menu

Nieuwsbrief 54 - Oktober 2018

Databank voor asbest-vragen

Veel kennis over asbestgebruik wordt verkregen door de uitgebreide interviews met asbestslachtoffers. Dat wordt gebundeld in de IAS Monitor. Deze maand is de IAS Monitor geheel bijgewerkt.

Lees verder

IAS nieuws

9de Christa’s Ride op 9 september 2018

Op zondag 9 september is de NEGENDE editie van de Christa Mensert Memorial Ride. De opbrengst van deze fietstocht komt volledig ten goede aan het Instituut Asbestslachtoffers. Nieuw dit jaar is de Christa’s Dikkebandenrace voor kinderen tussen de 5 en 12 jaar (gratis deelname). Daarnaast zijn er zijn twee afstanden: 25 en 75 kilometer. Beide tochten starten en eindigen bij de IJs- en skeelerbaan Weteringpark aan de Boomgaardlaan 18, Leiderdorp en voeren je door het prachtige Groene Hart. De 25 kilometer is voor alle leeftijden en speciáál voor de allerjongsten: een echte familietocht. De 75 kilometer is voor de sportieve fietser. Bron: christamensert ride.nl, augustus 2018

Inschrijving Machiel van der Woude Stipendium 2018 geopend

De inschrijving voor het Machiel van der Woude Stipendium 2018 is geopend. Voor onderzoek naar asbest geïnduceerde aandoeningen of naar de positie van asbestslachtoffers heeft het Instituut Asbestslachtoffers (IAS) een stipendium van 15.000 euro beschikbaar gesteld. Lees hier hoe u mee kunt dingen naar het stipendium. Bron: IAS, september 2018

Christa's Ride brengt recordbedrag op

Op 9 september is de negende editie gereden van de Christa Mensert Memorial Ride. Christa Mensert was een asbestslachtoffer, zij overleed in 2009. Het was haar wens om bij de uitvaart geld in te zamelen voor asbestslachtoffers. Haar nabestaanden hebben deze traditie voortgezet en de Christa Mensert Memorial Ride georganiseerd. De fietstocht gaat door het groene hart. Er is een versie van 75 km voor wielrenners en een van 25 km voor gezinnen. Voorafgaand aan het startsignaal wordt de opbrengst van vorig jaar bekend gemaakt: € 2.633,-. Dit is een recordbedrag. Volgens Paco Busteros León, de drijvende kracht achter het evenement, neemt de belangstelling ook in 2018 nog steeds toe. Op symbolische wijze overhandigt Paco Busteros León (rechts op de foto) de cheque aan Jan Warning, directeur IAS. Het bedrag wordt besteed aan onderzoek naar de behandeling van patiënten met maligne mesothelioom. Bron: IAS, 10 september 2018
Reportage van de negende Christa Mensert Memorial Ride

Aleid Wolfsen nieuwe raadsvoorzitter van 'mooi en belangrijk' instituut

Aleid Wolfsen is de nieuwe voorzitter van de Raad van Toezicht en Advies van het IAS. Door zijn schat aan ervaring op bestuurlijk en juridisch niveau is Wolfsen de geknipte persoon om het instituut in de toekomst zo goed en efficiënt mogelijk te laten functioneren. Wolfsen is tevens voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens. Hij was ook rechter, voorzitter van de Long Alliantie, voorzitter van de Letselschade Raad, lid van de Tweede Kamer en burgemeester van Utrecht.

In die laatste functie maakte hij de grote ophef mee in de wijk Kanaleneiland, waar tijdens renovatiewerkzaamheden enkele asbesthoudende platen in een flat waren achtergelaten. ‘Die ophef was best begrijpelijk. Je speelt niet met de gezondheid van mensen, dus hebben hulpverleners direct ontruimd en de omgeving afgezet. Achteraf viel de kans op blootstelling mee. Maar je merkt wel wat voor impact de aanwezigheid van asbest op hulpverleners en uiteindelijk ook bewoners kan hebben.’

Wolfsen wordt voorzitter van de raad waarin de stakeholders van het IAS zetelen. Zij bewaken de politieke lijn en geven goedkeuring aan verandering of uitbreiding van de asbestregelingen. ‘Door die brede vertegenwoordiging ontstaan mooie dingen’, aldus Wolfsen. ‘Alle partijen zitten aan tafel: werkgevers, werknemers, vakbonden, deskundigen en vertegenwoordigers van slachtoffers. Is een besluit eenmaal genomen, wordt het door alle partijen gedragen.’

Als voorbeeld van dit voor Nederland zo kenmerkende poldermodel noemt Wolfsen de besluitvorming rond de problematiek van de verjaring. Ter voorbereiding op zijn nieuwe functie was hij te gast bij een raadsvergadering waarin het onderwerp uitvoerig werd besproken. ‘Tot nu toe moest de rechter beoordelen of het beroep op verjaring terecht is. Dat leidde tot lange procedures en die tijd hebben asbestslachtoffers vaak niet, omdat hun levensverwachting kort is. In de toekomst gaat een panel van deskundigen de juistheid van het beroep op verjaring beoordelen. Ik was onder de indruk van de besluitvorming op dit belangrijke punt. Partijen in de raad zeiden: dit is goed, dit moeten we doen, want het neemt een lastige horde voor de slachtoffers weg. De partijen beschermen dus niet direct hun eigen belangen. Ze kijken wat eerlijk en rechtvaardig is. Ik dacht: het IAS is een instituut waar ik graag bij wil horen. Ik heb terecht ja gezegd.’

Tijdens zijn introductie woonde Wolfsen ook een bijeenkomst voor lotgenoten bij. Daarnaast was hij bij een intakegesprek met een patiënt. ‘De man kon zich niet meer alle precieze details van zijn eerste banen herinneren. Dan is het echt zoeken naar het moment waarop de blootstelling heeft plaatsgevonden. Het IAS probeert zo snel mogelijk een causaal verband te vinden, om vervolgens met een werkgever te kunnen bemiddelen over de schadevergoeding. Dat is heel erg mooi. Want als er een groep is die gebaat is bij snelheid, is het wel de groep asbestslachtoffers. Het werk van het IAS is dus ontzettend belangrijk.’

Dit belangrijke werk is volgens Wolfsen nog lang niet klaar. Hoewel 25 jaar geleden een verbod op de verkoop en toepassing van asbest werd ingesteld, is de verwachting dat tot 2035 nog ruim 8000 mensen aan asbestgerelateerde ziekten zullen overlijden. ‘Dat zijn mensen die in het verleden met asbest hebben gewerkt, maar ook vandaag de dag bestaat nog kans op blootstelling. Er ligt nog een waanzinnige hoeveelheid asbest op daken, dat voor 2025 weg moet zijn. Niet iedereen gelooft dat het gaat lukken. In elk geval staat vast dat er door professionele bedrijven nog veel asbest moet worden verwijderd, maar je hoort ook dat er gerommeld wordt. Ik denk dat we nog tientallen jaren met de gevolgen van asbest te maken zullen hebben. Het werk van het IAS blijft zeer hard nodig.’

25 jaar verbod, maar einde aantal slachtoffers nog niet in zicht

Op 24 september ging in Tivoli Vredenburg een documentaire in première. 25 jaar geleden werd in Nederland het asbestverbod van kracht. Dit was een historisch moment, daar niet van. Maar het was beter geweest als het verbod eerder had plaatsgevonden. Directeur IAS Jan Warning licht toe. Bron: Bouwkennisblog.nl, 11 oktober 2018

Epidemiologisch nieuws

Sneller ziek door zwaardere asbestblootstelling

Mensen die zwaarder aan asbest zijn blootgesteld worden eerder ziek. Dat melden Italiaanse en Amerikaanse onderzoekers na analyse van gegevens van 594 mesothelioompatiënten. Bron: Dragani, T.A. e.a. 2018; survival mesothelioma, 13 juli 2018

Wereldwijde asbeststerfte onderschat

Volgens de laatste studie van de International Commission of Occupational Health wordt de sterfte wereldwijd ten gevolge van asbestblootstelling significant onderschat. Bron: asbestos.com, 9 juli 2018

Mesothelioomsterfte daalt nog niet in Italie

26 jaar na het asbestverbod (1992) daalt de sterfte door mesothelioom nog niet in Italie. Tussen 2003 en 2014 zijn in Italie meer dan 16000 mensen overleden aan deze ziekte. Bron: Fazzo, L. e.a. (2018)

Asbest en mesothelioom in Polen

Mesothelioom komt in Polen en andere Oosteuropese landen veel minder vaak voor dan in Westeuropese landen. Onderschatting speelt waarschijnlijk een rol. In Polen komt mesothelioom met name voor in de provincies waar tot 1998 asbestcementfabrieken operationeel waren. Bron: Krowczynska, M. & Wilk, E. (2018)
 

Asbestrisicoberoepen op zee

Machinekamer- en onderhoudspersoneel op schepen heeft een hoger dan gemiddeld risico op mesothelioom. Dat komt uit onderzoek onder Denen die tussen 1986 en 1999 op schepen hadden gewerkt. Bron: Petersen, K.U. e.a. (2018)

Ontwikkeling incidentie mesothelioom

In Slovenië is de piek bereikt in het aantal mensen dat jaarlijks mesothelioom krijgt, in Zuid Korea nog lang niet. Bron: Zadnik, V. (2018); Soo An, Y (2018)

Mesothelioom in China

Het aantal mensen dat in China jaarlijks mesothelioom krijgt is relatief lager dan in de westerse landen, maar het neemt volgens Zhao toe. In China wordt nog steeds asbest gebruikt.

Belgie betaalt nu hoge kosten voor asbest

Door de hoge import van asbest in het verleden – meer zelfs dan aanvankelijk gedacht – maakt Belgie zich nu op voor een piek in de sterftecijfers. Bron: De Standaard, 13 september 2018

Kinderen niet gevoeliger voor het ontwikkelen van mesothelioom

Mensen die als kind aan asbest zijn blootgesteld lijken niet gevoeliger voor het ontwikkelen van mesothelioom dan mensen die op latere leeftijd voor het eerst zijn blootgesteld. Aldus Reid na onderzoek van slachtoffers uit het cohort Wittenoom, de plaats in Australie waar in de vorige eeuw een blauwe asbestmijn was.  

Asbest en Gezondheid nieuws

Risico asbest in Britse scholen

De Britse omroep BBC gaat aan de hand van een artikel en documentaire in op het risico van asbest in scholen: Bron: BBC, 2 september 2018

Asbestslachtoffers in India

In India wordt nog steeds volop asbest verwerkt. De asbestindustrie vertegenwoordigt 300.000 banen in dit land. Het Belgische tijdschrift Knack belicht de situatie van slachtoffers ter plaatse en de rol van de Belgische producent Etex. Bron: Knack.be, 5 september 2018

November: Nationale Asbestconferentie en Vakbeurs Asbestos

De discussie over de gezondheidsrisico’s, het gebrek aan arbeidscapaciteit, de (on)mogelijkheden van financieringsconstructies en de strenge eisen aan veiligheid zijn hoofdthema’s van de 17de Nationale Asbestconferentie op 6 november as. Van 20 t/m 22 november is de Evenementenhal Gorinchem de plek voor (internationale) bedrijven en organisaties die zich bezighouden met asbest in de breedste zin van het woord op de Vakbeurs Asbestos 2018 . Het IAS zal aan beide evenementen een bijdrage leveren.

Radar Radio over asbest in huis

Je koopt een huis, laat een bouwtechnische keuring uitvoeren en als je eenmaal gaat klussen, blijkt er asbest aanwezig te zijn. Is dat gevaarlijk en had dat bij de keuring niet naar voren moeten komen? Kan je asbest zelf verwijderen? Luister naar Radar Radio van zaterdag 13 oktober.

Documentaire over 25 jaar asbestverbod

Op 24 september beleefden de bezoekers van het Asbest Feiten Congres in Tivoli Vredenburg de première van de documentaire ‘25 jaar asbestverbod in Nederland – toen nu en morgen’. De film geeft een beeld van het gebruik van asbest in het verleden en van de huidige asbestproblematiek.

Lees verder

Juridisch nieuws

Eurogrit aansprakelijk voor asbestvervuiling

De rechtbank in Rotterdam heeft op 27 juli jl. straalgritbedrijf Eurogrit B.V. in kort geding aansprakelijk geacht voor de schade die is ontstaan door het met asbest vervuilde straalgrit.Bron: asbestmagazine.nl, 31 juli

2,5 mln euro schadevergoeding voor Japanse asbestslachtoffers

De Japanse overheid moet samen met 10 bouwmaterialenproducenten ca. 2,5 miljoen euro schadevergoeding betalen aan 27 voormalige medewerkers die in de jaren 70 aan asbest zijn blootgesteld tijdens hun werk. Bron: japan times, 1 september 2018

Minder huur vanwege asbest

Een vrouw die in Landsmeer een woning huurt van een woningbouwvereniging hoeft (met terugwerkende kracht vanaf juni 2016) maandelijks 125 euro minder huur te betalen. De kantonrechter oordeelt dat de woningbouwvereniging haar bij aanvang van de huurovereenkomst had moeten inlichten over de mogelijkheid van asbest in haar woning. Bron: rechtbank Amsterdam, 1 juni 2018

Medisch nieuws

Overzichtsstudies mesothelioom

Scherpereel verwacht het beste resultaat van op de persoon gerichte nieuwe behandelingen die gecombineerd worden met methodes die patiënten identificeren die het meest waarschijnlijk van een behandeling zullen profiteren. Rossini wijst op circulerende microRNAs en celsignaleringssystemen als wegen naar een mogelijke behandeling. Sage beschrijft de genetische ontwikkelingen op het gebied van mesothelioom. Bibby verwacht dat in de nabije toekomst verschillende nieuwe behandelingen voor mesothelioom beschikbaar komen. Sommige voor andere aandoeningen gebruikte medicijnen kunnen mogelijk ook bij mesothelioom helpen, zoals het middel pyrvinium pamoate dat tegen infecties van een bepaalde parasiet wordt gebruikt. Blyth belicht de ontwikkelingen in de behandeling van mesothelioom.

Experimenteel onderzoek/nieuwe medicijnen

Volgens Japanse pathologen kan het meten van telomeren een hulpmiddel zijn om mesothelioom in een vroeg stadium te ontdekken. Nakamura wijst op een mogelijk effect van Radio Frequency Ablation (RFA), een vorm van chirurgie met ultrasound geluidsgolven. Toevoeging van zuurstof (hypoxia) kan volgens Kim misschien het groter worden van tumoren tegengaan. Rath wijst op een mogelijk effect van twee proteïnes die in koemelk voorkomen

Milieu/Veiligheid nieuws

Asbestmelder maakt sanering goedkoper, veiliger en minder troebel

Een nieuwe in Engeland bedachte techniek (MCNL Alert) meet realtime of er asbest in een ruimte aanwezig is. Het gele apparaat kan de sanering goedkoper, veiliger en transparanter maken, aldus ondernemer Kierkels die eerder in Nederland het veel bekritiseerde systeem minicontainment lanceerde. Bron; Cobouw, 16 juli 2018

Groeiende asbestberg in Nederland

Een groeiende hoeveelheid asbestafval belandt jaarlijks op de stort. Duurzame verwerking en vernietiging van asbest is ondanks aanwezige initiatieven nog ver weg. Bron: Trouw, 11 augustus

Asbestexplosie in hartje New York

In de buurt van het beroemde Flatirongebouw op Fifth Avenue in New York City ontplofte op 19 juli een stoomleiding met daarin asbest. De stoomwolk reikte tot tien verdiepingen hoog en bijna vijftig gebouwen moesten worden ontruimd. Vijf mensen raakten lichtgewond. Bron: NRC, 16 augustus; foto Justin Lane/EPA

Asbestproducten in omloop

Asbest wordt wereldwijd nog steeds in een aantal landen geproduceerd en gebruikt met als gevolg dat er nog risico is dat producten in landen voorkomen die asbest verboden hebben. De Britse autoriteit voor Gezondheid en Veiligheid waarschuwt bijvoorbeeld voor asbesthoudend mesh gaas dat in laboratoria op scholen wordt gebruikt. Online wordt asbestkleding aangeboden met gratis vervoer naar Nederland. Bron: HSE en Aliexpress, september 2018 

Geen asbestgevaar voor passagiers metrostation Rotterdam

De passagiers en de medewerkers die op 23 oktober in het Rotterdamse metrostation Stadhuis waren, hebben geen gevaar gelopen door het vrijkomen van asbest. Die conclusie trekt vervoerder RET na van luchtmonsters. De waarden die daarin aangetroffen werden, zijn lager dan wat wettelijk is toegestaan, zegt een woordvoerder. Hoogleraar Lex Burdorf steunt het besluit van RET om het metrostation voor korte tijd te sluiten. Bron: nos.nl, rtv rijnmond, 24 oktober 2018

Hoe schadelijk is vrijgekomen asbest na een brand

De brandweer koos er bewust voor om een loods uit te laten branden, zodat de brand zich goed kon ontwikkelen, goed heet kon worden en de asbestdeeltjes goed konden verbranden, aldus een woordvoerder van de Veiligheidsregio Utrecht. Asbestdeeltjes verbranden echter niet bij relatief lage temperaturen zoals bij deze brand, volgens asbestdeskundige Jan van Willigenburg. Bron: rtv utrecht, 26 oktober 2018

Politiek nieuws

Financiering asbest-staal-recyclefabriek is rond

Asbest storten hoeft binnenkort niet meer. De financiering van een unieke fabriek in Delfzijl is rond. De toekomstige centrale kan naar verwachting in 2020 vervuild staal gaan recyclen. Bron: cobouw, juli 2018

Lees verder

Stempel Amerikaanse president op Russisch asbestproduct

Een Russische asbestproducent heeft een product met het gezicht van de Amerikaanse president gebrandmerkt, aldus de Guardian en New York Post. Uralasbest, dat een mijn exploiteert in het Oeralgebergte, heeft het imago van Trump op pallets asbest gestempeld met de woorden: Goedgekeurd door Donald Trump, 45e president van de Verenigde Staten. The Guardian, New York Post, 11 juli 2018

Antwoord op kamervragen over asbest in cosmetica

Minister Bruins (Medische Zorg en Sport) antwoordt op SP-kamervragen over de gebruikte onderzoeksmethoden bij het onderzoek naar asbest in talkhoudende produkten en over asbest in producten van producent Johnson & Johnson. Bron: rijksoverheid.nl, 27 augustus 2018

Kamer besluit tot definitief verbod op asbestdaken

Daken met asbest moeten na 2024 helemaal uit Nederland zijn verdwenen. De Tweede Kamer heeft op 16 oktober ingestemd met het wetsvoorstel van staatssecretaris Van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat. Er komt een fonds voor particulieren of bedrijven die de sanering van hun dak niet kunnen betalen. Columnist Martin Sommer laat in de Volkskrant een kritisch geluid horen. Bron: nos.nl, foto ANP, 17 oktober

Van Ark verbetert regels asbestverwijdering

Asbest op een veilige en gezonde manier weghalen kan nog beter dan nu gebeurt. Dat geldt ook voor de naleving van de asbestregels. Staatssecretaris Tamara van Ark van Sociale Zaken en Werkgelegenheid past daarom een aantal regels aan om tot een zorgvuldiger asbestbeleid te komen.
Er komt meer ruimte voor innovatie zodat sneller nieuwe goedgekeurde en beschermende asbestverwijderingsmethoden gebruikt kunnen worden. De staatssecretaris geeft ook meer duidelijkheid over de rolverdeling van verschillende toezichthouders. En ze loopt bestaande asbestregels na om deze, waar nodig, te verduidelijken of aan te scherpen. Deze drie aanpassingen horen bij een reeks verbeteringen die Van Ark in samenspraak met partijen in en buiten de asbestsector verder uitwerkt. Dat schrijft ze in een brief aan de Tweede Kamer. Bron: rijksoverheid.nl, 27 september 2018

Canada kondigt asbestverbod aan

De Canadese regering heeft aangekondigd per 30 december as. een verbod op import, productie, verkoop, handel en gebruik van asbest in te voeren. Het verbod bevat uitzonderingen voor de chlooralkali-industrie, het leger, nucleaire installaties en voor magnesiumwinning uit asbestmijnbouwresiduen. Bron: asbestos.com, 22 oktober 2018 ; foto cbc news