menu

Nieuwsbrief 07 - januari 2007

Erkenning voor alle Japanse asbestslachtoffers met mesothelioom of longkanker (Simone Aarendonk, beleidsmedewerker van het IAS)

Editorial door Simone Aarendonk, beleidsmedewerker van het IAS en samensteller van deze nieuwsbrief. Zij beschrijft de situatie in Japan, waar sinds februari j.l. alle asbestslachtoffers met mesothelioom of longkanker in aanmerking kunnen komen voor een vergoeding.

Lees verder

Epidemiologisch nieuws

Asbestgerelateerde ziekte in Zuid Afrika: een onzichtbare epidemie

Zuid Afrika was meer dan een eeuw lang 's werelds grootste exporteur van asbest. De slechte arbeidsomstandigheden en enorme milieuverontreiniging die de asbestindustrie veroorzaakte zorgen nu voor een ernstige, maar nog steeds officieel onzichtbare epidemie van asbestzieken. Bron: Braun, L. & Kisting, S. (2006). Asbestos-related Disease in South Africa: The Social Production of an Invisible Epidemic. Public Health Then and Now. American Journal of Public Health, august, 96, 8, p. 1386-96.

Asbest in Azië

China, Indonesië en Thailand behoren wereldwijd tot de grootste asbestgebruikers. Omdat asbest in steeds meer westerse landen verboden wordt, richten de asbestproducenten zich met hun promotie steeds meer op Azië. Sri Lanka gebruikt bijvoorbeeld volop wit asbestcement (chrysotiel) in de herstelwerkzaamheden na de Tsunami. Ondanks wijd verbreid gebruik komen asbestziektes in de officiële Aziatische overheidsstatistieken bijna niet voor, omdat de diagnose niet gesteld wordt. Pandita beschrijft in dit artikel de activiteiten van het Asian Network for the Rights of Occupational Accident Victims (ANROAV) om het gebruik van asbest tegen te gaan. Bron: Pandita, S., (2006). Banning Asbestos in Asia: Campaigns and Strategies by the Asian Network for the Rights of Occupational Accident Victims (ANROAV). International Journal of Occupational and Environmental Health.12:248-253.

Asbest en asbestziekten in Kroatië

Trosic geeft een historisch overzicht van het gebruik van asbest in Kroatië en de gevolgen voor de gezondheid en regelgeving in dit land. Tussen 1945 en 1990 had Kroatië een sterke scheepsbouw- en asbestcementindustrie. Op 1 januari j.l. werd er in aansluiting op de EU-richtlijnen een verbod op productie, handel en gebruik van asbest ingevoerd. Onder druk van de industrie was dit algemene verbod maar een maand van kracht. Sinds februari 2006 geldt het verbod niet meer voor de productie van asbestproducten. Deze uitzondering gaat tegen de EU-richtlijnen in en zal daarom in de toekomst bijgesteld moeten worden. Bron: Trosic, Y. (2006). Asbestos and asbestosis in Croatia: Past, present and future. Abstracts/Toxicology Letters 164S, S53-54.

Meer kanker bij brandweermannen

Na een analyse van 32 studies van brandweermannen concluderen Lemasters et al. dat bepaalde vormen van kanker meer dan gemiddeld bij deze beroepsgroep voorkomen. Tijdens het bestrijden van de branden zijn de mannen door hun kleding voldoende beschermd. Maar zij lopen vooral risico bij het uittrekken van de werkkleding waarin de kankerverwekkende stoffen zijn blijven zitten. Om dezelfde reden is in ons land enkele jaren geleden besloten dat huisgenoten van asbestwerkers in aanmerking moeten kunnen komen voor een uitkering via de Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers. Hun asbestkanker is veroorzaakt door contact met de werkkleding van de asbestwerker. Bron: Lemasters, G.K. et al. (2006). Cancer Risk Among Firefighters: A Review and Meta-analysis of 32 Studies. The Journal of Occupational and Environmental Medicine, nov. 48 (11):1189-1202.

Lees verder

Oorzaken buikvlieskanker onduidelijk

Volgens Bofetta, epidemioloog van de International Agency for Research on Cancer (IARC) heeft blootstelling aan asbest een minder sterke relatie met buikvlieskanker (peritoneaal mesothelioom) dan met longvlieskanker (pleuraal mesothelioom). Buikvlieskanker is echter zo zeldzaam dat ook niet duidelijk is welke rol andere risicofactoren spelen, zoals erfelijke aanleg of het sv40 virus. Buikvlieskanker komt in de westerse landen veel minder vaak voor dan longvlieskanker. Schattingen lopen van 0,5 tot 3 per miljoen mannen en 0,2 tot 2 per miljoen vrouwen. Dit concludeert Bofetta na analyse van de resultaten van een aantal cohort en case-controlstudies. Bron: Bofetta, P. (2006). Epidemiology of peritoneal mesothelioma: a review.Annals of Oncology, oct 9.

Lees verder

Verenigd Koninkrijk: bijna 2000 mesothelioom sterfgevallen in 2004

De Britse 'Health and Safety Commission', een overheidsinstantie, meldt in haar 'Statistics 2005/06' voor het jaar 2004 1969 sterfgevallen van mesothelioom en 100 sterfgevallen van asbestose. Het aantal mesothelioom-sterfgevallen is in de periode 1968 tot 2004 gestegen van 153 naar 1969 per jaar. Projecties voorspellen dat het aantal tussen 2011 en 2015 een piek zal bereiken tussen de 2000 en 2450 sterfgevallen per jaar. Het aandeel van mannen onder de 55 neemt sinds midden jaren 90 af. Bron: Health and Safety Commission, 2 november 1006. Meer http://www.hse.gov.uk

Asbest en het risico op longkanker

In een onderzoek onder totaal 2205 mannelijke longkankerpatiënten uit het Verenigd Koninkrijk en zes centraal- en midden europese landen werd alleen bij Britse patiënten een relatie met asbest in het werk gevonden, terwijl ook patiënten uit de andere landen via hun werk met asbest in aanraking waren geweest. Dit komt, volgens de onderzoekers, waarschijnlijk vooral door de hogere blootstellingsintensiteit. De meeste Britse patiënten hadden op scheepswerven gewerkt en waren daar aan grotere hoeveelheden asbest blootgesteld dan de patiënten uit de andere landen, waarvan het grootste deel als automonteur had gewerkt. Carel, R. et.al. (2006). Occupational exposure to asbestos and man-made vitreous fibres and risk of lung cancer: a multicenter case-control study in Europe. Occupational Environmental Medicine, 19 oct 06.

Lees verder

Asbest en Gezondheid nieuws

Kanker door het beroep vooral bij (ex-)asbestwerkers

Asbest zal ook de komende jaren de belangrijkste oorzaak van kanker door het beroep blijven. de gevolgen van asbestblootstelling in het verleden ijlen nog meer dan 25 jaar na. Dat meldt het 'Signaleringsrapport Beroepsziekten 2006' van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB). Bedrijfsartsen meldden in 2005 slechts 11 gevallen van mesothelioom terwijl in dat jaar bijna 400 mensen aan deze ziekte overleden. Dit geringe aantal meldingen heeft te maken met de lange periode (vaak tientallen jaren) tussen de blootstelling aan asbest en het manifest worden van de kanker. Hierdoor onttrekken de meeste gevallen zich aan het oog van de bedrijfsarts. Op het moment van de diagnose is meestal geen sprake meer van een dienstverband met de werkgever waar de blootstelling heeft plaatsgevonden. Hoewel technisch goed mogelijk, is vroege opsporing volgens het rapport, vooralsnog niet zinvol omdat het behandelingsperspectief nog te beperkt is. Het rapport meldt verder dat de epidemie van mesotheliomen en andere asbestziektes zich naar ontwikkelingslanden dreigt te verplaatsen. Terwijl in Europa, de Verenigde Staten en Japan het gebruik van asbest inmiddels verboden is, groeit het gebruik van asbest in Azië, Latijns-Amerika en China. Bron: www.beroepsziekten.nl, november 2006. Meer www.beroepsziekten.nl

Juridisch nieuws

VS: Afname collectieve asbest-rechtzaken

In de Verenigde Staten neemt het aantal collectieve asbest-rechtzaken sterk af. Een aantal staten heeft maatregelen genomen om de mogelijkheid van collectieve aansprakelijkstelling te beperken. Dit na ontdekking van fraude op verschillende gebieden: advocaten die slachtoffers betalen om claims bij hen te deponeren, gespecialiseerde artsen die te snel en onzorgvuldig de diagnose asbestziekte stelden en slachtoffers die eerst een claim indienden voor ziekte ten gevolge van blootstelling aan silicose en daarna nog een keer ten gevolge van asbestblootstelling. Bron: Associated Press Financial Wire, 28 augustus 2006.

Verschillende resultaten in rechtzaken van Spaanse en Franse asbestslachtoffers

De laatste maanden deden rechters in Spanje en Frankrijk belangrijke uitspraken die gevolgen hebben voor de rechten op vergoeding van asbestslachtoffers. Een Spaanse rechter wees een claim van 38 asbestslachtoffers (waarvan 8 met mesothelioom) af omdat ze hun asbestziekte hadden opgelopen voordat de Spaanse asbestregulering in 1982 van kracht werd. Het bedrijf Uralita is daarom niet aansprakelijk, hoewel de slachtoffers blootgesteld waren aan excessieve hoeveelheden asbest. De slachtoffers gaan in beroep tegen dit vonnis. In Frankrijk werd de bandenfabrikant Michelin door de rechter schuldig bevonden aan verwijtbare nalatigheid bij het blootstellen van werknemers aan asbest. Het bedrijf zal werknemers die door blootstelling aan asbest een vorm van longkanker krijgen een nog te bepalen bedrag aan schadevergoeding moeten betalen. De werknemers hadden in de jaren 60 en 70 buizen geïsoleerd met asbest. Enkele maanden terug stelde een Franse rechter voor het eerst een bedrijf, Alstom Power Boiler, aansprakelijk voor het in gevaar brengen van werknemers door blootstelling aan asbest, hoewel nog geen van de werknemers ziek is geworden. Isoleerders van het Noord Franse bedrijf werden tussen 1998 en 2001 blootgesteld aan asbest. Bron: Bron: Associated Press, Elsevier.nl/Business Week, 16 november 2006. International Ban Asbestos Secretariat, 14 september 2006. Meer www.ibas.btinternet.co.uk

Schotland: wet verbetert compensatie asbestslachtoffers

Een nieuwe wet regelt dat Schotse asbestslachtoffers het recht hebben voor zichzelf volledige schadevergoeding te claimen zonder dat dit ten koste gaat van de rechten van hun nabestaanden op smartegeld. Voorheen moest er gekozen worden. Of het slachtoffer zelf claimde een (veelal lagere) vergoeding of zijn nabestaanden claimden een (meestal hoger) bedrag voor smartegeld. In het Verenigd Koninkrijk overlijden momenteel jaarlijks ongeveer 1900 mensen aan mesothelioom. Bron: allaboutmalignantmesothelioma.com, 9 oktober 2006. Meer www.allaboutmalignantmesothelioma.com

VS: asbestvervuiler Grace moet betalen

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft bepaald dat het bedrijf Grace & Co een rekening van 54,4 miljoen usd moet betalen aan de federale Environmental Protection Agency (EPA)voor de verwijdering van asbest uit het voormalige mijnstadje Libby in Montana. De asbest komt uit de asbest-vermiculietmijn die tot 1992 in werking was. Bron: Los Angeles Times, 11 oktober 2006.

VK: voor het eerst vergoeding voor derde generatie asbestslachtoffer

Voor het eerst heeft een Britse rechter een vergoeding toegekend aan een derde generatie asbestslachtoffer: een vrouw van 47 die 40 jaar geleden via de werkkleding van haar opa in contact met asbest kwam en nu mesothelioom heeft. Haar opa werkte van 1945 tot 1974 met asbest op een scheepswerf in Portsmouth. Bron: The Mirror/Daily Mail, 6 november 2006.

Grote overwinning voor Japanse ex-werknemers scheepswerf

Een Japanse rechter heeft het bedrijf Sumitomo Heavy Industries veroordeeld wegens het blootstellen van 16 ex-werknemers aan asbest op haar scheepswerven tussen 1939 en 1996. Het bedrijf had verzuimd de betreffende medewerkers te waarschuwen noch beschermende maskers ter beschikking gesteld. Sumitomo moet daarom aan 9 ex-werknemers en 7 nabestaanden van ex-werknemers totaal 210 miljoen yen (1,4 miljoen euro) betalen als vergoeding voor de asbestose die de werknemers ten gevolge van de blootstelling kregen. Bron: International Ban Asbestos Secretariat, 30 oktober 2006. Meer www.ibas.btinternet.co.uk

Medisch nieuws

Amerikaanse brochure geneesmiddel Alimta is onvolledig

De Amerikaanse "Food and Drug Administration" (FDA) heeft farmaceut Ei Lilly gewezen op onvolledigheden in de brochure over het medicijn Alimta dat gebruikt wordt in de behandeling van mesothelioom en kleincellige longkanker. De brochure vermeldt bijvoorbeeld niet voor welke vormen van kanker Alimta gebruikt mag worden. Noch wordt gewezen op de fatale gevolgen die Alimta tijdens zwangerschap op de foetus kan hebben. In 2005 heeft Ei Lilly 463 miljoen Us dollar omgezet in de verkoop van Alimta. Bron: mesotheliomaweb.org, 1 augustus 2006. Meer http://www.mesotheliomaweb.org/fdawarning.htm

Asbest en sigaretten schadelijk via MAPK eiwit

Oxidanten in sigarettenrook en asbestvezels kunnen de werking van het MAPK eiwit zodanig ontregelen dat er een wildgroei van cellen op gang komt die tot vorming van een longtumor kunnen leiden. De asbestvezels en sigarettenrook versterken elkaar in deze werking. Dit schrijven Amerikaanse onderzoekers in de "American Journal of Respiratory Cell and Molecular Biology". Dit proces verklaart het vaker voorkomen van longkanker bij mensen die met asbest werkten en roken. Bron: Mossman BT. et al. (2006). Oxidants and signaling by mitogen-activated protein kinases in lung epithelium. American Journal of Respiratory Cell and Molecular Biology,Jun.34(6):666-9.

Lees verder

Australie en Japan: nieuwe centra voor onderzoek asbestziekten

In het Australische Perth wordt binnenkort een nieuw landelijk centrum opgericht voor onderzoek naar asbestgerelateerde ziekten. De Australische regering verleent hiervoor een subsidie van bijna 4 miljoen euro. In Japan gaat dit najaar het eerste centrum voor onderzoek naar en behandeling van mesothelioom open. Het zal gevestigd worden in de Hyogo prefectuur, een regio waar veel asbestziekten voorkomen omdat de vroegere asbestfabriek Kuboto er gevestigd was. Bron: The Yomiuri Shimbun, 24 augustus 2006, The West Australian, 27 september 2006.

Japan: gratis medisch onderzoek voor gepensioneerde asbestwerkers

Alle Japanners die in het verleden met asbest hebben gewerkt hebben sinds november recht op gratis medisch onderzoek. Tot nu toe werd deze service alleen geboden door bedrijven aan hun (ex-)werknemers. De overheid biedt deze service nu ook aan ex-werknemers van een bedrijf dat niet meer bestaat. Het ministerie van Volksgezondheid schat dat bijna 30.000 mensen gebruik zullen maken van dit aanbod. Bron: The Yomiuri Shimbun, 6 oktober 2006.

Asbest en virus samen schadelijker

Het sv-40 virus maakt muizen en hamsters extra gevoelig voorde schadelijke effecten van asbest. Amerikaanse en australische onderzoekers vonden bij hamsters en muizen dat het sv40-virus en het meest gevaarlijke blauwe asbest (crocidoliet), elkaar versterken in de mate waarin zij kankerverwekkend zijn. Het sv40-virus alleen veroorzaakte geen mesothelioom, het blauwe asbest alleen veroorzaakte mesothelioom bij 20% van de hamsters. Samen veroorzaakten het virus en de asbest mesothelioom bij 90% van de hamsters. De onderzoeksresultaten gaven aan dat mineraalvezels en virussen bij muizen en hamsters samen kankerverwekkend kunnen zijn en dat dragers van het sv40 virus gevoeliger kunnen zijn voor lagere doses asbestvezels. De vraag is of de werking bij mensen hetzelfde zal zijn. Dit zal nader onderzocht moeten worden. Het sv40 virus was oorspronkelijk een virus dat alleen bij apen voorkwam, maar maar bleek per abuis in de jaren 60 van de vorige eeuw ook in het poliovaccin te zitten. Bron: Kroczysnka, B. et al. (2006). Crocidolite asbestos and SV40 are cocarcinogens in human mesothelial cells and in causing mesothelioma in hamsters. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 103.14128-14133. originally published online Sep 11, 2006. Robinson, C. et al. (2006). A novel SV40 tag transgenic model of asbestos-induced mesothelioma: Malignant Transformation Is Dose Dependent. Cancer Res, 66, 10786-94.

Lees verder

Onderzoek naar erfelijke aanleg voor mesothelioom

Veel mensen zijn intensief in contact met asbest geweest. Een klein aantal van hen krijgt mesothelioom. Drie recent gepubliceerde studies wijzen erop dat erfelijke aanleg een verhoogde gevoeligheid kan geven voor het krijgen van deze aandoening. In een Italiaans onderzoek werd een verhoogde kans op mesothelioom gevonden bij mensen met een lage activiteit van het mEH-enzym. Turkse onderzoekers vonden dat mesothelioom in bepaalde families wel voorkomt en in andere families niet, terwijl de blootstellingsniveaus aan erioniet, een asbestachtig materiaal, gelijk waren. Amerikaanse onderzoekers vergeleken een groep mesothelioompatiënten met drie andere groepen asbestblootgestelden. De mesothelioompatiënten hadden meer eerstelijns-familieleden met kanker en bij hen was vaker een tweede kanker vastgesteld. Bron: Laan, G. van der (2006). Asbestkanker en genethisch bepaalde gevoeligheid. TBV 14, 7, september 2006, pag. 298. Ohar, J.A. et al. (2006). Identification of a mesothelioma phenotype. Respitory Medicine, article in press.

Lees verder

Biologie en behandeling van het maligne mesothelioom

In twee recent verschenen artikelen wordt een overzicht gegeven van de biologische processen die mesothelioom veroorzaken en de behandelingen die toegepast worden. In beide artikelen wordt geconcludeerd dat deze aandoening nog steeds een slechte prognose heeft. Wel zijn er de laatste jaren bescheiden verbeteringen geboekt door chemotherapeutische behandeling met een combinatie van de middelen cisplatine en pemetrexed of raltitrexed. Meer kennis over de moleculaire processen is echter nodig om meer effectieve behandelingen te kunnen vinden. Bron: Stahel RA ,(2006). Malignant pleural mesothelioma: A new standard of care, Lung Cancer, doi:10.1016/j.lungcan.2006.09.011. Zucalia, P.A. & Giaccone, G. (2006). Biology and management of malignant pleural mesothelioma. European Journal of Cancer 42, 2707-2714.

Lees verder

Nederlands onderzoek zet stap in behandeling mesothelioom

Over een jaar of twee moet duidelijk zijn of een nu nog experimentele behandeling aanslaat bij patiënten met mesothelioom. Deze zogenoemde immunotherapie toonde hoopvolle resultaten in een proefdiermodel. Joost Hegmans, onderzoeker bij het Erasmus MC, promoveerde op 6 december op zijn onderzoek naar deze behandeling. Hegmans onderzocht of dendritische cellen, de verkenners van het immuunsysteem, een rol in de behandeling zouden kunnen spelen. De resultaten in proefdieren zijn hoopgevend. De behandeling met deze cellen heeft bij muizen effect wanneer de tumor nog klein is. Inmiddels is de eerste fase gestart van een onderzoek bij patiënten, om de werking van dendritische cel immunotherapie en eventuele bijwerkingen vast te stellen. De resultaten daarvan worden op z'n vroegst over twee jaar verwacht. Bron: Hegmans, J.P.J.J. (2006) Verbetering van diagnostiek en behandeling van kwaadaardig mesothelioom. Proefschrift Erasmus Universiteit Rotterdam, Erasmus MC. Meer http://www.erasmusmc.nl/

Milieu/Veiligheid nieuws

Eerste asbestsignaleringskaart gereed

Overijssel heeft als eerste provincie een inventarisatie gemaakt van de plekken waar asbest in bodem, wegen of gebouwen zit. De zogenoemde asbestsignaleringskaart geeft per gemeente de vervuiling aan. Het is een interactieve kaart waarop veranderingen, zoals saneringen of nieuwe vindplaatsen, bijgehouden kunnen worden. Tot 2020 kost het opruimen van asbest in wegen en bodem Overijssel 230 miljoen en Gelderland 160 miljoen. In de provincies Overijssel en Gelderland is de asbestvervuiling groot omdat er twee asbestfabrieken stonden, Asbestona in Harderwijk en Eternit in Goor. Bewoners hebben van het gratis af te halen asbestafval hun paadjes en erven verhard. Bron: Volkskrant, 30 september 2006. Meer www.volkskrant.nl

Asbest is rem op ambities Harderwijk

Een artikel in het 8-septembernummer van het tijdschrift Binnenlands Bestuur beschrijft de ernst van de asbestvervuiling in Harderwijk en omgeving. De plaatselijke Asbestonafabriek heeft de gemeente met een kostbare erfenis opgezadeld. Torenhoge saneringskosten belemmeren ambitieuze plannen met het havenfront en nieuwbouwwijken. Bron: Binnenlands Bestuur, 8 september 2006, nr. 35, p. 30-31. Asbest remt ambities Harderwijk af.

Stort asbestafval in Nederland geen probleem

Volgens Rob Bleijerveld van de stortplaats VBM op de Maasvlakte wordt er elke week op de Maasvlakte-deponie 100 ton asbestafval gestort. Er is ruimte genoeg. Ook de 54 ton van het schip de Otapan kan er bij. Intussen wordt er ook gewerkt aan andere verwerkingsmethodes die gericht zijn op hergebruik van asbestafval. Er bestaat bijvoorbeeld een procédé waarbij asbest veertig minuten in een bak met geconcentreerde natronloog wordt gehouden bij een temperatuur van tweehonderd graden Celsius. In een aantal stappen ontstaat zo een silicaathoudend eindproduct dat, in elk geval in theorie, in bouwstoffen zoals stenen gestopt kan worden. Voordeel van deze methode is dat er weinig energie en chemicaliën aan te pas hoeven komen. Bron: De Volkskrant, 30 september 2006.

Nieuw Asbestverwijderingsbesluit is beter handhaafbaar

Volgens deskundigen van het Ministerie van SZW en VROM is het op 1 maart j.l. ingevoerde nieuwe Asbestverwijderingsbesluit beter handhaafbaar dan het vorige. Het nieuwe besluit brengt een aantal belangrijke veranderingen. Alle regels die betrekking hebben op opdrachtnemers zijn ondergebracht bij de arbo-regelgeving, de certificatiestructuur werd veranderd, de asbestinventarisatieplicht verscherpt en het aantal uitzonderingen sterk beperkt. De nieuwe elementen maken het besluit helderder en beter handhaafbaar. zo kunnen misstanden in de asbestverwijderingsketen beter worden aangepakt. Bron: Infomil Nieuwsbrief 43, september 2006, pag. 12. Meer www.infomil.nl

VROM dwingt gemeenten tot aanpak gevaarlijke complexen

De VROM-Inspectie heeft in Gelderland en Overijssel 38 vervallen gebouwen ontdekt die direct gevaar opleveren voor omwonenden of voorbijgangers. Bij verschillende complexen werd los asbest gevonden. De gemeenten waarin de gevaarlijke panden liggen, zijn door de VROM-Inspectie direct benaderd om maatregelen af te dwingen bij de eigenaar of desnoods zelf maatregelen te nemen om de situatie veiliger te maken. Het gaat dan in de meeste gevallen om het plaatsen van een afzetting, zodat onbevoegden het terrein en het pand niet meer kunnen betreden. Alle gemeenten hebben toegezegd direct actie te ondernemen. Bron: ministerie van VROM, 10 november 2006. Meer http://www.vrom.nl/pagina.html?id=25084

Asbestafval door oorlog in Midden Oosten

De milieu-schade door de oorlog in Libanon zal nog decennia merkbaar zijn. De bombardementen en raketten zorgden voor het vrijkomen van asbest dat als warmte-isolatiemateriaal in de gebouwen verwerkt was. Bron: International Ban Asbestos Secretariat, 17 november 2006. Meer www.ibas.btinternet.co.uk

EU-gids asbestrisico's in het werk

Het EU-Adviescommitee voor Veiligheid en Gezondheid heeft een gids gepubliceerd met praKtische tips om de risico's van asbestblootstelling in het werk zoveel mogelijk te beperken. De gids is geschreven voor werkgevers, werknemers en arbeidsinspecteurs. Bron: EU, november 2006.

Veel meer asbest in schip Otapan

In het schip de Otapan is bijna 77.000 kilo bruine asbest aangetroffen. Dat blijkt uit een inventarisatie die Staatssecretaris van Milieubeheer Pieter van Geel (CDA) naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Eerder werd uitgegaan van 54 ton asbest. Nederland draait voorlopig op voor alle kosten rondom de terugkeer en verwerking van de Otapan. Afgelopen zomer vertrok de Otapan naar Turkije om daar gesloopt te worden. De Turkse autoriteiten lieten de tanker niet toe. De hoeveelheid asbest aan boord zou niet zoals op de papieren stond duizend kilo zijn, maar 54 ton. De Otapan werd daarom op 16 oktober door het ministerie teruggehaald naar de voormalige werf in Amsterdam. Van Geel verwacht de sanering van het schip nu in drie maanden te kunnen uitvoeren. Medio januari hoopt Van Geel de Kamer te informeren over de totale kosten van het project. Bron: ministerie van VROM, diverse kranten: oktober 2006 tot januari 2007

Politiek nieuws

VK: 36 miljoen pond voor asbestslachtoffers Turner & Newall

Duizenden asbestslachtoffers met longkanker of mesothelioom hebben hun juridische strijd tegen Turner & Newall isolatie-fabrieken gewonnen. Zij krijgen in totaal 36 miljoen pond (ca. 53 miljoen euro) omdat zij als medewerker of als huisgenoot met de asbest uit één van de fabrieken in Zuidwest Engeland of Zuid Wales in aanraking kwamen en daardoor ziek zijn geworden. Slachtoffers die na 1969 bij het bedrijf gingen werken krijgen naar schatting 70% van het bedrag dat zij geclaimd hebben. Slachtoffers die voor 1969 bij het bedrijf werkten en niet-werknemers die ziek zijn geworden krijgen naar schatting 20% van het door hun geclaimde bedrag. Bron: The Times, The Express, 8 september 2006.

Japan: asbestslachtoffers overlijden in afwachting van officiële erkenning

170 Japanse asbestslachtoffers zijn de laatste zes maanden overleden in afwachting van officiële erkenning als slachtoffer van een ziekte door blootstelling aan asbest in het milieu. In de meeste gevallen betrof het aanvragen die op een medische wachtlijst terecht gekomen waren omdat de medische bewijsvoering meer tijd kostte dan verwacht. Vaak waren aanvullende gedetailleerde medische onderzoeken nodig om een asbestrelatie aan te kunnen wijzen. De overlevingsverwachting van slachtoffers met longkanker of mesothelioom is echter beperkt en was in deze gevallen te kort. Bron: The Yomiuri Shimbun, 22 september 2006.

Belgische regering richt asbestcompensatiefonds op

De Belgische regering heeft in oktober beslist om vanaf 2007 10 mln euro per jaar uit trekken om een vergoeding te kunnen bieden aan alle asbestslachtoffers met mesothelioom. Dit betekent dat met ingang van 2007 Belgen die door contact met asbest mesothelioom krijgen in aanmerking komen voor een vergoeding. De hoogte van de vergoeding per slachtoffer is nog niet bekend gemaakt. Voorheen konden alleen slachtoffers die via hun werk aan asbest waren blootgesteld terecht bij het Fonds voor Beroepsziekten. Bron: Gazet van Antwerpen, 16 oktober 2006. Meer www.gva.be



Chrysotiel niet op PIC-lijst Gevaarlijke Stoffen

Chrysotiel asbest, ook wit asbest genoemd, komt niet op de VN-lijst van gevaarlijke stoffen, de Prior Informed Consent (PIC)-lijst. De Canadese regering gebruikte op 13 oktober jl. in Genève zijn veto om te voorkomen dat het breed gesteunde voorstel om chrysotiel op de lijst op te nemen zou worden aangenomen. Deze beslissing is tegenstrijdig met het gezondheidsbeleid dat zowel de VN als de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) voeren op het gebied van asbest. De ILO nam bijvoorbeeld eerder dit jaar een resolutie aan die opriep tot volledige uitbanning van alle soorten asbest. De beslissing betekent dat tot tenminste 2008 het vervoer van chrysotiel-asbest niet aan de documentatie- en milieu-eisen ten aanzien van gevaarlijke stoffen hoeft te voldoen. Bron: Reuters, International Ban Asbestos Secretariat, oktober 2006. Meer today.reuters.com
Meer www.ibas.btinternet.co.uk

Philips reserveert 265 mln euro voor asbestclaims

Philips heeft in het derde kwartaal van 2006 265 miljoen euro van de nettowinst gereserveerd voor de vergoeding van Amerikaanse asbestclaims. Door deze last zakte de nettowinst van het elektronicaconcern uit voortgezette activiteiten tot EUR 1 miljoen in het derde kwartaal van 2006. De last heeft betrekking op een inschatting van Philips op mogelijke aansprakelijkheid in deze claims tot en met 2016. De aangespannen rechtszaken hebben betrekking op de distributie van asbesthoudende producten door een onderdeel van Philips in de periode van voor 1981. De reden om deze last nu te nemen ligt in de blokkade door de Amerikaanse Senaat van een wet die zou voorzien in een schadefonds van Usd 140 miljard. Eind vorig jaar waren er 3.984 zaken aangespannen door 8.082 partijen. Een jaar eerder waren dit er nog 2.909 zaken. Philips schikte vorig jaar enkele van deze zaken voor 'redelijke' bedragen. Vorig jaar werden 977 zaken geschikt of afgewezen na 608 zaken in 2004. Asbestgerelateerde zaken kostten Philips vorig jaar EUR 12 miljoen.Bron: Het Financieele Dagblad, Trouw, 16,17 oktober.

Zwitsers Eternit zet asbestcompensatiefonds op

Voormalig asbestverwerker Eternit heeft in Zwitserland via een fonds sfr 1,25 miljoen (ca. 800.000 euro) gereserveerd om ex-medewerkers of hun huisgenoten met asbestziekten te compenseren. De Zwitserse asbestslachtoffervereniging vraagt zich af of dit bedrag voldoende is. Het recht op compensatie geldt zowel voor de slachtoffers zelf als voor hun nabestaanden. De hoogte van de vergoeding per slachtoffer of nabestaande moet nog vastgesteld worden. Onlangs kreeg een ex-werknemer met een dodelijke asbestziekte van Eternit een vergoeding van Sfr 40.000 (ca. 25.000 €). Deze komt bovenop de vaste vergoeding die de Zwitserse sociale zekerheid biedt voor asbestziekten.Tot nu toe heeft de Zwitserse sociale zekerheid in totaal 848 gevallen van mesothelioom erkend en 58 gevallen van longkanker door asbest. Momenteel worden er jaarlijks ongeveer 70 gevallen van mesothelioom geregistreerd. Bron: swissinfo. Org, 9 oktober 2006. Meer swissinfo.org

Asbestcompensatieregeling Eternit België uitgebreid tot omwonenden

Eternit België breidt haar vergoedingsregeling voor asbestslachtoffers verder uit. Dat heeft het bedrijf op 24 oktober j.l. bekendgemaakt. Ook omwonenden van de fabriek in Kapelle-op-den-Bos kunnen voortaan gebruik maken van de regeling. De regeling is nu geldig voor werknemers, huisgenoten en omwonenden die getroffen zijn door mesothelioom. Bron: Belga, 24 oktober 2006.

Kabinet komt met regeling voor niet-beroepsgebonden asbestslachtoffers

Naast de Regeling Tegemoetkoming Asbestslachtoffers (TAS) die geldt voor beroepsgebonden asbestslachtoffers heeft het kabinet eind 2006 toegestemd in een vergoedingsregeling voor niet-beroepsgebonden slachtoffers: mensen die mesothelioom hebben opgelopen doordat zij langdurig zijn blootgesteld aan asbest in hun omgeving (buitenmilieu). Bron: Ministerie van VROM, 10 november 2006. Meer www.vrom.nl

WHO steunt ILO-resolutie voor wereldwijd uitbannen van asbest

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) steunt de oproep van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) voor een wereldwijd uitbannen van alle soorten asbest, aldus een beleidsnota van september j.l. Op 15 juni j.l. nam de ILO een resolutie aan die stelt dat een streng gecontroleerd gebruik van asbest nu en een totale uitbanning van asbest in de toekomst de beste middelen zijn om werknemers tegen blootstelling te beschermen. Bron: International Ban Asbestos Secretariat, 17 oktober 2006. Meer www.ibas.btinternet.co.uk

Europese industrie kende de kankerrisico's van asbest

Volgens het Belgische weekblad Knack waarschuwde de Europese Commissie al in 1962 en 1966 voor de kankerrisico's van asbest. Al in 1962 waarschuwde de Europese Commissie voor asbestose en longkanker. In een aanbeveling uit 1966 werd ook gewaarschuwd voor longvlieskanker. In de medische notities staan de risicofactoren opgesomd, waaronder de fabricage en de verwerking van asbestcementproducten. De Belgische asbestverwerker Eternit wordt als voorbeeld vermeld. De aanbeveling en de medische notities werden in 1966 gepubliceerd, met het verzoek aan de overheidsadministraties om deze te verspreiden onder organisaties van werkgevers en werknemers. Deze kennis werd ook in de opleiding geneeskunde behandeld. Bron: De Standaard, 25 oktober 2006.

Toch belastingvrijstelling voor asbestcompensatiefonds James Hardie

De onderneming van bouwmaterialen en multinational James Hardie hoeft toch geen belasting te betalen over geld dat gereserveerd wordt voor vergoedingen aan asbestslachtoffers. Dit staat in een schikking die de Australische belastingdienst begin november heeft getroffen met het bedrijf. Vijf maanden geleden stond de invoering van de asbestcompensatieregeling op losse schroeven omdat de Australische belastingdienst geen belastingvrijstelling aan het fonds wilde geven. De regeling houdt in dat het bedrijf jaarlijks 35% van zijn nettowinst in het fonds stort. Bron: Sydney Morning Herald, 10 november 2006. Meer www.smh.com.au

Nieuw Zeeland: schadevergoeding via overheidsongevallenverzekering

Een Nieuw Zeelandse rechter heeft bepaald dat asbestslachtoffers een standaardvergoeding van ongeveer 50.000 euro moeten krijgen via de Accident Compensation Scheme: een overheidsregeling die aan alle inwoners en tijdelijk bezoekers compensatie biedt voor allerlei vormen van letselschade, waaronder nu ook asbestziekten. Bron: The New Zealand Herald, 20 oktober 2006.

Owens Corning reserveert 10 biljoen usd voor asbestclaims

De Amerikaanse bouwonderneming Owens Corning reserveert meer dan 10 biljoen us dollar als compensatie voor, naar verwachting, 200.000 claims van huidige en toekomstige asbestslachtoffers. Owens Corning heeft in de vorige eeuw meer dan 30 jaar asbest gebruikt in isolatie- en bouwmaterialen. Om in aanmerking te komen voor een vergoeding moeten mensen met een ernstige vorm van asbestose, mesothelioom of een andere asbestgerelateerde kanker aantonen dat ze vóór 1983 meer dan vijf jaar in een industrie hebben gewerkt en daar tijdens hun werk zijn blootgesteld aan Owens Corning of Fibreboard asbestproducten. Bron: Owens Corning.com, 31 oktober 2006. Meer http://owenscorning.mediaroom.com

Jordanië, Zuid Korea en Zuid Afrika verbieden asbest. Protest Zimbabwe

Sinds 16 augustus j.l. geldt er een verbod op gebruik van alle soorten asbestproducten in Jordanië. Zuid Korea en Zuid Afrika gaan met ingang van 2009 asbest verbieden. Zimbabwe heeft een delegatie naar Zuid Afrika gestuurd die moet voorkomen dat Zuid Afrika stopt met de import van chrysotiel (wit) asbest uit Zimbabwe. Zuid Afrika importeert momenteel 40% van Zimbabwe's asbestproductie. Naar verwachting zal het protest geen succes hebben omdat de Zuid Afrikaanse overheid inmiddels de gevaren van wit asbest onderkent. Bovendien hebben de Zuid Afrikaanse asbestproducenten inmiddels voldoende geïnvesteerd om over te kunnen gaan op veiliger substituten. Zimbabwe is in omvang 's werelds vijfde asbestproducent na Rusland, Canada, China en Brazilië. Bron: International Ban Asbestos Secretariat, en Europees Vakbondsinstituut Hesa, november 2006. Meer [url=http://www.ibas.btinternet.co.uk/Frames/f_lka_asb_bans_jordan_rsa.htm] www.ibas.btinternet.co.uk[/url] Meer [url=http://hesa.etui-rehs.org/uk/newsevents/newsfiche.asp?pk=756]http://hesa.etui-rehs.org[/url]

VS: voorstel regulering asbestclaims geen kans van slagen meer

Nu de Democraten na de laatste verkiezingen zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden controleren is het vrijwel zeker dat de 'Fairness in Asbestos Injury Resolution (FAIR) Act' niet meer aangenomen zal worden. Tegenstanders verklaren dat dit plan nooit een echte poging was om met de juridische problemen door asbestblootstelling om te gaan, maar eerder een manier om bedrijven tegen de grote hoeveelheid asbestclaims te beschermen. Bron: International Ban Asbestos Secretariat, 13 november 2006. Meer www.ibas.btinternet.co.uk

Chrysotiel asbest in India

Dr. Sanjay Chaturvedi beschrijft in een artikel in 'The Indian Journal of Community Medicine' hoe de asbestlobby in India ervoor zorgt dat de chrysotiel asbestcementindustrie elk jaar met 9% groeit. Dit ondanks steeds meer recente onderzoeken die de schadelijkheid van dit materiaal aantonen. Deze onderzoeken laten bijvoorbeeld zien dat de ziekte asbestose bij 22% van de werknemers van een asbestcementfabriek en bij 16% van de arbeiders van de Alang scheepssloopwerf voorkomt. Bron: International Ban Asbestos Secretariat, 20 oktober 2006. Meer www.ibas.btinternet.co.uk

Canada misbruikt goede naam voor promotie asbestproductie

Volgens de Canadese krant The Globe and Mail gebruikt Canada haar goede naam om de productie van asbest te bevorderen en om niet weggeconcurreerd te worden door voordeliger asbestproducerende landen als Rusland, Kazachstan, Zimbabwe en Brazilië. Die landen profiteren van de leiding die Canada neemt in de strijd tegen maatregelen om het gebruik van asbest te beperken. Een voorbeeld is het veto dat Canada onlangs gebruikte om te voorkomen dat chrysotiel (wit asbest) op de VN-lijst van gevaarlijke stoffen zou worden geplaatst. Bron: The Globe and Mail, 28 november 2006.