menu

Nieuwsbrief 23 - December 2010

Financiele compensatie voor Koreaanse milieu-asbestslachtoffers. Delegatie op bezoek bij het IAS.

Per 1 januari 2011 komen Zuid-Koreaanse milieu-asbestslachtoffers met mesothelioom, longkanker, asbestose en andere asbestgerelateerde ziekten in aanmerking voor financiele compensatie van medische kosten, overlijdenskosten, een nabestaandenuitkering en een vorm van smartengeld via de overheid. Er bestaat al een vergoedingsregeling voor werknemers met deze ziekten. Ter voorbereiding van het Asbestcompensatiefonds was een delegatie begin november op bezoek bij het IAS.

Lees verder

Epidemiologisch nieuws

Eerste melding mesothelioom in Thailand

In Thailand is afgelopen zomer het eerste geval van mesothelioom bekend geworden. Al meer dan 40 jaar importeert dit land asbest dat vooral in bouwmaterialen wordt verwerkt. De laatste jaren behoort Thailand tot de zeven grootste asbestgebruikers, verantwoordelijk voor 7% van de totale asbestconsumptie. Geschat wordt dat in de toekomst jaarlijks ca. 1200 Thai aan een asbestgerelateerde ziekte zullen overlijden. Bron:International Ban Asbestos Secretariaat, 27 september 2010.

Duitsland: piek asbestslachtoffers over 10 jaar

In 2009 registreerden de Duitse Berufsgenossenschaften 1328 sterfgevallen ten gevolge van asbest. Nog steeds stijgt dit aantal jaarlijks. Naar schatting wordt pas over 10 jaar een piek bereikt. Asbest werd in Duitsland in 1993 verboden, net als in Nederland. Bron: Asbest en Bouw.nl, 4 november 2010; Focus.de.

Bijna 500.000 asbestdoden in de VS

Volgens een studie van Rand Corporation, een non-profit onderzoeksbureau, zullen in de Verenigde Staten tussen 1965 en 2029 tenminste 432.465 mensen overlijden aan de gevolgen van asbestgerelateerde kanker. Om onder dit aantal te blijven zal het wettelijk toegestane asbestblootstellingsniveau op de werkplek omlaag moeten. Dit is nu 0,1 vezel per kubieke centimeter lucht. Bron: mesothelioma-facts.com, september 2010.

Mesothelioom in Australie

Het aantal gevallen van mesothelioom zal in de Australische staat New South Wales pas over vijf tot tien jaar een piek bereiken. Sinds 1980 is de incidentie verviervoudigd. Tussen 1972 en 2007 werden in deze regio 3922 gevallen van mesothelioom geregistreerd, waarvan 210 in 2007. De groep bestond voor 85% uit mannen van gemiddeld 75 jaar. De ziekte komt zelden voor bij mensen onder de 50. Bron: Cancerinsitute NSW, 22 september 2010.

Mesothelioom in China

China is momenteel s werelds grootste gebruiker van chrysotiel (wit) asbest. Jukka Takala, directeur van het Europese Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het werk, schat dat het jaarlijkse aantal asbestdoden kan stijgen tot 15.000 in 2035. Anderen denken dat dit aantal nog hoger zal zijn, namelijk 40.000 per jaar. Het blijft echter bij schattingen want China heeft geen betrouwbare registratie. Bron: South China Morning Post, 14 november 2010.

Italie: incidentie van niet-pleuraal mesothelioom

Het Italiaanse Nationale Mesothelioom Register heeft tussen 1993 en 2004 681 gevallen van niet-pleuraal (longvlies) mesothelioom geregistreerd. Patienten waren gemiddeld 64,4 jaar oud en 1 op de 3 was vrouw. De gemiddelde latentietijd was 40 jaar. In verreweg de meeste gevallen ging het om peritoneaal (buikvlies) mesothelioom. De onderzoekers concluderen dat de epidemiologie van niet-pleuraal mesothelioom gecompliceerd is omdat de diagnose moeilijk te stellen is en de ziekte weinig voorkomt. Vooral bij vrouwen bestaat een hoog risico op misdiagnose. Dit maakt het ook moeilijk om de relatie met asbestblootstelling vast te stellen. Bron: Marinaccio, A. e.a. (2010).

Niet beroepsgerelateerde mesothelioom in Italie

In 8,3% van de gevallen van mesothelioom die tussen 1993 en 2001 in het Italiaanse Nationale Mesothelioomregister zijn geregistreerd gaat het om mensen die in de omgeving van een asbestbron woonden of samen met iemand die met asbest werkte. Deze groep was gemiddeld jonger dan andere mesothelioompatienten en niet bewust van de risico s waaraan ze blootgesteld waren. Tot op heden heeft deze groep geen recht op schadevergoeding in Italie. Bron: Mirabelli, D. e.a. (2010).

Vooral amfibool asbest oorzaak mesothelioom

Mc Donald beargumenteert aan de hand van een aantal epidemiologische studies dat blootstelling aan amfibool asbestvezels, d.w.z. crocidoliet, amosiet en tremoliet, bijna alle gevallen van mesothelioom kan verklaren. Bron: McDonald, J.C. (2010).

Asbestose en mesothelioom bij Britse asbestwerkers

Langdurig onderzoek (1971-2005) onder bijna 100.000 Britten die met asbest hebben gewerkt bewijst de sterke relatie tussen asbestblootstelling en het overlijden aan de ziekte asbestose of mesothelioom. Het aantal mensen in deze groep dat aan asbestose of mesothelioom is overleden is veel groter dan gemiddeld over de gehele bevolking verwacht zou kunnen worden. De factoren leeftijd, sexe, beroep en geboortecohort hadden invloed op het risico op zowel mesothelioom als asbestose. Bij mesothelioom was daarnaast de latentietijd van belang en bij asbestose de het eerste jaar waarop blootstelling plaatsvond. Het lijkt erop dat het risico op deze ziektes lager is naarmate men op een later moment is blootgesteld, mogelijk een effect van de invoer van beschermende maatregelen tegen blootstelling. Bron: Harding, A.E. & Darnton, A.J. (2010).

Steeds meer Britse vrouwen met mesothelioom

Het aantal vrouwen dat in het Verenigd Koninkrijk jaarlijks aan mesothelioom overlijdt stijgt sneller dan het aantal mannen. De laatste cijfers van de Health & Safety Executive laten zien dat in 2008 384 vrouwen en 1865 meannen aan de ziekte overleden. In 2007 ging het om 347 vrouwen en 1826 mannen en in 2005 om 289 vrouwen en 1759 mannen. Een verklaring is nog niet te geven. De totale incidentie bij mannen en vrouwen samen stijgt ook nog steeds licht. Sinds 1968 is het jaarlijks aantal mensen dat aan mesothelioom overleed gestegen van van 153 in 1968 tot 2249 in 2008. Naar schatting wordt voor de mannen een piek bereikt in 2016. De beroepen met de hoogste risico`s voor mannen zijn: timmerman, loodgieter, verwarmingsmonteur en electricien. Bron: Health and Safety Executive, november 2010. Bron: Daily Mirror, 8 november 2010.

Frankrijk: beroepen en sectoren met hoog mesothelioomrisico

Beroepen in Frankrijk met een extra hoog risico op mesothelioom zijn: loodgieter, plaatwerker, lasser, metaalwerker en meubelmaker. Sectoren met een extra hoog risico zijn: de scheepsbouw, bouw, metaal, chemie en producenten van materialen voor spoor en luchtvaart. Bron: Rolland, P. e.a. (2010).

Japans onderzoek naar relatie asbest mesothelioom

Bij 85% van een groep Japanse mesothelioompatienten werd een oorzaak in asbestblootstelling via het werk gevonden. De rest was ofwel indirekt als huisgenoot van een asbestwerker blootgesteld of in de woonomgeving met het materiaal in aanraking geweest. 90% van de patienten had mesothelioom in het longvlies (pleura mesothelioom). 66% had het epitheloide type mesothelioom. Bron: Fujimoto, N. e.a. (2010).

Asbest en Gezondheid nieuws

Rapport Beroepsziekten in Cijfers 2010

De sterftecijfers van het CBS laten zien dat de top van het aantal gevallen mogelijk nog niet is bereikt. Dat meldt het rapport Beroepsziekten in cijfers 2010 van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB). In 2009 registreerde het NCvB 6 meldingen van mesothelioom door bedrijfsartsen. Dit lage aantal ten opzichte van de werkelijke gevallen (bijna 500) moet vooral worden verklaard door de lange tijd die bestaat tussen de blootstelling aan de kankerverwekkende stof en het ontstaan van de aandoening. Bij mesothelioom bedraagt deze zogenaamde latentietijd gemiddeld 30 - 40 jaar. De werkenden zijn dan meestal niet meer in het oorspronkelijke bedrijf werkzaam en bevinden zich buiten het vizier van de bedrijfsarts. Bron: NCvB november 2010.

WHO factsheet over asbestrisico

De Wereldgezondheidsorganisatie WHO heeft een factsheet gepubliceerd waarin de schatting van het aantal asbeststerfgevallen wereldwijd verhoogd is tot 107.000 mensen per jaar. Bron International Ban Asbestos Secretariaat, augustus 2010.

Website over timmermannen en mesothelioom

Een Amerikaans advocatenkantoor heeft een website gelanceerd met informatie over de manieren waarop timmermannen aan asbest kunnen zijn blootgesteld. Volgens het kantoor is timmerman een van de beroepen waar de ziekte het meest voorkomt. Bron: Tendersinfo News, 9 november 2010.

Juridisch nieuws

Ongeloorloofde asbestverwijdering

Een vastgoedbedrijf moet 3000 euro boete, waarvan 1500 voorwaardelijk, betalen. Het bedrijf had zelf asbest verwijderd omdat het in de veronderstelling was dat dat mocht omdat het om minder dan 35 m2 ging. Het ging om 25 m2. Een particulier mag zelf, onder bepaalde voorwaarden, asbest verwijderen als het om minder dan 35 m2 gaat. Een bedrijf niet en moet daarvoor een asbestverwijderaar inschakelen. Bron: De Stentor, 13 september 2010.

Rb Rotterdam: asbestblootstelling jaren 50 en 60

De rechtbank Rotterdam oordeelt de verzekeraar van scheepswerf RDM aansprakelijk in de zaak van de echtgenote van een aan mesothelioom overleden medewerker. De man was tussen 1952 en 1964 bij zijn werk als bankwerker voor de scheepswerf aan asbest blootgesteld. Volgens de rechtbank heeft de verzekeraar de gestelde asbestblootstelling onvoldoende gemotiveerd betwist.

Lees verder

Strengere straffen voor onzorgvuldige asbestsanering

Volgens dagblad Trouw krijgen opdrachtgevers en uitvoerders in de asbestbranche steeds meer juridische tegenwind. Drie uitspraken binnen een maand illustreren een hardere reactie op onzorgvuldige saneringen. Allereerst een uitspraak van de Hoge Raad op 3 september jl die tot gevolg heeft dat de aanwezigheid van asbest in een pand in het vervolg een gebrek is dat aan huurders of kopers gemeld moet worden. Op 6 oktober oordeelde de Centrale Raad van Beroep dat een sloper, na de ontdekking van asbest, terecht eerst Bouw- en Woningtoezicht alarmeerde en pas daarna zijn werkgever. Volgens de Arbowet mag een werknemer 'bij ernstig gevaar voor de eigen veiligheid of die van anderen' direct 'passende maatregelen' nemen, maar moet hij ook meteen de werkgever inlichten. De Nationale Ombudsman tikte half oktober de gemeente Nieuwegein op de vingers omdat deze een asbestsanering zonder vergunning niet had stilgelegd. Tot slot schrijft het nieuwe kabinet in haar regeeraccoord dat verdachten die voor de tweede keer voor hetzelfde feit worden veroordeeld, minimaal de helft krijgen van de maximale straf die voor dat vergrijp staat. Dat betekent dat een aannemer, of verantwoordelijke opdrachtgever als een corporatie of vastgoedbedrijf, bij herhaaldelijke slordigheden in de asbestsanering, er niet langer van afkomt met een gebruikelijk taakstraf, maar zes jaar cel krijgt. Bron: Trouw, 25 oktober 2010

250 euro boete voor afspuiten asbest

Een 55-jarige man heeft 250 euro boete gekregen omdat hij met een hoge drukspuit het rode asbesthoudende dak van zijn schuurtje afspoot, waarbij asbestafval in de tuin van zijn buren terechtkwam. Bron: Brabants Dagblad, 9 november 2010.

Duitsland: melden asbest bij verkoop huis verplicht

Het Duitse Bundesgerichtshof oordeelt in een zaak dat de aanwezigheid van asbest bij de verkoop van een huis niet verzwegen mag worden, ook als de koper daar niet naar heeft geinformeerd. Bron: Allgemeine Zeitung, 30 september 2010.

Spaanse rechter erkent tongkanker door asbest

Een Spaanse rechter erkent tongkanker als beroepsziekte door asbestblootstelling. De zaak ging over een man die 32 jaar in een asbestcementfabriek had gewerkt en daarbij langdurig aan asbest was blootgesteld. In de wetenschappelijke literatuur komt de relatie met asbest niet voor. Bron: EFE Newswire, 9 september 2010.

VK: aansprakelijkheid verzekeraars ter discussie

Het Britse Hof van Beroep is niet duidelijk ten aanzien van het moment waarop een verzekeraar aansprakelijk is voor de ziekte van een asbestslachtoffer. Het Hooggerechtshof bepaalde in 2008 dat die aansprakelijkheid vanaf het eerste moment van asbestblootstelling geldt. Verzekeraars stellen dat aansprakelijkheid pas kan gelden vanaf het moment waarop de eerste symptomen vande ziekte zich openbaren. Het Hof van Beroep steunt, afhankelijk van de bewoording van de polis, in het ene geval het oordeel van het Hooggerechtshof en in het andere de verzekeraars. Dit creeert onzekerheid en verwarring onder alle betrokkenen. Bron: BBC News, oktober 2010.

Hoge Raad: aansprakelijkheid verhuurder inzake asbest

De Hoge Raad oordeelde onlangs dat de enkele aanwezigheid van (niet-hechtgebonden) asbest wel degelijk een gebrek kan opleveren, mits deze asbest een dermate ernstig risico oplevert dat de huurder op legitieme gronden mag verlangen daarvan verschoond te blijven. In dat geval kan de verhuurder gehouden worden om het asbest te saneren. Hiervan zal bij het veel riskantere niet-hechtgebonden asbest eerder sprake zijn dan bij hechtgebonden asbest, zodat verhuurders van panden waarin het aanwezige hechtgebonden asbest voldoende weggewerkt zit vooralsnog niet heel onrustig hoeven te worden van dit arrest van de Hoge Raad. De kans dat deze aanwezigheid als een gebrek wordt aangemerkt is immers relatief klein. Bron: Rechtennieuws. Nl, 16 november 2010: mr. Martine Goldsmid, Dirkzwager advocaten & notarissen. Hoge Raad, 3 september 2010

Hoge raad: erkenning verjaring voldoende gemotiveerd

De Hoge Raad verwerpt het cassatieberoep tegen een arrest van het Hof Den Haag d.d. 9 december 2008. Dit beroep was ingesteld door de nabestaanden van een aan mesothelioom overleden oud-werknemer van scheepswerf Wilton Fijenoord. De man was van 1949 tot 1961 als carrouselbouwer in dienst geweest van de scheepswerf en daarbij aan asbest blootgesteld. Het Hof Den Haag oordeelde dat het beroep op verjaring van de scheepswerf in de omstandigheden van dit geval niet onaanvaardbaar was. De Hoge Raad weerlegt de door de nabestaanden aangevoerde klacht dat het hof geen aandacht heeft besteed aan aanvullende omstandigheden - en dan in het bijzonder de aard en de ernst van het letsel en de (veranderende) maatschappelijke kijk op de aanvaardbaarheid van een beroep op verjaring in gevallen als deze. Op grond hiervan concludeert de Raad dat het Hof het oordeel dat voor doorbreking van de verjaringstermijn in het onderhavige geval geen plaats is wel voldoende heeft gemotiveerd. Verder ziet de Raad in het oordeel van het Hof geen aanleiding te veronderstellen dat voor doorbreking van de verjaring sprake zou moeten zijn van opzet of grove schuld aan de zijde van de scheepswerf. Bron: Hoge Raad, 26 november 2011.

Australie: geen verjaringstermijn voor mesothelioomclaims

Het Australische Dust Diseases Tribunal past geen verjaringstermijn toe voor mensen met stofgerelateerde ziekten zoals mesothelioom. Bron: Mondaq Business Briefing, 10 november 2010.

Eternit niet aansprakelijk voor asbestweg

Voormalig asbestverwerker Eternit wordt door nabestaanden aansprakelijk geacht voor de buikvlieskanker bij een vrouw die daaraan in 2006 overleed. De diagnose werd in 2000 bij haar gesteld. De oorzaak lag volgens de nabestaanden in het asbestafval van Eternit dat in de periode 1955 tot 1960 toegepast is als wegverhardingsmateriaal voor de verbindingsweg met de Rijssenseweg te Markelo. Zij had daar van 1987 tot 2003 gewoond. Volgens de rechtbank is niet met zekerheid vast te stellen dat die verharding in de jaren 1955-1960 met van Eternit afkomstig asbestafval heeft plaatsgevonden. Eternit wijst erop dat bij vrouwen optredend buikvlieskanker niet uitsluitend en zeker niet zonder meer asbestgerelateerd is en met name wordt gezien in het kader van hoge blootstelling (in de beroepssfeer) en dat de latentieperiode bij deze lage blootstellingsgraad onwaarschijnlijk kort is. De rechtbank erkent dat het causaal verband niet zonder meer gegeven is en daarvoor meer bewijslevering cq deskundigenonderzoek noodzakelijk zal zijn. De absolute verjaringstermijn van 30 jaar is verstreken omdat de verharding in de jaren 60 plaatsvond en de waarschuwingsverplichting van Eternit rond 1969 gold. De relatieve verjaringstermijn van 5 jaar is ook verstreken omdat de diagnose bij de vrouw al in 2000 is gesteld. Naar oordeel van de rechter is het slachtoffer op dat moment of kort daarna op de hoogte geweest met de daaruit vloeiende schade en het daarvoor aansprakelijke Eternit. Bron: rechtbank Almelo, 29 september 2010.

Werkstraffen en boete voor onzorgvuldige asbestverwijdering

De bedrijfsleider van een asbestverwijderaar, is door de rechtbank in Utrecht veroordeeld tot een werkstraf van 100 uur en zes maanden voorwaardelijke gevangenisstraf.
De werkgever van de man kreeg een boete van 45.000 euro, waarvan 20.000 euro voorwaardelijk. De rechtbank oordeelde dat het bedrijf asbest heeft achtergelaten in een pand aan de Reactorweg in Utrecht, terwijl het verwijderd had moeten worden. Andere bouwvakkers belden drie jaar geleden de inspectie omdat gespecialiseerde asbestbedrijven er een rommeltje van maakten. Alle bedrijven die op dat moment in het kantoorpand aan de slag waren, werden voor de rechter gesleept. De straffen vielen iets lager uit dan de officier van justitie had geeist. Volgens dagblad Trouw had een van de verdachte slopers bij de politie verklaard dat slopers en asbestverwijderaars op grote schaal Polen en Litouwers inzetten omdat deze niet op de hoogte zijn van de gevaren die het onbeschermd werken met asbest met zich meebrengt. Bron:Trouw, 16 november, Asbest en Bouw, 7 december, 2010.

Medisch nieuws

Risico op longkanker bij asbestwerkers

Ook al zijn op longfoto's geen afwijkingen zichtbaar, toch lopen oud-werknemers van een asbestcementfabriek in de Amerikaanse staat Ontario 20 tot 25 jaar na het eerste moment van asbestblootstelling een hoger dan gemiddeld risico op longkanker aldus Finkelstein. Yano constateerde bij Chinese asbesttekstielwerkers een sterk verband tussen blootstelling aan chrysotiel (wit) asbest en het risico op longkanker. Bron: Finkelstein e.a. (2010), Yano e.a. (2010).

Effect medicijn Pemetrexed (Alimta)

Het medicijn Pemetrexed (merknaam Alimta) kan de levensverwachting van mesothelioompatienten met een bepaald genetisch type (ProArg) verbeteren. Bron : Vlastos, F. e.a. (2010).

Vrouwen en mesothelioom

Vrouwen met het epitheliale type pleuraal (longvlies) mesothelioom, bij wie de tumor operatief is verwijderd, leven gemiddeld langer dan mannen met dit type. Dit is het resultaat van een een analyse van 715 dossiers van mesothelioompatienten die tussen juli 1987 en december 2008 zijn behandeld. Een mogelijke verklaring is dat vrouwen in het algemeen indirekt en daardoor minder intensief aan asbest zijn blootgesteld dan mannen. Hiervoor is meer onderzoek nodig. Bron : Wolf, A.S. e.a. (2010).

Scans of bloedtesten

Een Pet/CT-scan lijkt een betere methode om de kwaadaardigheid van een asbestgerelateerde longafwijking te constateren dan een meting van het niveau van de stof osteopontine in het bloedplasma. Bron: Kurata, S. e.a. (2010).

Effect van chemo en genen

Een chemokuur met het middel Pemetrexed (merknaam Alimta) werkt beter bij mesothelioompatienten met bepaalde specifieke genetische kenmerken. Zij leven langer dan gemiddeld. Bron : Vlastos, F. e.a. (2010).

Overzichtsstudie ervaringen mesothelioompatienten

Moore en collega s onderzochten aan de hand van literatuur de wijze waarop het mesothelioomziekteproces wordt ervaren. Zij vonden dat de ziekte op veel gebieden een enorme impact heeft, zowel lichamelijk, emotioneel als sociaal. De studie meldt aan welke onderwerpen extra aandacht gegeven zou kunnen worden. Op lichamelijk gebied zijn dat: pijn, ademnood, moeheid, hoesten, slaapstoornissen, het verlies van trek en het transpireren. In emotionele zijn dat: angst, depressie en het gevoel van isolatie. Sociale gevolgen zijn een verandering van rol in relaties, de impact op familieleden en de gevolgen voor het dagelijks leven door het frequente bezoek aan ziekenhuizen voor behandeling e.d.. Bron: Moore, S. e.a. (2010).

Medische beoordeling nodig voor diagnostiek asbestziekten

Lotti en collega s doen naar aanleiding van een overzichtsstudie aanbevelingen welke soort informatie artsen mee zouden moeten nemen bij de diagnostiek van asbestgerelateerde ziekten. Zij concluderen dat er nog geen overeenstemming is tussen deskundigen. Er zijn nog geen valide methodes die de medisch/klinische diagnostiek kunnen vervangen. Ten aanzien van longkanker is de aanwezigheid van asbestose of longfibrose nodig om de relatie met asbest vast te kunnen stellen. Vaststellen van het causaal verband is bij longkanker moeilijk omdat de meeste slachtoffers ook roken of dat deden. Bron: Lotti, M. (e.a.).

Vroegscreening bij longkanker

Een jaarlijkse medische test voor risicogroepen kan volgens het Amerikaanse Nationale Kanker Instituut, de sterfte aan longkanker met 20% verlagen. De test zou moeten gebeuren aan de hand van een beeldvormende techniek via een bepaalde lage dosis ct-scan. Dit is de conclusie na een 10 jaar durend onderzoek bij 53.000 mensen. In de Verenigde Staten overlijden jaarlijks naar schatting tussen de 10 en 20.000 mensen aan werkgerelateerde kanker door blootstelling aan gevaarlijke stoffen als: asbest, silicum, chroom, arsenicum, beryllium, cadmium, nikkel of verbrandingsproducten. Bron: National Cancer Institute, 4 november 2010.

Milieu/Veiligheid nieuws

Veel asbest in Surinaams dorp

Het Surinaamse dorp Wageningen is in het nieuws vanwege rondslingerend asbest en bewoners die klagen over allerlei ziekten. Nederland baatte hier decennia lang met groot succes de in 1949 door de universiteit van het Gelderse Wageningen opgezette rijstplantage Stichting Machinale Landbouw (SML) uit. Bij de bouw van Wageningen werd veel asbest gebruikt. Nadat het complex in verval raakte, dronken onwetende bewoners jarenlang vervuild water omdat de van asbest vervaardigde waterleiding was gebroken. Ook vertimmerden velen asbestplaten uit de woningen tot bijvoorbeeld kippenhokken, waarbij ze asbestdeeltjes inademden. Zo'n 4.600 ton eterniet, onder andere uit de Eternit-fabriek in het Nederlandse Goor, werd vanaf de jaren vijftig alleen al in Paramaribo verwerkt. Als dakbedekking voor goedkope volkswoningen die met Nederlandse ontwikkelingshulp werden gebouwd; in het waterleidingnet; en ook in scholen en overheidsgebouwen. Omdat Suriname deskundige mankracht en middelen mist, gebeurt het saneren mondjesmaat. Het weinige verwijderde asbest wordt tijdelijk opgeslagen in de grond. Bron: Telegraaf, 12 oktober, Volkskrant, 18 oktober 2010.

Evacuatie Turks dorp wegens mesothelioom

Mesothelioom komt in het Turkse Tuzkoy maar liefst 600 tot 800 keer vaker voor dan in de rest van de wereld. De overheid is van plan het dorp te evacueren en het vervolgens met een dikke laag asfalt te bedekken. Onderzoek in de regio heeft uitgewezen dat de ziekte, die ook door asbest veroorzaakt kan worden, hier wordt veroorzaakt door het mineraal erioniet, een mineraal met dezelfde eigenschappen als asbest. Het wordt meestal alleen diep in de grond aangetroffen, maar komt in Turkije op sommige plaatsen ook aan de oppervlakte voor.
De dorpsbewoners hebben stenen met erioniet gebruikt om huizen te bouwen en wegen aan te leggen. Volgens de burgemeester is het dorp inmiddels tot crisisgebied uitgeroepen en voor de 2500 inwoners worden elders nieuwe huizen gebouwd. Een klein aantal van de mensen is al verhuisd, het merendeel volgt met financiele steun van de overheid volgend jaar, zodra de huizen klaar zijn. Tuzkoy zelf wordt, volgens de burgemeester, als alles volgens plan verloopt eind volgend jaar onder een dikke laag asfalt begraven. Bron: Noordhollands Dagblad, 12 november, Het Laatste Nieuws, 10 november 2010.

11 september ook een milieuramp

De terreur-aanslag op 11 september 2001 heeft niet alleen het leven gekost aan 2975 mensen tijdens de aanslag. Inmiddels zijn 817 reddingswerkers overleden door de blootstelling aan gevaarlijke stoffen, o.a. asbest. Het WTC Gezondheidsregister meldt verder dat 20.000 mensen ziek geworden zijn. En dat is maar de top van de ijsberg. Volgens het register zijn tijdens de ramp 410.000 mensen dermate intensief aan gevaarlijke stoffen blootgesteld dat luchtwegaandoeningen en kanker het gevolg kunnen zijn. Bron : Sunday Herald Sun, 12 september 2010.

Australie start nationaal asbestsanerings- en bewustwordingsprogramma

De Australische regering heeft een plan ontwikkeld voor het saneren en beheersen van asbest door het hele land. Onderdeel is de instelling van een Review Board: een expert-panel dat onderzoekt hoe asbestvondsten het best gerapporteerd kunnen worden, hoe het publiek van de gevaren bewust kan worden gemaakt en hoe asbestgerelateerde ziekten het best behandeld kunnen worden. Bron: Mesothelioma-facts.com, 30 oktober 2010.

Australie: oproep voor register asbestwegen

Professor van Zandwijk, directeur van het Australische Asbestos Diseases Research Institute (ADRI) wil in de staat New South Wales een register opzetten met een overzicht van de wegen waar asbest als wegverharding is gebruikt. In Nederland heeft zo’n inventarisatie enkele jaren geleden plaatsgevonden in Overijssel en Gelderland vanwege het asbestafval van de voormalige asbestfabrieken in Harderwijk en Goor dat daar in de omgeving eveneens als wegverharding werd gebruikt. Van Zandwijk was voorheen als longarts werkzaam in het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis. Bron: Sydney Morning Herald, 9 oktober 2010.

Asbest in driekwart Britse scholen

Drie kwart van de Britse scholen bevat asbest. Volgens de overheid hoeft deze situatie geen risico s op te leveren als het materiaal goed beheerd wordt, onbeschadigd is en niet wordt bewerkt. Sommige deskundigen denken daar anders over. Ondanks herhaalde oproepen heeft de Britse overheid nooit een nationaal onderzoek laten doen naar de asbestbeheerplannen van de scholen (wettelijke verplichting sinds 2006). Tussen 2002 en 2005 overleden in het Verenigd Koninkrijk 75 docenten aan mesothelioom. Volgens de Health and Safety Executive vormt deze groep geen risicogroep. Bron: The Guardian, 7 december 2010.

Asbestgevaar oudere gevechtsvliegtuigen

Defensie haalt tientallen vliegtuigmotoren terug die in de jaren 80 en 90 zijn uitgeleend aan musea en scholen. Dat gebeurt nadat bij een motor van een F-104 Starfighter licht radioactieve straling was gemeten. Dit type motor bleek na onderzoek ook asbest te bevatten. Voor zover bij Defensie nu bekend is, is er ,,slechts incidenteel'' asbest vrijgekomen. ,,Op grond van het aantal lesuren en de lage emissie is het niet aannemelijk dat de normen voor blootstelling aan asbest zijn overschreden'', schrijft minister Hillen aan de Tweede Kamer. Bron: ANP, 26 november 2010, asbestenbouw.nl, 29 november 2010.

Rapport TNO/RIVM n.a.v. advies Gezondheidsraad

TNO en RIVM hebben onderzocht wat de praktische consequenties zijn van het advies van de Gezondheidsraad dat de normen voor blootstelling aan asbest moeten worden aangescherpt. Het rapport draagt concrete oplossingen en aanbevelingen aan om het advies van de Gezondheidsraad in de praktijk te implementeren. In een beperkt aantal zaken is nader onderzoek nodig om de door de gezondheidsraad geadviseerde concentraties naar in de praktijk hanteerbare toetsingswaarden te kunnen vertalen. Het rapport is inmiddels aan de Tweede Kamer aangeboden. Bron: Rijksoverheid.nl, 14 september 2010, IAS Nieuws, politiek d.d. 6 juni 2010

Politiek nieuws

FNV protesteert tegen Canadese asbestexport

De vakcentrale FNV heeft de Canadese regering opgeroepen het produceren en exporteren van asbest te verbieden. Daarmee maakt het land zich mede verantwoordelijk voor de dood van vele duizenden arbeiders in landen als India, Vietnam en China, aldus de vakcentrale. Canada zelf kent strenge grenzen voor het gebruik van asbest in bijvoorbeeld huizen. Maar volgens de FNV wordt de stof er nog wel gedolven en geexporteerd, als zuivere grondstof maar ook in halffabricaten. Onlangs gaf de regering van de deelstaat Quebec nog een garantie voor een krediet van $3,5 miljoen aan een asbestmijn in de plaats Asbestos, schrijven diverse Canadese media. Ook in eigen land krijgt de Canadese regering kritiek op het asbestbeleid.Bron: FNV, 29 september 2010, Telegraaf, 30 september 2010.

Comite vraagt aandacht longartsen voor asbestgerelateerde longkanker

Het Comite Asbestslachtoffers doet een dringend beroep op alle longartsen alerter te zijn op asbest als oorzaak van longkanker. Volgens de belangenvereniging draagt dat enorm bij aan kennis over asbestziekten en krijgen slachtoffers bovendien gelegenheid schadeclaims in te dienen bij werkgevers en producenten. Schattingen van het aantal mensen dat in Nederland jaarlijks door asbestblootstelling longkanker krijgt varieren van 400 tot 1000 mensen per jaar. Bron: Comite Asbestslachtoffers, 19 oktober 2010, IAS editorial september 2010

Campagne voor asbestvrij Europa in 2023

De Europese Federatie voor Bouw en Houtwerkers (EFBWW) heeft een plan gepresenteerd voor een asbestvrij Europa in 2023. Het plan pleit voor acties en minimumnormen en –vereisten op vijf verschillende gebieden: 1. registratie, melding en medisch toezicht, 2. veiliger arbeidsvoorwaarden, 3. opleiding van werknemers, 4. erkenning van door asbest veroorzaakte aandoeningen en 5. erkenningsprocedure en schadeloosstelling van door asbest veroorzaakte aandoeningen. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 13 augustus 2010.

Kamervragen over asbestslopers

De minister van SZW antwoordt op kamervragen naar aanleiding van het bericht dat de nieuwe strengere eisen van het ministerie honderden sloop- en verwijderingsbedrijven de kop dreigen te kosten. Volgens de minister is het niet waar dat het invoeren van de regels niet mogelijk is als de branche, bij monde van haar brancheorganisaties, hier geen fiat op geeft. Het opstellen van de regels gebeurt vrijwillig door deskundigen van betrokken partijen (o.a brancheorganisaties, vakbeweging en woningcorporaties) in het Centraal College van Deskundigen Asbest. Deze worden vervolgens ter vaststelling aan de minister voorgelegd. De minister houdt in grote mate rekening met de eisen zoals die door de branche zijn opgevoerd. Voor de meeste bedrijven zal de nieuwe regelgeving, ook uit concurrentieoogpunt, geen onoverkomelijke problemen geven. De minister onderschrijft de stelling dat regels in het algemeen niet mogen leiden tot een scheefgetrokken speelveld waarin bedrijven met dezelfde kwaliteit, maar met een kleinere omvang een minder kansrijke marktpositie krijgen. Bron: Overheid.nl, 8 oktober 2010.

ILO doet oproep voor asbestverbod

De Internationale Arbeidsorganisatie ILO heeft weer een oproep gedaan asbest uit te wereld te bannen. De verklaring meldt eveneens dat de asbestindustrie niet moet claimen steun te hebben van de ILO. Gecontroleerd gebruik van chrysotiel asbest is, volgens deze organisatie niet veilig. Bron: Europees Vakbondsinstituut Hesa, 17 september 2010.

Canada: ondergebruik asbestcompensatieregeling

Tussen 1992 en 2004 heeft in de Canadese regio British Columbia slechts 23% van de asbestoseslachtoffers en minder dan de helft van de mesothelioomslachtoffers een aanvraag ingediend voor een uitkering wegens beroepsziekte. Een verklaring is dat ze door zo’n aanvraag niet meer via het recht schadevergoeding kunnen claimen. Canadese slachtoffers kunnen ook kiezen voor een collectieve (class action) claim bij een van de in de Verenigde Staten door asbestproducenten ingestelde compensatiefondsen. De groep die wel een beroep op een uitkering deed bestond voor 21% uit metaalwerkers en mechaniciens en verder vooral uit electriciens, loodgieters, pijpfitters, timmermannen, schilders en isoleerders. Bron: The Vancouver Province, 5 september 2010.

Geen asbestcompensatie door faillissement General Motors

Het faillissement van General Motors (GM) zal ervoor zorgen dat werknemers met een asbestgerelateerde ziekte geen schadevergoeding meer kunnen claimen. Naar schatting zal het bedrijf in de toekomst geconfronteerd worden met ca. 500 mln usd aan claims. GM produceerde asbest-remvoeringen. Het bedrijf heeft al haar activa in het nieuwe bedrijf Motors Liquidation Co ondergebracht, maar niet de schulden zoals de asbestcompensatieverplichtingen. Bron : Workers Compensation, 5 september 2010.

Veel verzekeringspolissen zoek

Veel Britse asbestslachtoffers krijgen geen vergoeding omdat de werkgever niet meer bestaat en niet bekend is waar deze verzekerd was. Polissen zijn niet meer op te sporen omdat zowel werkgevers als verzekeraars tot 1999 niet verplicht waren deze te registreren. Bron : Nottingham Evening Post, 2 november 2010.

Bod op Canadese asbestmijn door Indiaas consortium

Een Indiaas consortium heeft 15 mln dollar geboden voor overname van de Canadese chrysotiel Jeffrey asbestmijn. Dit op voorwaarde dat de regering van de regio Quebec een lening van 58 mln dollar garandeert. Eerder verstrekte de regering de mijn al een lening van 3 mln dollar om in de maand september in werking te kunnen blijven. Een regeringsverklaring wordt rond 20 december verwacht. Als de mijn een doorstart maakt zal deze ca. 200.000 ton asbest per jaar gaan exporteren, vooral naar Azie. Asbestslachtofferorganisaties en wetenschappers inclusief het medische tijdschrift Lancet zijn een protestcampagne gestart om te voorkomen dat de Canadese regering de lening garandeert. Zij verwijten de regering hypocrisie omdat deze wel toestaat dat asbest naar ontwikkelingslanden wordt geexporteerd maar in eigen land vrijwel niet mag worden gebruikt. Bron: The Globe and Mail, 9 september, International Ban Asbestos Secretariaat, 4 oktober 2010, AP, 9 december 2010.

Geen onverpakte asbeststort meer toegestaan

De komende twee jaar mag in de storplaats Derde Merwedehaven geen onverpakt asbest meer worden gestort. De provincie Zuid-Holland, de gemeente Dordrecht en Delta Milieu bv, de eigenaar, hebben hiertoe een overeenkomst gesloten. De provincie wilde de stort van los asbest wel toestaan en hiervoor een Arbo-regel gebruiken die medewerkers toestaat asbest onverpakt in te laden en te transporteren. Daardoor is los storten ook logisch. Eerder waarschuwde de GGD Zuid-Holland Zuid echter dat de gezondheid van omwonenden van stortplaats Derde Merwedehaven in gevaar komt als de provincie eigenaar Delta nog langer zou toestaan onverpakt asbest te storten.

Lees verder

Uitbreiding asbestverbod in China

Vanaf 1 juni 2011 zal het gebruik van asbest in gevel- en wandmaterialen voor de bouw in China verboden zijn. Dit betekent een uitbreiding van het asbestverbod. In 2003 werd het gebruik van asbest in autofrictiematerialen verboden. In 2005 volgde een verbod op import en export van alle amfiboolasbestsoorten. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 3 november 2010.

Schadevergoeding voor Indiase Turner & Newall asbestslachtoffers

95 oud-medewerkers van Turner & Newall India hebben schadevergoeding gekregen wegens asbestblootstelling bij het bedrijf. Zij hebben op dit moment de ziekte asbestose. Het gaat om een totaalbedrag van ca. 670.000 usdollar. De Britse multinational Turner & Newall produceerde tot 1994 verschillende producten met asbest in fabrieken door heel India. Volgens het International Ban Asbestos Secretariaat is het de eerste keer dat Indiase werknemers wegens een beroepsziekte schadevergoeding van een buitenlandse werkgever krijgen. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 16 november 2010.

Brief staatssecretaris SZW over certificering asbest

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft staatssecretaris Krom van SZW dat onderzoek van de Arbeidsinspectie bevestigt dat de certificerende en keurende instellingen op het gebied van asbest belangrijke tekortkomingen laten zien. Het gaat om tekortkomingen op het gebied van: het voorkomen van belangenverstrengeling tussen asbestverwijderaars en asbestinventarisatiebedrijven, kwaliteit van de certificering en de aanpak van bedrijven die zich niet aan de voorschriften houden. In de lopende stelselherziening van het certificatiestelsel van SZW worden deze tekortkomingen, volgens de staatssecretaris opgelost. Bron: Brief aan de Tweede Kamer, d.d. 25 november 2010, 25 883, nr. 177.

Asbestverbod in Mozambique

Op 24 augustus jl. heeft de Raad van Ministers van Mozambique een verbod afgekondigd op productie, gebruik, import, export en handel in asbest en producten die asbest bevatten. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 25 augustus 2010.

Strenger sanctiebeleid richting asbestverwijderaar

Vanaf begin 2011 kunnen asbestverwijderaars hun certificaat verliezen bij ernstige overtredingen. De boetes worden hoger en meerdere lichte overtredingen gaan samen als een zware overtreding tellen. Verder komt er een strafrechtelijke aanpak in samenwerking met het functioneel parket. Volgens een woordvoerder van het ministerie van SZW zijn deze maatregelen onderdeel van een strenger sanctiebeleid van de overheid dat per 2011 ingevoerd zal worden. Bron: Cobouw, 9 december 2010.

Australische regering garandeert asbestcompensatie James Hardie

De Australische regering garandeert dat de compensatie van asbestslachtoffers van bouwmaterialenproducent James Hardie door kan gaan. Het bedrijf had laten weten, door de economische crisis, binnen een jaar niet meer aan haar financiele verplichtingen richting asbestslachtoffers te kunnen voldoen. Zowel de federale regering als de staat New South Wales hebben elk een lening van 160 mln dollar aan het Asbestos Injuries Compensation Fund (AICF) gegeven. De andere staten staan onder druk hetzelfde te doen. James Hardie moet de lening op termijn terugbetalen. Het bedrijf heeft sinds de start in 2007 375 mln dollar in het fonds gestort. Bron: AAP Newsfeed, 7 december 2010.