menu

Nieuwsbrief 10 - augustus 2007

Asbestgerelateerde ziektes in Duitsland (Gert van der Laan, klinisch arbeidsgeneeskundige Nederlands Centrum voor Beroepsziekten / Coronel Instituut, AMC, Amsterdam)

Gast-editorial door Gert van der Laan, klinisch arbeidsgeneeskundige bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB). Hij beschrijft de situatie in Duitsland dat een lange traditie kent van regelingen van compensatie van asbestgerelateerde ziektes.

Lees verder

Epidemiologisch nieuws

Amerikaanse asbesttextielwerkers hebben vaker longkanker en asbestose

Textielwerkers uit South Carolina die met chrysotiel (wit) asbest hebben gewerkt hebben vaker dan gemiddeld longkanker. Hein et al. constateerden bovendien een sterk verband tussen de mate van blootstelling en het aantal sterfgevallen aan longkanker en asbestose. Zij onderzochten de sterftecijfers tot 2001 van bijna 3100 ex-werknemers die tussen 1940 en 1975 tenminste ëën maand productiewerk hadden gedaan. Bron: Hein, M.J. et al. (2007). Follow-up study of chrysotile textile workers: cohort mortality and exposure-response. Bron: OEM online 20 april, doi:10.1136/oem.2006.031005.

Lees verder

Duitsland: jaarlijks ca. 4000 asbestzieken door beroep

De Duitse longarts Schűtte meldt in Focus Magazin dat de Beroepsgenootschappen sinds 1978 al meer dan 20.000 sterfgevallen door asbest hebben geregistreerd. Momenteel worden jaarlijks ca. 4000 gevallen van asbestziekte door beroep erkend waarvoor 350 miljoen euro wordt uitgekeerd (in 1990 53,3 mln). Voorlopig zal het aantal zieken nog toenemen. Een piek wordt tussen 2010 en 2020 verwacht. Bron: Focus Magazin, 11 juni 2007.

Asbestblootstelling en peritoneaal mesothelioom in Nederland en Zweden

Het ontbreken van een trend in de incidentie van peritoneum mesothelioom (buikvlieskanker) in Nederland en Zweden gedurende de laatste 15 jaar zou kunnen wijzen op een minder sterk verband met asbestblootstelling dan bij pleuraal mesothelioom (longvlieskanker). Aanzienlijke miskwalificatie met andere tumoren in het buikvlies vóór 2000 is een verklaring voor de plotseling sterke daling van het aantal Zweedse vrouwen met peritoneum mesothelioom na dat jaar. Bron: Burdorf, A. et al. (2007). Asbestos exposure and differences in occurrence of peritoneal mesothelioma in the Netherlands and Sweden. Occup. Environ. Med. Published online 13 june 2007.

Lees verder

België: historisch kampioen in asbestgebruik

België werd niet genoemd in Lins artikel in The Lancet over het verband tussen het historische asbestgebruik en het aantal mensen dat aan een asbestziekte overlijdt, in het bijzonder mesothelioom. Dit omdat geen cijfers bekend zijn over de sterfte aan mesothelioom in Wallonië. Lin berekende de gemiddelde asbestconsumptie in 33 landen voor de periode 1960 tot 1969 en vergeleek deze met het aantal sterfgevallen door mesothelioom en asbestose in de periode 2000-2004. In een reactie op dit artikel schrijven Belgische epidemiologen dat België tussen 1960 en 1970 de hoogste asbestconsumptie had in vergelijking met de door Lin onderzochte landen. Momenteel overlijden in Vlaanderen gemiddeld 126 mensen per jaar aan de ziekte mesothelioom. Bron: Nawrot, T.S. et al. (2007). Correspondence: Belgium: historical champion in asbestos consumption. The Lancet 369, may 19, 1692. Lin RT, et al. (2007). Ecological association between asbestos-related diseases and historical asbestos consumption: an international analysis. Lancet, mar 10.369(9564):844-9.

Griekenland: sterfte aan mesothelioom van 1983 tot 2003

Het aantal mensen dat in Griekenland in de periode 1983 tot 2003 aan mesothelioom overleed is gestegen van 9 tussen 1983 en 1985 tot 53 tussen 2001 en 2003. De onderzoekers constateren dat er een verschuiving gaande is van slachtoffers uit de primaire industrie, waar asbest is geproduceerd, naar mensen die secundair met asbest in aanraking zijn geweest zoals loodgieters, technici, chauffeurs en boeren. Ook constateren zij een hoger dan gemiddeld aantal gevallen in Metsovo, gelegen in de regio Epirus, waar tremoliet-asbest in de grond voorkomt. Gogou, E. et al. (2007). Mesothelioma mortality in Greece from 1983 to 2003. International Journal of Clinical Practice, 1-5.

Lees verder

Onderhoudswerkers olieraffinaderij hebben vaker mesothelioom

(Ex-)onderhoudswerkers van een Texaanse olieraffinaderij hebben door asbestblootstelling in het verleden vaker mesothelioom dan gemiddeld in de regio voorkomt. Dit is het resultaat van een analyse van de sterftecijfers tussen 1948 en 2003 van meer dan 2500 (ex-)onderhoudswerkers die in de raffinaderij hadden gewerkt. Bron: Tsai, S., et al. (2007). A 56-year mortality follow-up of Texas petroleum refinery and chemical employees, 1948-2003. J. Occup Environ Med. 49, 557-567.

Lees verder

Italië: omwonenden asbestfabriek hebben vaker mesothelioom

Milieuvervuiling van een voormalige asbestcementfabriek in het Italiaanse Casale Monferrato verhoogt het risico op mesothelioom bij omwonenden sterk. Dit concluderen onderzoekers na een analyse van 103 gevallen van mesothelioom tussen 1987 en 1993 bij mensen die in het gebied rondom de fabriek woonden. Het aantal gevallen van mesothelioom was lager naarmate de woonplek verder van de fabriek verwijderd was. Bron: Maule, M. et al., (2007).Modeling Mesothelioma Risk Associated with Environmental Asbestos Exposure. Environmental Health Perspectives 115, 7, 1066-71.

Lees verder

Maligne mesothelioom: incidentie wereldwijd en relatie met asbest

Volgens een schatting van Bianchi et al. komt de ziekte maligne mesothelioom wereldwijd gezien het meest voor in Australië, het Verenigd Koninkrijk en België. Nederland staat op de 4de plaats. De meeste gebieden laten een sterk verband zien tussen de omvang van de asbestindustrie in het verleden en het voorkomen van de ziekte mesothelioom. Er zijn echter ook gebieden waar veel asbest is verwerkt, maar mesothelioom weinig voorkomt. Hiervoor is nog geen duidelijke verklaring te geven. Redenen voor deze discrepantie kunnen op verschillende gebieden liggen, zoals: een onbetrouwbare mesothelioomregistratie, de epidemie moet nog beginnen omdat de industrialisatie er later heeft plaatsgevonden, werknemers zijn er minder langdurig blootgesteld wegens korte arbeidscontracten, het type asbest dat gebruikt werd, een lage levensverwachting in het algemeen en bepaalde leefstijlkenmerken die de gevoeligheid voor het ontwikkelen van mesothelioom beïnvloeden. Bron: Bianchi, C &. T. , (2007). Malignant mesothelioma: global incidence and relationship with asbestos. Industrial Health, 45, 379-387.

Lees verder

Asbest en Gezondheid nieuws

Symposium Asbestslachtoffers Vereniging Nederland op 15 september 2007

Op 15 september 2007 vindt in de Jaarbeurs te Utrecht een symposium, ter gelegenheid van 10 jaar Asbestslachtoffers Vereniging Nederland (AVN) en 20 jaar Stichting Asbestslachtoffers plaats. Diverse deskundigen op het gebied van asbestziekten houden een voordracht. Bron: AVN, augustus 2007. Meer http://www.kankerpatient.nl/avn/

Juridisch nieuws

Eternit weer aansprakelijk voor schadelijke gevolgen asbestproduct

Voormalig asbestproducent Eternit moet een klant met mesothelioom een voorschot van dertigduizend euro betalen. Dat heeft de voorzieningenrechter van Groningen op 15 juni j.l. bepaald in een kort geding dat tegen het bedrijf was aangespannen. Van 1967-1973 heeft de man asbesthoudende platen, afkomstig van Eternit, op maat gezaagd in het bedrijf van zijn vader en daardoor nu de ziekte mesothelioom gekregen. Het bedrijf heeft - naar voorlopig oordeel van de rechter - in strijd gehandeld met de zorgvuldigheidsnormen die toen ook al golden. Eternit verzuimde namelijk de klant te waarschuwen voor de gevaren van asbest en gaf geen aanwijzingen voor het veilig verwerken van het materiaal. Eerder werd het bedrijf om dezelfde reden aansprakelijk gesteld voor asbestafval dat tussen 1967 en 1970 aan derden ter beschikking was gesteld. Bron: BA7469, Voorzieningenrechter Rechtbank Groningen , 94157/KG ZA 07-170, 15 juni 2007, Gerechtshof Arnhem, 5 juni 2007, BA6364, 2006/586.

Proefschrift Peeters: asbestslachtoffers ongelijk gecompenseerd

Werknemers met asbestziekten als asbestose en longkanker of andere beroepsziekten komen waarschijnlijk niet binnen afzienbare tijd in aanmerking voor een collectieve regeling (gecollectiviseerde compensatie). Dit stelt Margo Peeters in haar rechtssociologisch proefschrift Compensatie en erkenning voor werknemers met asbestziekten tussen 1978 en 2005. Relevante belanghebbende partijen zijn via recht, politiek of publieke opinie, minder goed onder druk te zetten om deze ziekten in een collectieve regeling op te nemen, dan destijds met de asbestziekte mesothelioom het geval was. Dit maakt het IAS en de TAS-regeling enerzijds tot een bijzonder compensatiesysteem dat vooral een ad hoc karakter lijkt te hebben, concludeert de promovenda. Anderzijds passen het IAS en de TAS-regeling in een tendens van groeiende interesse in de specifieke compensatie van beroepsziekten, aldus Peeters. Bron: Erasmus Universiteit, 27 juni 2007. Meer http://www.eur.nl/nieuws/detail/article/873/

Centrale Raad van Beroep: schadevergoeding voor nabestaande ambtenaar

Op 21 juni 2007 oordeelde de Centrale Raad van Beroep dat de gemeente Oss aansprakelijk is voor de materiële en immateriële schade van een nabestaande van een van haar ex-ambtenaren die op 23 april 1994 aan de ziekte mesothelioom was overleden. Het slachtoffer was tussen 1965 en 1989 tijdens zijn werkzaamheden als technisch hoofdambtenaar en als chef Reiniging, Vervoer en Afvalverwerking bij de gemeente Oss blootgesteld aan asbest. Bron: CRvB 210607, BA8436, 04/4724

VK: voor het eerst schadevergoeding voor Retroperitoneale Fibrose (RPF) door asbest

Een Britse (ex-)automonteur krijgt 135000 pond schadevergoeding omdat zijn ziekte Retroperitoneale Fibrose (RPF) aan asbestblootstelling geweten wordt. RPF is bindweefseltoename rond organen achter het buikvlies. Bij de automonteur heeft dat geleid tot een rechternier die niet meer werkt. In 2005 verscheen een artikel in het medisch tijdschrift The Lancet waarin onderzoekers concludeerden dat beroepsmatige asbestblootstelling een belangrijke oorzaak van deze aandoening is. RPF zou daarom als een beroepsziekte moeten worden gezien. Voor het eerst heeft deze constatering in het Verenigd Koninkrijk tot een schadevergoeding geleid. Bron: workplacelaw.net, 4 juli 2007. Meer www.workplacelaw.net

Gerechtshof Den Haag: toepassing verjaringstermijn niet onaanvaardbaar

Het Gerechtshof Den Haag oordeelt in hoger beroep dat het verweer van bedrijf Prins & De Vries wegens verjaring niet onaanvaardbaar is naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid. De zaak betreft een asbestslachtoffer dat in 2002 aan mesothelioom is overleden. Zijn nabestaanden stellen dat hij tijdens zijn werk voor Prins & De Vries tussen 1964 en 1974 regelmatig aan asbest heeft blootgestaan. Het bedrijf stelt dat niet aannemelijk is gemaakt dat het slachtoffer bij Prins & De Vries aan asbest was blootgesteld en dat de vordering is verjaard. Voorts is het bedrijf niet in staat gebleken te achterhalen of ooit een dienstverband tussen het slachtoffer en Prins & De Vries had bestaan. Het hof oordeelt dat door het tijdsverloop het niet alleen lastiger is geworden voor de nabestaanden de relevante feiten (het bestaan van het dienstverband, de blootstelling aan asbest) te bewijzen. Ook het verweer van Prins & De Vries is hierdoor bemoeilijkt, hetgeen zwaar dient te wegen. Verder heeft de aansprakelijkstelling niet binnen een redelijke termijn nadat de schade aan het licht is gekomen plaatsgevonden. Bron: Gerechtshof Den Haag, 22 juni 2007: BBB0853, 05/825.

Onderzoek naar Italiaanse Eternit asbestslachtoffers afgerond

Openbare aanklagers uit Turijn hebben een overzicht gepubliceerd met antwoorden op 2969 klachten en schadeclaims van asbestslachtoffers van vier Italiaanse fabrieken van de Zwitserse Eternit groep. Volgens de advocaten van de slachtoffers zijn inmiddels meer dan 700 werknemers aan een asbestziekte overleden en hebben nog eens 2000 een vorm van kanker opgelopen door asbestblootstelling. De rechter moet nu beslissen of de toenmalige bestuurders op basis van dit overzicht vervolgd moeten worden. Bron: Europees Vakbondsinstituut Hesa, 6 augustus 2007. Meer http://hesa.etui-rehs.org

Medisch nieuws

Biomerkers voor mesothelioom

Biomerkers als Soluble mesothelin-related peptide (SMRP), osteopontine en megakaryocyte potentiating factor (MPF) zijn nog niet voldoende accuraat om cytohistologie als gouden standaard voor de diagnose van maligne mesothelioom te vervangen. Aldus een overzichtsartikel en een onderzoeksverslag. Biomerkers zijn eiwitten in het bloed die iets kunnen zeggen over de aanwezigheid of verloop van sommige ziektes. Bron: Scherpereel, A. &. Lee, G. (2007). Biomarkers for mesothelioma. Current Opinion in Pulmonary Medicine 2007, 13:339. Grigoriu, B.D. et al., (2007). Utility of Osteopontin and SerumMesothelin in Malignant Pleural Mesothelioma Diagnosis and Prognosis Assessment. Clin Cancer Res 13 (10), may 15, p 2928-35-343.

Lees verder

Schotse gezondheidsdienst nalatig in voorlichting mesothelioom

Een Schotse gezondheidsdienst heeft verzuimd een mesothelioompatiënt te informeren over de mogelijkheden van schadevergoeding en aan welke voorwaarden daarvoor moet worden voldaan. Het slachtoffer overleed drie maanden na diagnose zonder dat aan de voorwaarde van een biopsie ter herbeoordeling van de diagnose was voldaan. Pas na zijn dood hoorde zijn vrouw over de mogelijkheden om in aanmerking te komen voor een schadevergoeding. De Schotse ombudsman Publieke Diensten oordeelt dat de Gezondheidsdienst excuses moet aanbieden aan de weduwe. Bron: The Herald, 21 juni 2007.

Verenigd Koninkrijk: medicijn Alimta toch vergoed

De Britse gezondheidsautoriteit NICE is teruggekomen op een eerdere uitspraak dat het medicijn Alimta niet door de National Health Service (NHS) vergoed zou moeten worden. Een jaar geleden oordeelde NICE dat er niet genoeg bewijs was dat behandeling met dit medicijn beter werkt dan voordeliger behandelingen. Artsen, patiëntengroepen en farmaceut Ei Lily gingen tegen deze uitspraak in beroep. Nu wordt in een richtlijn vermeld dat chemotherapeutische behandeling met een combinatie van Alimta en Cisplatine aanbevolen is en door de NHS moet worden vergoed. Bron: The Times, 9 juli 2007.

Milieu/Veiligheid nieuws

Gevaarlijk asbestwerk in het Indiase Rajasthan

In de Indiase regio Rajasthan wordt 90% van India's totale asbestproductie verwerkt. In de meeste gevallen gebeurt dat in ongeorganiseerde particuliere bedrijfjes: molens waar amphibool asbest uit mijnen in de regio tot poeder wordt verwerkt dat in asbestcementproducten wordt gebruikt. De werkomstandigheden in deze bedrijfjes zijn zeer gevaarlijk, aldus een artikel van Indiase onderzoekers. Bron: Ansari, F. et al. (2007). Monitoring and identification of airborne asbestos in unorganized sectors, India. Chemosphere 68, 716-23.

Lees verder

Groene sloopwerf asbestschepen gebakken lucht

Het lukt niet om voldoende financiering te krijgen voor Ecodock, een project dat moest leiden tot de milieuvriendelijke ontmanteling van tankers en olieplatforms in de Eemshaven. Het project dat al gestart was is inmiddels failliet verklaard. De hoogte van de schuldenlast is nog niet bekend. Bron: Dagblad van het Noorden, 29 juni 2007.

Pleidooi voor verwijderingsbijdrage asbestschepen

Net als bij de aanschaf van een nieuwe wasmachine, koelkast of auto moet ook op zeeschepen een verwijderingsbijdrage worden gevraagd, aldus Jan van den Heuvel, directeur van de DCMR Milieudienst Rijnmond. Dit naar aanleiding van het vertrek van het sloopschip Otapan uit de Waalhaven in Rotterdam. De Otapan, die in Amsterdam zeven jaar aan de ketting heeft gelegen, is in Rotterdam ontdaan van 77.000 kilo asbest. Het asbesthoudende materiaal is afgevoerd naar een stortplaats op de Maasvlakte. De overheid draait op voor de 4,5 miljoen euro die de sanering zeker heeft gekost. Van den Heuvel vindt het onjuist dat de belastingbetaler voor de rommel van een reder moet opdraaien. De Europese Unie heeft becijferd dat er jaren komen waarin achthonderd schepen vol asbest moeten worden gesloopt. Niet alleen enkelwandige tankers, maar de komende tien jaar ook honderd marineschepen uit voornamelijk Frankrijk en Engeland. Bron: AD, 28 juni 2007. Meer www.ad.nl

Asbestverwijdering door particulieren

Wanneer mag een particulier zelf asbest verwijderen? Hoe gaat de gemeente om met het inzamelen ervan en hoe kan zij effectief toezicht houden? Het Landelijk informatiepunt milieuwethandhaving (Lim-info.nl) zet de regels op een rijtje en geeft handvatten voor verbetering van de praktijk. Bron: Infomil LOM 21 juni 2007. Meer www.lim-info.nl

Nieuwe versie Uitvoeringsmethodiek Asbestverwijdering verschenen

Een betere uitvoering en handhaving van het Asbestverwijderingsbesluit 2005 en de asbestbepalingen uit de gemeentelijke bouwverordening. Om dat doel te bereiken is de 'Landelijke uitvoeringsmethodiek Asbestverwijderingsbesluit 2005 opgesteld die onlangs is verschenen. De Uitvoeringsmethodiek Asbestverwijderingsbesluit 2005 is te downloaden op www.infomil.nl. Meer www.lim-info.nl

VS: 61 natuurlijke asbestvindplaatsen in de Rocky Mountains

Een onlangs verschenen rapport van de US Geological Survey laat een plattegrond zien waarop 61 plekken in de Rocky Mountains staan vermeld waar asbest in de natuur voorkomt. De Rocky Mountains regio omvat de staten Colorado, Idaho, Montana, New Mexico en Wyoming. Bron: Mesothelioma Applied Research Foundation, 12 juli 2007. Meer www.usgs.gov

Politiek nieuws

Indiase asbestindustrie financiert overheidsonderzoek naar asbestschade

De Indiase asbestindustrie financiert ongeveer een derde van de kosten van een onderzoek naar de milieu- en gezondheidsschade van chrysotiel (wit) asbest door het National Institute of Occupational Health (NIOH). Afgesproken is dat de resultaten eerst besproken worden met de industrie vóórdat een eindrapport wordt gepubliceerd. Er bestaan dan ook ernstige twijfels over hoe de resultaten geïnterpreteerd en gebruikt gaan worden. Bron: Times of India, 21 juni 2007. Meer www.timesofindia.indiatimes.com

Lees verder

VK: wetsvoorstel voor compensatie van alle mesothelioom slachtoffers

In het Verenigd Koninkrijk is een wetsvoorstel gepubliceerd dat regelt dat alle asbestslachtoffers met mesothelioom financiële steun kunnen krijgen, ongeacht waar en hoe ze aan asbest blootgesteld zijn. Volgens planning moet het voorstel in 2008 wet worden. 21 juni 2007. Meer www.legal-medical.co.uk

Verzekeraar Travelers schikt asbestclaims voor 449 miljoen usd

Travelers, één van de grote Amerikaanse verzekeraars, stort 449 miljoen usdollar in een fonds dat asbestslachtoffers van het bedrijf ACandS moet compenseren. Dit bedrijf distribueerde en installeerde asbestproducten. Travelers verwacht ongeveer 84 miljoen uit herverzekering terug te kunnen vorderen. Bron: insurancenewsnet, 6 juli 2007. Meer insurancenewsnet.com

Canadese Kankerstichting roept op tot asbestverbod

De Canadese Kankerstichting steunt haar eigen regering niet meer en wil zo snel mogelijk een verbod op het gebruik van asbest. De regering pleit daarentegen voor een gecontroleerd gebruik van chrysotiel (wit asbest) omdat dat niet gevaarlijk zou zijn voor de gezondheid. Dit wekt onbegrip en verontwaardiging in andere westerse landen waar alle asbestsoorten inmiddels verboden zijn. Canada is nog steeds één van de grote asbestproducenten met asbestmijnen in de staat Quebec. De chrysotiel asbest wordt voor 95% naar ontwikkelingslanden geëxporteerd. In Canada zelf is een derde van de sterfgevallen door werk gerelateerd aan asbestblootstelling. In 2005 overleden in Canada 340 mensen aan een asbestziekte door hun beroep. Bron: The Globe and Mail, 12 juli 2007. Meer theglobeandmail.com

Rapport over asbest in Azië

Het International Ban Asbestos Secretariaat heeft een rapport gepubliceerd over het gebruik van asbest in Azië. Het bevat gedetailleerde informatie over de asbestproblematiek in een aantal Aziatische landen. Zo worden bijvoorbeeld de post-tsunami asbestgevolgen besproken. Bron: International Ban Asbestos Secretariat, augustus 2007. Meer ibas