Sociale Verzekeringsbank (SVB) in 447 gevallen een tegemoetkoming van 18.106 euro toe aan asbestslachtoffers met de ziekte mesothelioom. Meer dan de helft van de groep die bemiddeld kon worden, ontvangt de volledige schadevergoeding van 57.111 euro. In totaal heeft het instituut de afgelopen 11 jaar 4702 aanvragen in behandeling genomen. De groep bestaat vrijwel geheel (96%) uit mannen. Tweederde is boven de 65 jaar. De dienstverlening van het IAS wordt in 2010 goed gewaardeerd door de aanvragers. Bron: IAS, 26 april 2011.

Epidemiologisch nieuws

Spanje: longkanker door gevaarlijke stoffen

Van de jaarlijkse 20.000 gevallen van longkanker in Spanje zijn 3000 (15% bij mannen en 5% bij vrouwen) te wijten aan blootstelling aan gevaarlijke stoffen op het werk. Asbest is een van die stoffen, naast chroom, diesel, silicium en arsenicum. Bron: El Correo, 25 maart 2011.

Geen asbest, geen mesothelioom

Amerikaans historisch onderzoek bevestigt de sterke relatie tussen asbestblootstelling en de ziekte mesothelioom. De ziekte was namelijk zeldzaam toen het commerciele gebruik van asbest nog niet wijdverspreid was. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 15 april 2011: Strauchen, J.A. (2011).

Veel mesothelioom door asbestmijn Wittenoom

Australie kampt naar verhouding momenteel met een hoog aantal mesothelioompatienten per jaar, ongeveer 750. Belangrijkste oorzaak is de voormalige blauwe asbestmijn in het inmiddels ontmantelde plaatsje Wittenoom. Tussen 1948 en 1966 werd hier crocidoliet, de gevaarlijkste asbestsoort, gewonnen. Multinational James Hardie verwerkte dit materiaal tot 1986 in bouwmaterialen. In 2007 haalde de Australische overheid het plaatsje van alle kaarten door de infrastructuur te verwijderen en bewoning te verbieden. Dit omdat de asbestvezelconcentratie er te hoog zou zijn door de omvangrijke hoeveelheden asbestafval overal in het plaatsje. Bron: The Times, 21 april 2011.

Relatie asbest en mesothelioom bij mannen en vrouwen

Volgens Carbone e.a. (2011) is alleen bij mannen een sterke relatie aanwijsbaar tussen asbestblootstelling en het ontstaan van pleuraal mesothelioom (longvlieskanker). Bij vrouwen is die relatie veel zwakker; daar is bij slechts 30% asbestblootstelling als oorzaak aanwijsbaar. Bij peritoneaal mesothelioom (buikvlieskanker) is die relatie bij zowel mannen als vrouwen zwak; bij 30% van de mannen wordt asbestblootstelling als oorzaak gevonden, bij vrouwen is die relatie te zwak of niet aanwijsbaar. Andere oorzaken lijken dus vooral bij vrouwen van belang te zijn, zoals erfelijke aanleg, bestraling, virale infectie of blootstelling aan het mineraal erioniet. Bron: Carbone, M. e.a. (2011).

Het Italiaanse Mesothelioom Register

Tussen 1993 en 2004 heeft het Italiaanse Nationale Mesothelioom Register 8868 gevallen van pleuraal (longvlies) mesothelioom geregistreerd. De incidentie was voor mannen gemiddeld 3,40 per 100.000 inwoners en voor vrouwen 1,25. De regionale spreiding is groot. Beroepsgerelateerde asbestblootstelling was bij 69,3% (81,5% bij mannen) van de groep die geinterviewd werd (n=4577) als oorzaak aanwijsbaar. Bij 4,4% ging het om blootstelling als huisgenoot van een asbestwerker en bij 4,7% om milieu-blootstelling als omwonende van een asbestbron. De gemiddelde latentietijd was 43,7 jaar sinds het eerste moment van blootstelling. In het bestand is een verschuiving te zien van werknemers uit de traditionele risicosectoren (asbestcementindustrie, scheepsbouw/reparatie en treinonderhoud) naar de bouw. Bron: Marinaccio, A. e.a. (2011).

Asbest en eierstokkanker: een overzichtsstudie

Na analyse van 16 epidemiologische studies concluderen Reid e.a. (2011) dat vrouwen met eierstokkanker relatief vaker melden aan asbest te zijn blootgesteld. In deze gevallen kan echter ook sprake zijn van misdiagnose. Het gaat dan om vrouwen met peritoneaal mesothelioom (buikvliesmesothelioom) een ziekte die veel lijkt op eierstokkanker. Bron: Reid, A. e.a. (2011).

Ontwikkeling mesothelioom in Zuid Afrika: 1995-2007

Van 1995 tot en met 2007 zijn in Zuid Afrika 2508 mensen overleden aan de gevolgen van mesothelioom: 1920 mannen en 588 vrouwen. Dit aantal is lager dan verwacht omdat Zuid Afrika in het verleden s werelds grootste producent was van het meest gevaarlijke crocidoliet asbest (blauw asbest). Veel mensen zijn mogelijk eerder overleden aan andere ziekten, zoals bijvoorbeeld Aids. Bron: Kielkowski, D. e.a. (2011).

Asbest en kanker aan dikke darm of endeldarm

Naast mesothelioom en longkanker kan asbestblootstelling ook kanker aan de dikke darm of endeldarm veroorzaken. Dit concluderen Clin e.a. (2011) na analyse van dossiers van 2024 mensen die tussen 1978 en 2004 in een asbest-textielfabriek hadden gewerkt. Bron: Clin, B. e.a. (2011).

Asbest en Gezondheid nieuws

Voorlichting over asbest in huurhuizen

Niet alle 418 woningcorporaties waarschuwen voor de aanwezigheid van asbest in een huurhuis. Dat blijkt uit een inventarisatie van het AD onder asbestinspectie-en saneringsbedrijven. Klussende huurders kunnen daardoor onbewust in aanraking komen met het materiaal. Minister Donner gaat praten met koepelorganisatie Aedes. Volgens het Aedes protocol moeten corporaties inventariseren waar zich asbesthoudende materialen in een woning bevinden en huurders daarover inlichten. Bron: Ad, 10 maart, vragenuurtje Tweede Kamer d.d. 15 maart 2011.

Ontwikkeling wereldwijde asbestproductie

Rice (2011) belicht in een artikel de ontwikkeling van de asbestindustrie van 1970 tot 2007. Hij concludeert dat productie en gebruik van asbest in ontwikkelingslanden een onnodige en steeds grotere dreiging voor de volksgezondheid is. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 1 april 2011: Rice, J. (2011).

Parodie in Amerikaanse show op Canadese Asbestos

De populaire Amerikaanse Jon Stewarts Daily Show heeft een satirisch verslag uitgezonden vanuit de Canadese plaats Asbestos. Hierin werd de draak gestoken met Canada s asbestpolitiek en opvatting dat asbest onder gecontroleerde omstandigheden veilig gebruikt kan worden. Bron: Canwest News Service, 14 mei 2011.

Juridisch nieuws

Aansprakelijk ondanks verjaring

De kantonrechter Rotterdam oordeelt de verzekeraar van een scheepswerf aansprakelijk voor de schade ten gevolge van asbestblootstelling bij een in 2008 aan mesothelioom overleden oud-medewerker. De man was tussen 1954 en 1964 op de werf veelvuldig aan asbest blootgesteld. Gelet op het feit dat in het algemeen 80% van de bekende mesothelioomgevallen te wijten is aan blootstelling aan asbest en van de overige 20% geen andere oorzaak is vastgesteld, dient causaal verband te worden aangenomen. Volgens de rechter behoorde de werkgever in de periode dat de medewerker voor haar werkzaam was, te weten, dat aan de blootstelling aan asbest(stof) bepaalde gezondheidsrisico s waren verbonden en dat in ieder geval over de gevaren van asbestose en asbestose met longkanker consensus bestond. De werkgever heeft nagelaten veiligheidsmaatregelen te nemen ter voorkoming van de destijds wel bekende gevaren van asbestose en asbestose met longkanker. Na weging van de gezichtspunten concludeert de kantonrechter in dit uitzonderlijke geval van iemand die pas 44 jaar na beeindiging van het dienstverband geconfronteerd wordt met mesothelioom en alle gevolgen van dien, toepassing van de dertigjarige termijn van artikel 3:310 lid 2 BW naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar.

Lees verder

Hof Leeuwarden wijst aansprakelijkheid werkgevers af

In kort geding wijst het Hof Leeuwarden de aansprakelijkheid af van een timmerbedrijf en een busonderneming. Een man met mesothelioom had beide oud-werkgevers aansprakelijk gesteld voor zijn ziekte. Bij het timmerbedrijf had hij van 1967 tot 70 als timmerman gewerkt en bij de busonderneming van 1972 tot 2005 als chauffeur. Volgens het hof heeft de man niet voldoende aannemelijk gemaakt dat hij tijdens de uitoefening van zijn werkzaamheden voor het timmerbedrijf aan asbest is blootgesteld. De busonderneming heeft voldoende aannemelijk gemaakt gemaakt dat in de betreffende periode uitsluitend witte asbest in de remvoeringen werd gebruikt en dat destijds niet bekend was dat de aanwezigheid van witte asbest in het remsysteem voor monteurs gevaarlijk kon zijn. De onderneming heeft bovendien onderbouwd toegelicht dat nog steeds niet vast staat dat de aanwezigheid van witte asbest voor garagemonteurs - die intensiever met het remsysteem in aanraking komen dan anderen zoals buschauffeurs - risico s oplevert. Bron: Hof Leeuwarden, 8 februari 2011.

7500 euro boete voor illegale asbestverwijdering

Een installatiebedrijf heeft van de politierechter 7500 euro boete gekregen voor het klakkeloos laten slopen van een bedrijfsgebouw zonder te controleren of er asbest in het spel was. De eigenaar zelf kreeg daarnaast 5000 euro boete ondanks het betoog van de advocaat dat de eigenaar al gestraft was doordat de saneringskosten door de asbestontdekking 2,5 ton duurder waren uitgevallen dan begroot. De rechter had daarnaast forse kritiek op de gemeente die erg snel een sloopvergunning had afgegeven. Bron: Noordhollands Dagblad, 7 april 2011.

Pleidooi voor internationaal strafhof asbest

De Italiaanse advocaat Sergio Bonetto en de Franse professor Annie Thebaud-Mony, twee verdedigers van asbestslachtoffers, pleiten voor de oprichting van een internationaal strafhof voor arbeids- en milieumisdrijven. Tot nu toe genieten multinationals doorgaans een totale straffeloosheid als het op welzijn van de arbeiders aankomt, aldus de twee. Maar ondertussen wordt het product Eternit via de verkoop van het octrooi nog verder verhandeld in tal van landen zoals Brazilie, Peru, Mexico, Nicaragua, Senegal, Ivoorkust, en India, aldus prof. Thebaud-Mony. Zij is medeoprichtster van het internationale netwerk voor asbestslachtoffers Ban Asbestos. Bron: Belgisch Magazine Knack, 23 maart 2011.

50.000 euro voor timmerman met asbestose

Een 60-jarige timmerman krijgt 50.000 euro schadevergoeding omdat hij door zijn werk asbestose, een stoflongziekte heeft gekregen. FNV Bureau Beroepsziekten heeft dit via een schikking met de verzekeraar van de werkgever geregeld. De man had als werknemer van een bouwbedrijf twintig jaar lang onderhoudswerk gedaan bij ruimtevaartonderneming ESTEC in Noordwijk. Gedurende deze periode moest hij heel vaak plafondplaten vervangen waarboven asbest zat. Het IAS werkt momenteel samen met sociale partners aan een compensatieregeling voor mensen met deze ziekte. Bron: FNV, 18 mei 2011.

Schotland: vergoeding mogelijk voor pleurale plaques

Tegen het Britse House of Lords in heeft het Schotse Hooggerechtshof bepaald dat asbestslachtoffers met pleurale plaques wel compensatie kunnen claimen voor deze afwijking. Het beroep van verzekeraars tegen een nieuwe wet die dit mogelijk maakt is door de rechter afgewezen. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 12 april , The Daily Telegraph, 13 april 2011.

Britse rechter in spagaat

Normaal gesproken wordt in het Britse recht het but for- ofwel conditio sine qua non-principe toegepast. Volgens dit principe is het aan de eiser om met meer dan 50% waarschijnlijkheid te bewijzen dat er een verband is tussen een bepaalde oorzaak en de geleden schade. Omdat dit bewijs voor veel slachtoffers een niet te nemen horde kan vormen is het leerstuk van de material increase of the risk of contraction of the disease tot ontwikkeling gekomen. Bij mesothelioomzaken legt de wetgever op basis van dit principe dwingend een volledige hoofdelijke aansprakelijkheid op aan iedereen die een ander onrechtmatig blootstelt aan asbest door middel van een material increase of risk of for any other reason. Onlangs oordeelde het Britse hooggerechtshof in dit kader een bedrijf volledig aansprakelijk voor de ziekte mesothelioom bij een vrouw. De kans dat de asbestblootstelling bij dit bedrijf de oorzaak was van de ziekte bij deze vrouw was 18% hoger dan op grond van normale omgevings-blootstelling kon worden verwacht. Daarmee wordt de slachtofferbescherming bij mesothelioomzaken optimaal, maar worden, volgens Drion, de causaliteitsregels wel heel extreem opgerekt. Bron: Drion, C.E. (2011). NJB, 2011-16, 793.

Hof Arnhem erkent non-conformiteit koop door asbest

In hoger beroep oordeelt het Hof Arnhem dat een koper beroep kan doen op non-conformiteit indien hij heeft aanvaard dat er op een aantal plaatsen in de woning (mogelijk) asbest aanwezig is en na de koop blijkt dat nog meer asbest gevonden wordt. De zaak gaat om de aanwezigheid van niet-hechtgebonden asbest die normaal gebruik van de woning in de weg staat, omdat dit een onaanvaardbaar gezondheidsrisico oplevert. Kopers hoefden niet te weten of te begrijpen dat bijna alle binnenwanden asbest zouden bevatten, aldus het Hof. Verkopers dienen de schade van kopers te vergoeden. Bron: RVR 2011/36; Hof Arnhem, 14 december 2010.

Lees verder

Rechtbank Rotterdam: niet aansprakelijk wegens verjaring

De Rotterdamse kantonrechter oordeelt een scheepsbouwer niet aansprakelijk wegens verjaring van de vordering. Het betreft de zaak van de nabestaande van een aan mesothelioom overleden oud-werknemer. De man had tussen 1957 en 1961 als scheepsbeschieter aan asbest blootgestaan. De vordering wordt afgewezen omdat diverse gezichtspunten (arrest HR, 28 april 2000) in het nadeel van de nabestaande uitvallen: de gevorderde vergoeding komt ten gunste van de nabestaande niet van het slachtoffer zelf (a), er is al een vergoeding betaald via de Regeling TAS (b), de werkgever kan zich in redelijkheid nauwelijks verweren op het punt van de aansprakelijkheid en de verwijtbaarheid (e) en de vordering van de nabestaande is niet voortvarend genoeg ingesteld (g). Bron; rechtbank Rotterdam, 21 januari 2011, LJN: BQ3062.

Rechtbank Almelo: geen schending zorgplicht

Een bouwmaterialenhandel heeft zijn zorgplicht niet geschonden omdat het bedrijf niet verplicht was te waarschuwen voor de risico s van de asbestcementgolfplaten die het tussen 1982 en 1984 zou hebben verkocht. Dergelijke producten mochten destijds vrijelijk en zonder enige beperking in het verkeer worden gebracht. Bron: rechtbank Almelo, 27 april 2011, LJN:BQ4019.

Duitse werknemers beter beschermd tegen asbestblootstelling

Duitse werkgevers die werknemers bewust onbeschermd met asbest laten werken, kunnen nu al aansprakelijk gehouden worden voor de mogelijke toekomstige gezondheidsschade van de betreffende werknemers, aldus een uitspraak van Bundes Arbeitsgericht in april dit jaar. Bron: AFP, 28 april 2011.

Slachtoffer moet zelf TAS aanvragen

De Centrale Raad van Beroep bevestigt dat een tegemoetkoming op basis van de regeling TAS door het slachtoffer zelf moet worden aangevraagd. Een weduwe had in plaats van haar aan mesothelioom overleden man de tegemoetkoming aangevraagd. Dit omdat zij pas meer dan een maand na de dood van haar man de diagnose kreeg meegedeeld. De Raad oordeelt dat het recht op een tegemoetkoming een persoonlijk recht is van de door maligne mesothelioom getroffen werknemer en dat het slachtoffer er dus zelf blijk van moet hebben gegeven het voorschot te willen ontvangen. Bron: CRvB LJN: BQ4739, 17 maart 2011.

Medisch nieuws

Nederlands onderzoek voorspelt resultaat behandeling mesothelioom

Onderzoekers van VUmc CCA en het derde grootste Italiaanse ziekenhuis Instituto Clinico Humanitas (IRCCS) hebben biomarkers gevonden die het succes van een op maat gemaakte behandeling voor mesothelioom kunnen voorspellen. In de studie vond tegelijkertijd op twee manieren onderzoek plaats. In Italie werden patienten in de kliniek behandeld en kregen ze een op maat gemaakte behandeling met medicijnen. Daarnaast onderzochten onderzoekers in VUmc in het laboratorium tumor weefsel op biomakers ('voorspellers') voor het aanslaan van bepaalde medicatie bij patienten. Gegevens uit het klinisch onderzoek en het laboratorium zijn met elkaar vergeleken. Resultaat: de gevonden biomarkers bleken goed te kunnen voorspellen bij welke patient de medicatie aan zou slaan. Bron: VUMC, 15 april 2011.

Nieuwe Duitse richtlijn beoordeling asbestziekten

De Duitse koepel van bedrijfsverenigingen (DGUV) heeft een nieuwe richtlijn gepubliceerd op grond waarvan beter en meer uniform beoordeeld kan worden of een ziekte door beroepsgerelateerd asbestcontact is ontstaan. Een belangrijke verbetering zit in de nu meer uniforme omschrijving van de verschillende categorieen van de ziekte Asbestose. Bron: DGUV, 3 mei 2011.

Amerikaans rapport over staat wetenschap asbest

Het Amerikaanse Insituut voor Beroepsgerelateerde Veiligheid en Gezondheid (NIOSH) heeft een nieuw rapport gepubliceerd met de stand van de wetenschap op het gebied van asbestvezels en andere mineraal deeltjes met een langvezelige structuur. Op basis van dit rapport is beleidswijziging op het gebied van asbest niet noodzakelijk. Bron; Workplace Safety, 28 maart 2011.

Nierkanker-medicijn mogelijk effect bij mesothelioom

Pre-klinisch onderzoek (in celculturen en bij muizen) heeft aangetoond dat het medicijn temsirolimus het effect van chemotherapie bij mesothelioom kan verbeteren. Dit medicijn wordt momenteel gebruikt voor de behandeling van nierkanker. Bron: Hoda, M.A. e.a. (2011).

Overzichtsstudies mesothelioom

De diagnostische waarde van tests met niet-invasieve markers kan op basis van de stand van de wetenschap nog niet worden bepaald. Niet-invasief wil zeggen zonder belasting voor de patient. Als onderdeel van het Medisch Onderzoeksprogramma IAS onderzocht Van der Bij serum- en cytologische markers: bepaalde stoffen die in het bloedplasma, in vocht achter de longen of in de buikholte voorkomen en als indicator voor de diagnose mesothelioom kunnen dienen. Kao e.a. (2011) concluderen dat op dit moment nog geen markers of vormen van radiologie gevonden zijn die met voldoende betrouwbaarheid de ziekte mesothelioom in een vroeg stadium kunnen ontdekken. Campbell & Kindler concluderen dat sprake is van een bescheiden, maar zichtbare vooruitgang in de diagnostiek en behandeling van de ziekte mesothelioom Bron: Bij, S. van der e.a. (2011), Kao, S.C.H e.a. (2011); Campbell, N.P. & Kindler, H.L. (2011).

Milieu/Veiligheid nieuws

Asbestrisico voor gemeenteambtenaren

Gemeente-inspecteurs stuiten bij controles nog te vaak op asbest, omdat blijkt dat bedrijven die verantwoordelijk zijn voor de verwijdering ervan, onzorgvuldig te werk gaan. Regelmatig blijkt dat zij na inspectie het asbest niet goed opgeruimd hebben. Volgens het Landelijk Overleg Milieuhandhaving (LOM) doen gemeenten wat zij kunnen. Nu is het zaak om de asbestverwijderaars te wijzen op hun verantwoordelijkheden. Daarnaast dienen de illegale slopers te worden aangepakt. Bron: binnenlandsbestuur.nl, 8 april 2011.

Te veel asbestrisico bij werk met vervuilde grond

Uit steekproeven van de Arbeidsinspectie blijkt dat in 2010 bij 53 van de 61 inspecties van werk met vervuilde grond bepaalde zaken niet in orde waren; 22 keer werd het werk stilgelegd, waarvan 11 keer met een boete. Met het oog op deze resultaten houdt de Arbeidsinspectie sinds 1 april dit jaar meer controles. De inspecties zijn gehouden op saneringslocaties waar verontreinigde grond werd opgeruimd of afgedekt en bij bedrijven die verontreinigde grond en verontreinigd baggerslib reinigen. Bedrijven kennen de richtlijn voor veiligheid bij deze werkzaamheden meestal wel, maar leven die slecht na. Vaak letten ze alleen op de milieuregels en verliezen de veiligheid en gezondheid van medewerkers uit het oog. Bron: Arbeidsinspectie, 11 april 2011.

VK: mogelijk illegale sigaret met asbest

In het Verenigd Koninkrijk is illegaal een pakje sigaretten te koop van het merk Jin Ling. Dit kost drie pond in vergelijking tot 7 pond voor een officieel pakje sigaretten. Sommige pakjes schijnen asbest te bevatten dat afkomstig is uit de fabrieksomgeving waarin deze sigaretten worden gemaakt. De sigaretten worden geproduceerd in een netwerk van fabrieken in Oost Europa, China, Japan en Rusland. Bron: Nottingham Evening Post, 8 april 2011.

Te veel asbest op Frans-Canadese bouwterreinen

Onderzoek in de Frans-Canadese provincie Quebec wijst uit dat de concentratie asbestvezels op 43% van de bouwterreinen boven het toegestane niveau is. Dit terwijl dit toegestane niveau voor werknemers in deze regio al 10 keer hoger ligt dan in andere Canadese provincies en 100 keer hoger dan in sommige Europese landen. In Quebec zijn nog steeds asbestmijnen in werking. Bron: Guelph Mercury, 5 april 2011.

Grootschalige asbestinventarisaties op Nederlandse scholen van start

Veel scholen laten in de meivakantie hun lege gebouw op asbest controleren. Uit recent onderzoek blijkt namelijk dat in een kwart van de schoolgebouwen asbest is verwerkt. Onlangs heeft de Tweede Kamer besloten dat alle scholen in Nederland uiterlijk in juli 2012 een asbestinventarisatie moeten laten uitvoeren. Bron: ANP Perssupport, 3 mei 2011

Asbestdreiging Fukushima

Onderzoekers hebben asbest getraceerd in de lucht en het puin rondom de kerncentrale van Fukushima. Direct na de tsunami was asbest geen grote zorg, omdat het puin nat en verregend was. Inmiddels is dat niet meer zo en bewegen werknemers, vrijwilligers en bewoners zich vrij rond tussen het puin, soms zonder enige vorm van bescherming. DeJapanse regering heeft daarom besloten een adviespanel in te stellen dat maatregelen gaat ontwikkelen die voorkomen dat schoonmakers van het rampgebied van de aardbeving en tsunami asbestgerelateerde ziekten op kunnen lopen. Bron: asbest en bouw.nl, mei 2011, The Daily Yomiuri, 28 april 2011.

Asbestgevaar ook op Australische scholen

Ook Australie erkent het asbestgevaar op scholen. Volgens onderzoek van het Australische departement voor Onderwijs moet asbest op een van elke vijf staatsscholen in de regio West-Australie verwijderd worden of gestabiliseerd. In Nederland heeft de Tweede Kamer in april dit jaar een motie aangenomen die scholen verplicht direct maatregelen te treffen als er sprake is van asbestgevaar. Bron: The Sunday Times, 1 mei 2011.

Omvang asbesthandel wereldwijd

Het International Ban Asbestos Secretariaat meldt voorlopige cijfers van de United States Geological Survey (USGS) over de wereldhandel in asbest in 2010. Te zien is dat het gebruik van asbest in Azie blijft toenemen. Ten opzichte van 2009 laat Indonesie een stijging van 36% zien, India 25% en China 9%. China is momenteel wereldwijd verreweg de grootste asbestgebruiker. In totaal is in 2010 wereldwijd ca. twee miljoen ton asbest gebruikt. De grootste asbestproducenten waren in 2010 in volgorde van omvang: Rusland (1.000.000 ton), China (400.000 ton), Brazilie (270.000 ton), Kazakhstan (214.000 ton) en Canada (100.000 ton). Opvallend is dat Canada een daling laat zien van 30% ten opzichte van 2009. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 13 juni 2011.Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 13 juni 2011.

Bangladesh blijft asbestschepen ontmantelen

Ondanks een ban op het slopen van schepen met gevaarlijke stoffen wordt dit op de Bengalese sloopstranden nog steeds oogluikend toegestaan. Zo wordt het asbest uit het beruchte schip Probo Koala binnenkort ook op de stranden van Chittagong ontmanteld. Een groep milieuadvocaten trekt aan de bel. Gesterkt door de internationale kritiek en campagnes van de NGO Shipbreaking Platform haalde BELA, een Bengalees milieu-advocatencollectief, in maart 2009 een belangrijke zege bij het hooggerechtshof. Schepen mochten niet meer in Bangladesh gesloopt worden als ze niet eerst in het land van herkomst geheel waren ontdaan van schadelijke stoffen als asbest, lood en cadmium. Ook moeten de brandstoftanks geleegd zijn voor de sloop begint. Bovendien zouden de arbeidsomstandigheden verbeterd moeten worden. Twee jaar later blijkt die zege een papieren tijger. Volgens BELA zouden dit jaar al 70 schepen toestemming hebben gekregen om gesloopt te worden, zonder dat zij aan de voorwaarden hebben voldaan. Bron: oneworld.nl, 20 juni 2011.

Politiek nieuws

Asbestverbod in Israel

Eind 2011 wordt in Israel een totaalverbod ingevoerd op alle vormen van asbestgebruik. Volgens de nieuwe wet moet de komende 10 jaar bovendien de asbestvervuiling verwijderd gaan worden. Dit volgens het principe van 'de vervuiler betaalt'. In Israel is dat vooral het bedrijf Eitanit, verantwoordelijk voor de voormalige asbestfabriek in West-Galilea van 1952-1997. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 15 maart 2011.

Verbod op asbestdaken niet eerder dan 2024

Staatssecretaris Atsma van Infrastructuur en Milieu blijft vasthouden aan het jaar 2024 als moment waarop asbestdaken definitief uitgebannen moeten zijn. Dat is 30 jaar nadat het gebruik van asbest werd verboden. Dat zei hij op 7 april tijdens een debat in de Tweede Kamer. Verschillende Tweede Kamerleden zouden graag zien dat er eerder een verbod wordt ingesteld. Atsma vindt dat niet verantwoord. Hij wees op de gevolgen voor veel boerenbedrijven met schuren en stallen met een asbestdak. Die zijn in veel gevallen nog lang niet afgeschreven. Verder is het lastig om daken met asbest in kaart te brengen. Dat maakt handhaving van een verbod moeilijk. Bron: ANP, diverse kranten, 8 april 2011.

Resultaten asbestdebat Tweede Kamer

De Tweede Kamer heeft op 26 april jl. vijf moties aangenomen inzake het asbestbeleid. Samengevat:
1. kosten en procedures voor asbestverwijdering moeten voor particulieren betaalbaarder en aantrekkelijker worden gemaakt;
2. verhuurders moeten huurders gaan informeren als een woning asbest bevat;
3. de pakkans bij illegale asbestverwijdering moet omhoog;
4. scholen moeten direct maatregelen treffen als er sprake is van direct asbestgevaar;
5. er moet een protocol komen dat duidelijk maakt op welke wijze een ziekenhuis moet handelen als er sprake is van asbest. Bron: Tweede Kamer.nl, 21 en 26 april jl.

Asbestdekking uit aansprakelijkheidsverzekering

Sinds 1 april zijn klanten van Interpolis en Avero Achmea niet langer verzekerd voor het aansprakelijkheidsrisico als gevolg van asbest. Volgens Interpolis hebben alle andere aansprakelijkheidsverzekeraars al in 2003 in Nederland de dekking voor schades ontstaan door asbest uit de polisvoorwaarden bij bedrijven verwijderd. Interpolis en Avero waren destijds de enige twee maatschappijen die de asbestdekking nog uitsluitend voor bestaande zakelijke klanten nog in stand hielden. Inmiddels zijn er andere inzichten ten aanzien van de omgang met asbest. De risico's voor de verzekeraar zijn hierdoor zo groot geworden dat ook deze verzekeraars deze niet langer kan verzekeren.

Lees verder

Resultaten Belgisch Asbestfonds sinds 2007

Tussen 1 april 2007 en 31 december 2010 heeft het Belgische Asbestfonds (AFA) aan 650 mesothelioom- en 518 asbestoseslachtoffers een vergoeding uitgekeerd. 393 nabestaanden van mesothelioomslachtoffers kregen eveneens een vergoeding. Jaarlijks overlijden in Belgie bijna 200 mensen aan de ziekte mesothelioom. Slechts 4% van de aanvragen is afkomstig van zelfstandigen. Vermoedelijk is bij deze groep sprake van onderaanmelding. Bron: Federale Regering Belgie, nieuwsbank.nl, 1 april 2011.

Brief staatssecretaris I en M over asbestinventarisatie scholen

In een brief aan de Tweede Kamer onderschrijft staatssecretaris Atsma van Infrastructuur en Milieu de noodzaak dat in het kader van het voorzorgbeginsel alle scholen op asbest worden geinventariseerd, ook in niet-sloopsituaties, en wel uiterlijk in de zomer van 2012. Hij bevestigt eveneens dat de VNG, de PO en VO-Raad hun verantwoordelijkheid hierin namen en nemen en dat zij hun leden om inzicht hebben verzocht in de situatie rond asbest. Het totale scholenbestand omvat circa 8.200 scholen in het basis-, speciaal en voortgezet onderwijs met een totaal vloeroppervlak van ruim 17 miljoen m2. Een deel van deze schoolgebouwen is na 1993 gebouwd en kan geen asbest bevatten, omdat asbest sinds 1993 verboden is. Het ministerie zal in samenwerking met VNG en sectorraden de gemeenten en scholen ondersteunen met informatie en expertise op het gebied van asbestinventarisaties. Atsma is ervan overtuigd dat met deze inspanningen van de sectorraden en de VNG de inventarisatie van asbest in scholen voortvarend wordt opgepakt en zal bewaken dat dit ook echt gebeurt. Bron: rijksoverheid.nl, brief d.d.5 april 2011.

Subsidie zonnepanelen ipv asbestdaken

De provincie Overijssel stelt van 1 mei tot en met 1 juli 2011de subsidieregeling 'Asbest van het dak, zonnepanelen erop' open. Met deze regeling wil de provincie de agrarische sector stimuleren meer gebruik te maken van zonne-energie. Er wordt subsidie verleend aan agrarische bedrijven die asbest saneren en in ruil daarvoor zonnepanelen installeren. De provincie stelt voor deze regeling een bedrag van 3,5 miljoen euro beschikbaar, met een maximum per agrarisch bedrijf van 50.000 euro. De regeling is geopend van 1 mei tot en met 1 juli.Bron: agriholland.nl, 14 april 2011.

Etex voor wereldwijd asbestverbod

Etex, moederbedrijf van voormalig asbestverwerker Eternit is voor een wereldwijd verbod op gebruik van asbest. Dat meldt bestuursvoorzitter Peeters in een interview. Het bedrijf heeft zich, volgens Peeters, de afgelopen 20 jaar uit veel landen waar asbest nog is toegelaten, teruggetrokken. Asbestvrije producten zijn vaak duurder dan asbesthoudende producten. Dat maakt het voor Etex onmogelijk in die landen te concurreren. Vroeger was Etex actief in tien Afrikaanse landen, vandaag nog in twee. Ook uit andere belangrijke markten, zoals India, is Etex om die reden vertrokken. Etex heeft consequent het gebruik van asbest uit al zijn productieprocessen gebannen, aldus Peeters. Bron: Belgische krant De Tijd, 2 april 2011.

Tekort asbestsaneerders in het noorden

De vraag naar asbestverwijderaars neemt in het noorden fors toe, terwijl het aanbod achter blijft. Volgens een detacheringsbureau is dit reden om ongeschoolde mensen kosteloos op te leiden voor het beroep. Strengere regelgeving is een van de oorzaken van de toegenomen vraag. In juli 2012 moeten alle scholen in Nederland weten of er asbest in hun gebouw zit. Ook moeten ze plannen voor verwijdering hebben. Bron: Dagblad van het Noorden, 15 maart 2011

Britse regering onder asbestdruk scholen

Naar aanleiding van een uitspraak van het Britse Hooggerechtshof wordt de druk op de Britse regering groter om een asbestinventarisatie op scholen te laten doen. Tot nu toe wilde de regering daar niet aan. Dit verandert nu de hogere rechter een claim heeft erkend van de nabestaande van een 49-jarige vrouw met mesothelioom. Zij stelde in haar jeugd door asbestblootstelling op school de ziekte te hebben opgelopen. Bron: The Guardian, 10 maart 2011.

Spanje: 103.000 euro boete voor onveilig werk met asbest

De Spaanse gemeente Ferrol heeft 103.00 euro boete gekregen van de regionale Arbeidsinspectie. De gemeente had bouwwerkzaamheden laten verrichten zonder werknemers tegen asbest te beschermen. Ook had de gemeente verzuimd een asbestinventarisatie te laten doen. El Pais, 9 april 2011.

Financiele steun Canadese regering voor asbestmijn

Onder bepaalde voorwaarden faciliteert de regering van de Canadese regio Quebec de heropening van een asbestmijn met een lening. Dat meldt de minister van Economische Zaken in april. Bron: Canada News Wire, 14 april 2011.

Thailand wil verbod op asbestdakpannen

De Thaise regering is van plan het gebruik van asbest-dakpannen te verbieden. Producenten waarschuwen dat de prijs van dakpannen dan omhoog zal gaan. Bovendien is de levensduur van dakpannen die van andere materialen zijn gemaakt veel korter. Dakpannen van tissue-papier, polyamide of andere chemische stoffen gaan maar drie jaar mee in het Thaise regenseizoen klimaat in vergelijking tot 70 jaar voor asbest-dakpannen. Marktleider Oran Vanich Roof dreigt haar fabriek te moeten sluiten als de regering doorgaat met het plan. Bron: The Nation, 12 april 2011.

(Asbest)schip Rotterdam in de verkoop

Woningcorporatie Woonbron, eigenaar van het attractieschip ss Rotterdam, voormalig vlaggeschip van de Holland Amerika Lijn, wil de gerestaureerde boot zo snel mogelijk verkopen aan de hoogste bieder. Het schip past volgens een woordvoerder niet in de bedrijfsvoering van de corporatie. Woonbron nam het in 1958 gebouwde schip zes jaar geleden voor 1,8 miljoen euro over uit de failliete boedel van bedrijvendokter Joep van den Nieuwenhuyzen en bouwde het om tot een hotel- en congrescentrum. De kosten van de renovatie liepen gestaag op, mede doordat Nederlands grootste passagiersschip ooit gebouwd, aanzienlijk meer asbest bevatte dan werd aangenomen. Uiteindelijk kwam het investeringsbedrag uit op 256 miljoen euro - een veelvoud van het bedrag van 25 a 30 miljoen dat Woonbron aanvankelijk voor ogen had. Bron: NRC,7 juni 2011.

SER adviseert strengere grenswaarde asbest op werk

De SER-commissie Grenswaarden Stoffen op de Werkplek (GSW) adviseert de wettelijke grenswaarde voor blootstelling aan asbest te verlagen naar het streefrisiconiveau dat de Gezondheidsraad vorig jaar heeft bepaald. Deze grenswaarde moet goed worden gehandhaafd. Daarom roept de adviescommissie het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) op het toezicht op asbestwerkzaamheden te versterken. Bron: SER, 1 juni 2011.

Onderzoek gesjoemel asbestschip Otapan

Het Openbaar Ministerie begon vijf jaar geleden, na aangifte van Greenpeace, een strafrechtelijk onderzoek naar gesjoemel rond het asbestschip Otapan. Sindsdien is het stil. De aangifte ligt nog steeds ter beoordeling bij het parket. Daarom stuurde de milieu-organisatie deze week een noodkreet aan de minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten. Hij dient volgens de milieuorganisatie in te grijpen en het Openbaar Ministerie de opdracht te geven de Otapan-zaak alsnog voor de strafrechter te brengen.

Lees verder

VS: 1,2 mln dollar boete voor asbestblootstelling

Een bedrijf heeft van de Amerikaanse Federale Administratie voor Beroepsgerelateerde Veiligheid en Gezondheid 1,2 mln dollar boete gekregen omdat het vijf werknemers zonder enige vorm van bescherming en training asbest had laten verwijderen. Bron: US Fed News, 25 mei 2011.

Antwoord op kamervragen asbestvrijverklaring

In antwoord op onduidelijkheid over de asbestvrijverklaring bevestigt staatssecretaris Atsma van I & M dat een asbestvrijverklaring over concrete werkzaamheden gaat en te maken heeft met de omstandigheden waaronder met asbest gewerkt mag worden (arboregelgeving). Een ruimte wordt na afloop van saneringswerkzaamheden asbestvrij verklaard indien een eindcontrole of oplevercontrole aangeeft dat er geen asbest meer in dat gedeelte aanwezig is: het asbest is weggehaald en de ruimte is schoongemaakt. De ruimte wordt dan vrijgegeven, wat betekent dat de ruimte weer zonder beschermende voorzieningen mag worden betreden door werknemers en anderen. De asbestvrijverklaring gaat derhalve uitsluitend over het specifieke gebouwdeel waar de saneringswerkzaamheden plaatsvonden. Een gebouw kan echter nooit in zijn geheel asbestvrij verklaard worden. Asbest kan namelijk ook zitten op plekken waar je niet bij kunt komen. Bron: brief staatssecretaris I & M, 18 mei 2011.

Antwoord op kamervragen asbeststort

Het kabinet stelt voor de kosten van asbeststort voordeliger te maken of zelfs af te schaffen om het voor de particulier goedkoper en aantrekkelijker te maken om een gecertificeerde verwijderaar in te schakelen. Daarnaast denkt men aan een stortverbod voor hechtgebonden asbestcement zodra het mogelijk is dit product op een meer hoogwaardige manier in een denaturatiefabriek te verwerken. Bron: Brief staatssecretaris I&M, 18 mei 2011.