menu

Nieuwsbrief 41 - juni 2015

IAS Jaarverslag 2014: Asbestslachtoffers verdienen onze steun

Asbestslachtoffers verdienen onze steun. Ziek worden van je werk is verschrikkelijk en onrechtvaardig’. Dat  zegt onze vice-premier Lodewijk Asscher in het jaarverslag van het Instituut Asbestslachtoffers  (IAS) over 2014.  En zo is het ook, zeker voor de slachtoffers waarvoor het IAS in 1999 is opgericht. 15 jaar later is de stroom aanvagen helaas nog niet afgenomen. Er was in 2014 zelfs sprake van een kleine stijging. Meer dan 700 asbestslachtoffers meldden zich in 2014 voor bemiddeling aan bij het IAS.

Lees verder

Epidemiologisch nieuws

Asbest doodt 12 tot 15.000 Amerikanen per jaar

De Amerikaanse Environmental Working Group (EWG) meldt in een rapport dat van 1993 t/m 2013 tussen 189 en 221.000 Amerikanen (12 tot 15.000 per jaar) ten gevolge van mesothelioom, asbestgerelateerde longkanker of asbestose zijn overleden: 39.870 door mesothelioom, 20.317 door asbestose en 159.480 door asbestgerelateerde longkanker. De berekening is gebaseerd op de gegevens in de databank van het Center for Disease Control and Prevention (CDC). Er is geen daling te zien in de jaarlijkse sterfte. In 1999 overleden 2481 Amerikanen aan mesothelioom, in 2013 2686. Bron: mesotheliomahelp.org, mei 2015.

Italiaanse mesothelioomslachtoffers vooral in industriegebieden

De meeste gevallen van mesothelioom komen in Italië voor in gebieden waar voorheen asbestcement-, textielindustrie en scheepsbouw was. 'Overall' is te zien dat de industrie de belangrijkste veroorzaker van de ziekte is. Andere risicosectoren zijn de staal, metaalproducten, olieraffinaderijen, chemie, energiecentrales, werkplaatsen voor het spoor, de auto-, glas en voedselverwerkende industrie. De oorzaak bij vrouwen ligt meestal bij blootstelling thuis, als huisgenoot van mannen die in de asbestcementindustrie werkzaam waren. Bron: Corfiati, M. e.a. (2015).

Asbest en maagkanker

Fortunato meldt op basis van een epidemiologische literatuurstudie dat blootstelling aan asbest tot een matig verhoogd risico op maagkanker leidt. Dit is in lijn met het standpunt van de International Agency for Research on Cancer (IARC). Bron: Fortunato, L & Rushton, L. (2015).

Niet beroepsgerelateerde mesothelioomslachtoffers jonger en vaker vrouw

Mesothelioompatienten bij wie geen blootstelling in het beroep aanwijsbaar hebben vaker buikvliesmesothelioom, zijn vaker vrouw en op een gemiddeld jongere leeftijd aan asbest blootgesteld dan beroepsgerelateerde slachtoffers. Ze zijn ook gemiddeld jonger op het moment dat de diagnose wordt gesteld en het duurt korter voordat ze ziek worden (een kortere latentietijd). Dit concludeert Faig e.a. na analyse van gegevens van 380 mesothelioompatienten. Een deel van deze kenmerken is ook te zien in paragraaf 6.4 van de IAS Monitor, waar verschillen tussen TAS- en TNS-rechthebbenden zichtbaar worden gemaakt. Ook daar is te zien dat mensen die een TNS (niet loondienstgerelateerde) tegemoetkoming hebben ontvangen vaker vrouw zijn en zich vaker op jongere leeftijd aanmelden bij het IAS dan loondienstgerelateerde slachtoffers. Volgens Marinaccio is bij 10% van de Italiaanse mesothelioomslachtoffers de oorzaak niet beroepsgerelateerd. De belangrijkste bronnen bij deze groep zijn een huisgenoot die met asbest werkte of de woning vlakbij een asbestcementfabriek. Bron: Faig, J. e.a. (2015); Marinaccio, A. e.a. (2015);  IAS Monitor, paragraaf 6.4.

Crocidoliet belangrijkste oorzaak mesothelioom

Een studie over meer dan 40 jaar asbestblootstelling in 18 Poolse asbestverwerkende bedrijven bevestigt dat crocidoliet (blauw) asbest mesothelioom veroorzaakt, ook bij lage blootstelling. De ziekte asbestose komt in Polen vooral voor bij mensen die in industrieën met een hoog asbestverbruik werkten, zoals de textiel en isolatie/afdichtingsproducten. Bron: Szeszenia-Dabrowska, N. e.a. (2015).

Asbest en Gezondheid nieuws

Interview met directeur Eternit Goor

In een interview met de krant Twentsche Courant Tubantia erkent directeur Patrick Balemans dat Eternit, als voormalig asbestproducent in het verleden wellicht niet altijd goed over de problematiek van asbest heeft gecommuniceerd. Maar een naamsverandering van het bedrijf is niet aan de orde geweest. Het bedrijf wil het verleden niet begraven en zijn verantwoordelijkheid niet ontlopen. Eternit is nu één van de marktleiders in dakbedekking. Het bedrijf heeft zich gestort op het renoveren van asbesthoudende daken. Vanaf 2024 geldt er een verbod op asbesthoudende dak- en gevelbekleding. Verspreid over Nederland liggen 130 miljoen vierkante meter asbesthoudende golfplaten op daken van huizen, schuurtjes, fabrieken en stallen. Deze daken mogen mensen niet zelf vervangen. Saneren moet door een gecertificeerd bedrijf worden gedaan. Eternit coördineert alle werkzaamheden van asbestsaneerders en montagebedrijven. Asbesthoudende materialen worden veilig afgevoerd en vervangen door golfplaten met als resultaat een duurzaam, nieuw dak, aldus Balemans. Bron: De Twentsche Courant Tubantia, 4 april 2015.

Spanje: 40.000 werknemers in gezondheidsmonitoringsprogramma

In Spanje nemen ca. 40.000 aan asbest blootgestelde werknemers deel aan een Gezondheidsmonitoringsprogramma van het Spaanse Ministerie van Gezondheid. Daarvan hebben c.a. 2000 mensen verschillende asbestgerelateerde afwijkingen ontwikkeld. Maar een heel klein deel daarvan is erkend als slachtoffer van een beroepsziekte. Volgens de grootste Spaanse vakbond CCOO hebben naar schatting meer dan 150.000 Spanjaarden met asbest gewerkt, voordat een verbod in 2002 van kracht werd. Om het aantal aanmeldingen voor het monitoringsprogramma te stimuleren is de Federatie van Gepensioneerden van de vakbond een campagne gestart. In Spanje is momenteel nog ca. 4 miljoen ton asbest aanwezig, verwerkt in allerlei toepassingen. Bron: EFE Newswire, CCOO, 26 maart 2015.

Asbest al 6000 jaar een belangrijk mineraal

Bianchi & Bianchi beschrijven het historisch gebruik van asbest. Het werd al rond 4000 voor Christus in keramiek verwerkt in Oost Finland. Daarnaast had het mineraal in de oudheid een magische, mythische reputatie. Het zou tegen allerlei giftige stoffen beschermen. Bron: Bianchi, C. & Bianchi, T. (2015).

Hond dood door mesothelioom

Een 10-jarige Britse hond is door mesothelioom overleden, ondanks een 20.000 pond kostende operatie en chemokuur. Waarschijnlijk heeft de hond de ziekte opgelopen door contact met asbestafval dat in de omgeving was gedumpt. Bron: mirror.co.uk, 1 juni 2015.

Uitgehongerde, met asbest besmeurde kippen na 3 dagen vergast

Bij een Brabantse kippenboer en zijn kippen stapelde zich drama op drama. Op 19 mei werd de boerderij getroffen door een windhoos. De kippenschuur werd verwoest, en 11.000 kippen zaten sindsdien zonder eten en drinken, terwijl ze door de gaten in de schuur ontsnapten en bedekt waren met asbest. Deze situatie duurde drie dagen, tot de nacht van 22 op 23 mei toen de gemeente niet meer op de verzekering wilde wachten en opdracht gaf tot ontruiming en vergassing van de kippen. Dierenwelzijnsorganisaties vinden dat het te lang duurde voordat de gemeente deze opdracht gaf. Bron: ad, 22 mei 2015.

Asbest in Azie

Leong beschrijft de situatie in Azië, waar asbest nog volop wordt gebruikt. Om de voorspelde ‘tsunami’ van asbestslachtoffers zoveel mogelijk te beperken, zullen op korte termijn diverse maatregelen genomen moeten worden, zoals: beperking van het gebruik van asbest, monitoring van asbestgerelateerde ziekten, verbetering van training in de herkenning en diagnose van deze ziekten, en samenwerking tussen overheden en ngo’s om de ziekten zoveel mogelijk te voorkomen. De longartsen Baas en Burgers doen in een asbest-special van het tijdschrift Respirology een oproep voor een stop van het gebruik van asbest in Azië. Baas en Burgers zijn respectievelijk oud-voorzitter en huidig voorzitter van de Mesotheliomenwerkgroep van de longartsenvereniging NVALT. Bron: Leong, S.L. e.a. (2015); Baas, P. & Burgers. S. (2015).

Juridisch nieuws

Kosten asbestsanering niet verhaalbaar op Eternit

De overheid kan de kosten van het saneren van met asbest vervuilde locaties niet verhalen op producent Eternit. Dat is de conclusie van de Landsadvocaat. De overheid heeft afgelopen jaren ruim 3.500 locaties gesaneerd. Op die plekken was asbest gebruikt als erf- of wegverharding. De totale saneringskosten bedroegen zo'n 150 miljoen euro. De Tweede Kamer had gevraagd of het mogelijk is de kosten te verhalen op Eternit. Staatssecretaris Wilma Mansveld (Infrastructuur en Milieu) zegt dat een rechtszaak tegen Eternit zeer weinig kans van slagen heeft. Dit heeft onder andere te maken met de ingewikkeldheid van de procedures, de lange termijn die verstreken is sinds de asbest in het milieu is gebracht en het grote aantal verschillende locaties waar asbest is toegepast. Bron: Boerderij Vandaag, 13 maart 2015.

VS: half miljoen boete voor asbestsaneerder

Een Amerikaanse asbestsaneerder heeft 490.000 us-dollar boete gekregen omdat hij verzuimd heeft drie werknemers adequaat te beschermen toen zij asbesthoudende thermale pijpisolatie uit een huis verwijderden. Bron: Business & Legal Resources, 27 april 2015.

Boetes illegale asbestverwijdering

Een grote technische dienstverlener krijgt 126.000 euro boete voor het op onjuiste wijze verwijderen van asbesthoudende materialen uit een ketelhuis. Voorafgaand aan de werkzaamheden was er geen asbestinventarisatierapport opgesteld. Bovendien was het bedrijf niet in het bezit van het certificaat om asbest te mogen verwijderen. Een Papier- en Metaalhandeluit Katwijk krijgt 42.300 euro boete. Het bedrijf had in oktober vorig jaar op onjuiste wijze asbesthoudende materialen verwijderd uit oude tramstellen. Ook dit bedrijf was niet in het bezit van het certificaat om asbest te mogen verwijderen. In beide situaties zijn de medewerkers mogelijk aan asbest blootgesteld. Bron: Inspectie SZW, 21 april en 1 mei 2015.

VS: nauwe band advocatuur, slachtofferbelangengroepen en websites

In de Verenigde Staten probeert de advocatuur op allerlei mogelijke manieren aandacht te krijgen van asbestslachtoffers. Dat gebeurt bijvoorbeeld via websites waarop gratis informatie aan slachtoffers wordt gegeven. Een bekend voorbeeld is asbestos.com. Andere advocatenkantoren doneren veel geld aan slachtofferorganisaties. Onlangs doneerde een kantoor bijvoorbeeld 100.000 dollar aan de Asbestos Disease Awareness Organization. Ethische regels voor relaties tussen asbestslachtofferbelangengroepen en advocatenkantoren worden hier niet toegepast. Bron: legalnewsonline, 21 april 2015, PR Newswire, 16 april 2015.

Frans Hooggerechtshof beperkt schadevergoeding wegens angst

Verschillende Franse werknemers heben via een rechter hun werkgever aansprakelijk kunnen houden voor de angst die zij door hun asbestblootstelling ondervinden. Inmiddels heeft het Franse Hooggerechtshof bepaald dat alleen werkgevers met een speciale vervroegd pensioenregeling voor asbestwerkers ook compensatie wegens angst moeten bieden. Bron: International Asbestos Secretariaat, 18 maart 2015.

Kosten sanering voor bewoners Wateringen

De gemeente Westland gaat op zoek naar middelen om de kosten van de asbestsanering aan het bedrijvenpand in Wateringen voor te schieten. Daarmee zou de impasse tussen eigenaar, sloper en bewoners kunnen worden opgelost. In de nacht van 12 op 13 januari kwam er bij een brand in dat pand veel gevaarlijk asbest in de buurt terecht. De gemeente Wateringen heeft een groot deel van de omliggende straten asbestvrij gemaakt, maar de bewoners zijn zelf verantwoordelijk voor het opruimen van hun eigen huis en tuin. En dat ligt stil. In eerste instantie wilde geen verzekering de schade vergoeden omdat opruimkosten na een brand in het algemeen niet op particuliere woonverzekeringen kunnen worden geclaimd. Inmiddels hebben vier verzekeraars alsnog toegezegd te gaan uitbetalen. De omwonenden hebben de eigenaren en sloper van het pand persoonlijk aansprakelijk gesteld. Bron: ad, 20 mei 2015, omroepwest.nl, 2 juni 2015.

Aansprakelijk voor asbest in talkpoeder

Voor het eerst is multinational Colgate-Palmolive veroordeeld tot het betalen van 13 miljoen dollar schadevergoeding aan een vrouw met mesothelioom door gebruik van asbesthoudend talkpoeder van het bedrijf. Dat gebruik vond plaats tussen 1961 en 1976. De talk kwam uit drie verschillende mijnen waar ook asbest zat. Bron: prnewswire, 1 mei 2015.

Duitsland: huurverlaging wegens angst voor asbest

Een stel krijgt vijf maanden na het betrekken van een woning van de woningbouwvereniging de mededeling dat de bodemplaten van de woning asbest bevatten. De mededeling kwam nadat de huurders hun woning hadden gerenoveerd en een kurkvloer hadden gelegd, waardoor de asbest beschadigd was. De rechter oordeelt de woningbouwvereniging aansprakelijk voor het gebrek aan informatie vooraf. Hij verplicht de verhuurder de schade te herstellen en kent de huurders met terugwerkende kracht 20 procent huurverlaging toe, en met ingang van de datum van de uitspraak nog eens 5 procent extra omdat zij kennis over een mogelijk gezondheidsrisico hebben. Bron: Berliner Zeitung, 21 april 2015.

Uralita moet invaliditeits- en nabestaande-uitkering vergoeden

Het Spaanse Hooggerechtshof heeft bepaald dat voormalig asbestverwerker Uralita asbestslachtoffers en hun nabestaanden 50% extra moet vergoeden bovenop de invaliditeits- of nabestaandenuitkering die zij via de sociale zekerheid krijgen. Dit omdat het bedrijf verzuimde deze werknemers tegen asbestblootstelling te beschermen. Bron: EFE Newswire, 11 juni 2015.

Britse verzekeraars alleen aansprakelijk voor dekkingsperiode

Het Britse Hooggerechtshof heeft bepaald dat een verzekeraar alleen hoeft te compenseren voor het aantal jaar dat zijn verzekering dekking biedt, indien sprake is van een solvente werkgever. Dit naar aanleiding van een zaak van verzekeraar Zürich tegen werkgever International Energy Group (IEG) over een man met mesothelioom die gedurende 27 jaar in dienst van IEG aan asbest kon zijn blootgesteld. Zürich dekte in deze periode gedurende 6 jaar de werkgeversaansprakelijkheid van het bedrijf. IEG vorderde echter de volledige schadevergoeding van 250.000 pond van de verzekeraar terug. Bron: Post Magazine, 20 mei 2015.

Medisch nieuws

Promotie op immuuntherapie voor mesothelioom

Longarts dr. Robin Cornelissen is op 8 april jl. aan de Erasmus Universiteit gepromoveerd op een onderzoek naar immuuntherapie op maat voor de behandeling van mesothelioom. Cornelissen concludeert in zijn dissertatie dat immuuntherapie op maat de sleutel is voor een effectieve tumorgerichte therapie welke gebruikt maakt van anti-tumor gerichte immuuncellen (The Good), pro-tumor gerichte cellen tegengaat (The Bad) om zodoende de tumor (The Ugly) uit te schakelen. Bron: Cornelissen, R. (2015). The Tumor and its Microenvironment in Mesothelioma. The Good, The Bad and The Ugly. Erasmus Universiteit Rotterdam, april 2015.

Subsidie onderzoek lichaamsbeweging bij mesothelioom

De Australische Edith Cowan Universiteit heeft 225.000 dollar (ca. 163.000 euro) subsidie gekregen om onderzoek te doen naar het effect van lichaamsbeweging bij mesothelioom. Voor longkanker is al aangetoond dat lichaamsbeweging positief effect op de gezondheid heeft. Bron: Plus Media Solutions, 2 april 2015.

Nieuwe medicijnen

Uit recent onderzoek komen twee medicijnen naar voren die positieve effecten bij mesothelioom laten zien in het kader van immuuntherapie. Het gaat om het middel pembrolizumab (Keytruda) dat al tegen huidkanker wordt gebruikt en het middel CRS-207 dat in de Verenigde Staten de weesstatus heeft gekregen. Weesgeneesmiddelen worden ontwikkeld voor preventie, diagnose of behandeling van zeldzame levensbedreigende ziekten. Behandeling met het middel bevacizumab heeft positief effect op de overleving van mesothelioompatienten die de standaard chemokuur met de middelen pemetrexed en cisplatine hebben gehad. Dit blijkt uit Frans onderzoek onder 448 patienten. Curcumine is een gele kleurstof die voorkomt in de specerij kurkuma (of koenjit), en is de basis van kerrie. De stof is een antioxidant, heeft een ontstekingsremmende werking en werkt mogelijk metastaseremmend. Mayol heeft een methode gevonden om curcumine tegen mesothelioom te gebruiken. Bron: Asbestos.com, 7 en 27 april 2015; Meso Foundation, mei 2015, Mayol, L. e.a. (2015).

Talkpoeder voor behandeling mesothelioom

Talkpoeder wordt bij mesothelioompatienten gebruikt om de opbouw van vocht in de longen tegen te gaan. Onderzoek onder 172 patienten laat zien dat het effect van zo’n behandeling ook de prognose van een patient kan voorspellen. Bron: Rena, O. e.a. (2015)

Vergunning Erasmus MC voor productie middel mesothelioom

Het Erasmus MC is begonnen met de productie van een experimenteel middel tegen mesothelioom. Dit jaar krijgen negen patiënten het proefmiddel. De eerste inspuitingen zijn al toegediend, in verschillende doses. De start van de productie van het middel is mogelijk dankzij een zogeheten GMP-vergunning die de afdeling Hematologie heeft gekregen van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Het proefmiddel bestaat uit ‘getrainde’ dendritische cellen die T-cellen activeren om de kanker te lijf te gaan. Een groot voordeel is dat het middel amper bijwerkingen zal hebben, in tegenstelling tot een chemokuur. Het binnenhalen van de GMP-vergunning voor celtherapieproducten is een prestatie, zegt immunoloog dr. Eric Braakman. Het Erasmus MC is langs de meetlat van de farmaceutische industrie gelegd. “De eisen die gelden, zijn erg zwaar.” Bron: Erasmus MC, juni 2015.

Biomarkers voor mesothelioom

Biomarkers zijn eiwitten in het bloed die iets kunnen zeggen over de aanwezigheid of het verloop van sommige ziektes. Creaney meldt op basis van een literatuurstudie dat er nog geen betrouwbare markers zijn voor de diagnose van de ziekte mesothelioom. De Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) heeft de marker mesotheline wel goedgekeurd voor gebruik om respons op behandeling en progressie van de ziekte te meten. Verder kan deze marker worden gebruikt voor vroeg-screening van mensen die aan asbest zijn blootgesteld. Bron: Creaney, J. e.a. (2015).

Overzichtsstudies asbestziekten

Het ontstaan van maligne mesothelioom heeft volgens Chew te maken met een combinatie van een overdosis ijzer en chronische ontsteking die tot oxidatieve stress leidt. Hjerpe publiceert richtlijnen voor de diagnostiek van mesothelioom op cellulair niveau (cythopathologie). Volgens Markowitz leidt asbestblootstelling vaker tot longkanker dan tot pleura mesothelioom. Het risico wordt groter naarmate de blootstelling groter is geweest. Bron: Chew, S. & Toyokuni, S. (2015); Hjerpe, A. e.a. (2015); Markowitz, S. (2015).

Pleura plaques onvoldoende bewijs van asbestblootstelling

Een verdikking van het longvlies (pleura plaques) kan een indicatie van asbestblootstelling zijn, maar ook een gevolg van blootstelling aan andere vezels. Aldus een conclusie van Maxim na een literatuurstudie. Bron: Maxim, L.D. e.a. (2015).

Milieu/Veiligheid nieuws

School dicht na dumpen asbest

De leerlingen van een school in Nieuwegein hadden begin april een extra vrije dag. Naast de school stonden ineens twee flink beschadigde asbestplaten, waarop de directie de deuren dichthield. Wie de platen bij de container naast de school heeft neergezet, is nog een grote vraag voor gemeente en politie. Het lijkt erop dat een inwoner de plafondplaten dit weekend bij kluswerkzaamheden aantrof en ze bij de container heeft achtergelaten. Een oplettende buurtbewoner zag de platen maandagavond staan en belde het alarmnummer van de gemeente. Dat bleek onbereikbaar. De politie heeft via het crisisnummer alsnog de gemeente weten te bereiken. Diezelfde nacht is een spoedtest gedaan, daaruit bleek dat het inderdaad om asbest gaat, aldus de gemeentelijke woordvoerder. Hoe het kan dat het alarmnummer van de gemeente niet bereikbaar was, zoekt de gemeente nog uit. Bron: AD, 8 april 2015.

Wateringen en Roermond asbestveilig

De asbestsanering van de binnenstad van Roermond is na de brand op 16 december 2014 afgerond. Ook de Zuid-Hollandse gemeente Wateringen is asbestvrij verklaard, drie maanden na een grote brand. Het college van Roermond heeft ervoor gekozen om alle adressen in het hele gebied nog één keer een brief te bezorgen. De laatste stap in deze afronding is de publicatie van de onderzoeksrapporten per gebied. Deze zijn door het onderzoeksbureau aan de gemeente Roermond opgeleverd en staan nu allemaal op www.roermond.nl/brand. Direct na de brand op 13 januari stelde burgemeester Sjaak van der Tak van Wateringen een noodverordening in voor vier straten en twee voetbalverenigingen vanwege de neergeslagen asbestdelen. Bewoners van tweehonderd woningen mochten een dag lang hun huis niet in of uit. De gemeente startte een grote saneringsoperatie. Die is nu officieel afgerond. Bron: AD, 3 april, nu.nl, 15 april 2015.

Asbestdaken geen groot risico, sanering wel nodig

Onlangs werd bekend dat in totaal op 200 duizend locaties in Nederland de bodem rond bedrijven verontreinigd is, omdat daken eroderen onder invloed van zon, wind en regen. De vele asbestdaken zonder goot vormen vaak maar een beperkt gevaar, aldus TNO-asbestspecialist Jan Tempelman. Maar deze locaties moeten wel moet spoed worden gesaneerd. De invloed van het weer op asbestdaken is volgens Tempelman al zo'n tien tot vijftien jaar bekend. De overheid is nooit echt in actie gekomen. De overheid stelde wel kaders, maar liet zich daarbij meer leiden door de levensduur van asbest, zo'n dertig jaar, en door nieuwe inzichten over het aantal dodelijke slachtoffers dat asbest jaarlijks opeist. Eenmalige blootstelling met asbest kan doorgaans weinig kwaad. Herhaaldelijke blootstelling wel. Dus is het risico het grootst als de vezels terechtkomen in een looppad of op een verharde omgeving. Het risico is dan dat de vezels een huis of stal binnenkomen. In een besloten omgeving vormt asbest het grootste gevaar. Bron: Groenten en Fruit, 3 april 2015.

Canadese import asbest neemt toe

De import van asbesthoudende producten steeg vorig jaar in Canada van 4,9 mln in 2013 tot 6 mln dollar in 2014. Het grootste deel betrof remvoeringen en remblokken. Verder gaat het om ruwe asbest, frictiematerialen en enkele toepassingen met crocidoliet (blauw) asbest, de gevaarlijkste asbestsoort. Bron: The Globe and Mail, 27 maart 2015.

Asbestrisico voor niet-EU-Europeanen

Tenminste één op de drie inwoners van Europa loopt risico op asbestblootstelling tijdens het werk. Ongeveer een derde van de 90 miljoen Europeanen leeft in niet-EU-landen die nog steeds het gebruik van asbest niet hebben verboden. Het gaat om Albanië, Andorra, Armenië, Azerbaijan, Belarus, Bosnië en Herzegovina, Georgië, Kazakhstan, Kyrgyzstan, de Republiek Moldavië, de Russische Federatie,Tajikistan, Turkmenistan, Oekraine en Oezbekistan. Dit staat in een rapport dat op een WHO-top in het Israelische Haifa werd gepresenteerd. Bron: WHO Regionaal kantoor voor Europa, 1 mei 2015.

Asbestrisico bij herstel na aardbeving extreem laag

Een Nieuwzeelandse commissie van wetenschappers meldt dat het asbestrisico voor huiseigenaren bij reparaties tijdens of na een aardbeving extreem laag is. Dit staat in een rapport dat onlangs is uitgebracht. Er bestaat alleen risico als de huiseigenaren zelf herhaaldelijk dat werk doen, zonder voorzorgsmaatregelen te nemen als het natmaken van het oppervlak en gebruik van een adembeschermend masker. In Australie wordt daarentegen wel gewaarschuwd voor incidentele asbestblootstelling bij renovatie van oudere huizen (van voor ca. 1985) Bron: EQC, 15 april 2015, ABC ABC Regional News (Australia), 8 april 2015

Afgedankte jachten zijn asbestmilieurisico

Er dreigt een omvangrijk milieuprobleem in en rond de jachthavens in ons land. Daar liggen zo'n 15.000 verpauperde jachten waar de eigenaren niet meer naar omkijken. Sommige zijn half gezonken, onverkoopbaar en deels weggerot. Ze lekken diesel- en smeerolie, bevatten asbest en laten een 'plastic soep' achter in de natuur. "Als er niet snel passende wetgeving komt, zitten we over vijf jaar op 35.000 wrakken die het oppervlaktewater flink vervuilen", zegt Boj van Baars van de Stichting Jacht Recycling. "Jachthavens liggen vol met boten waarvan de eigenaar onbekend is of die er nooit naar omkijken. Er dreigt een ware milieuramp". Bron: nos.nl, 5 juni 2015.

Agenten mogelijk onbeschermd bij asbestbrand Roermond

Volgens het ANP zijn politiemensen bij de bestrijding van een brand in Roermond eind vorig jaar mogelijk in aanraking gekomen met asbest. Ze hadden niet de beschikking over de "vereiste persoonlijke beschermingsmiddelen", concludeert de Inspectie SZW in een rapport dat is ingezien door persbureau ANP. Ook het ontsmetten van hun kleding is niet volgens protocol verlopen, staat in het rapport. Daardoor zijn mogelijk asbestbesmettingen ontstaan, concludeert de inspectie. In een reactie meldt de Inspectie SZW dat er nog geen definitief rapport ligt. De politie heeft de mogelijkheid gekregen te reageren op de bevinden van de inspecteurs. De politie wil nog niet inhoudelijk reageren. Bron: nos.nl, 17 juni 2015.

Asbest in leidingwater

Dagelijks slikken we asbestvezels in. Asbest bevindt zich in ons drinkwater, frisdrank, blikgroenten, bier en veel andere producten. Maar is het gevaarlijk? Het wetenschappelijk tijdschrift Eos waarschuwt in de nieuwste editie voor asbest in leidingwater. “Veel kraanwater bevat asbest, afkomstig uit waterleidingen gemaakt van zogeheten asbestcement”, schrijft auteur Michel Robles. Deze waterleidingen zijn na de Tweede Wereldoorlog massaal aangelegd. Op dit moment bezit Nederland nog bijna 32.500 kilometer aan asbestleidingen. Dat is goed voor 26 procent van het totaal. De Wereldgezondheidsorganisatie concludeerde in 1993 dat er geen overtuigend bewijs is dat het inslikken van asbest gevaarlijk is. De wetenschappers van het WHO gebruikten echter slechts 28 onderzoeksartikelen. Robles is van mening dat er meer onderzoek gedaan moet worden naar het inslikken van asbest. Nederland kan hierin voorop lopen. Bron: Scientias.nl 23-04-2015.

Politiek nieuws

Asbest op meer onderzeeboten

Op meer oud-marineschepen die in bruikleen zijn gegeven, is asbest aangetroffen. Dat blijkt uit een inventarisatie van het ministerie van Defensie. Aanleiding voor het onderzoek was de recente ontdekking van asbest op de onderzeeër Tonijn in het Marinemuseum in Den Helder. Op drie van de vier onderzochte schepen is asbest gevonden, schrijft minister Plasschaert aan de Tweede Kamer. Het gaat om de Schorpioen en de Crijnssen, die in bruikleen zijn bij het Marinemuseum in Den Helder. Het derde schip is de Mercuur die in Scheveningen is afgemeerd. Volgens de GGD zijn de gezondheidsrisico's voor het publiek ,,verwaarloosbaar''. Maar voor medewerkers is ,,de verhoging van het risico afhankelijk van de duur en de werkzaamheden die zijn verricht''. Dit wordt per individueel geval nader onderzocht. Ad, 8 april 2015.

Vlaanderen over 25 jaar asbestvrij?

Over een kwart eeuw moet Vlaanderen asbestvrij zijn, maar met het huidige tempo dreigt het verwijderen volgens de Openbare Vlaamse Afvalstoffen Maatschappij (Ovam) 30 jaar langer te gaan duren. Bovendien blijft volgens Ovam de opslag een probleem. Tot nu toe is al 830.000 ton gestort op gespecialiseerde locaties, waar nog eens ruimte is voor 1,8 miljoen ton. Geraamd wordt echter dat in totaal 3,7 miljoen ton asbestafval zal moeten worden verwerkt. Er moet volgens Ovam dan ook gerekend worden op alternatieve technologieën die de verwerking van het afval moeten vergemakkelijken. Bron: express.be, 12 april 2015.

Protest tegen Indiase studie over chrysotiel asbest

Het Indiase Nationale Instituut voor Beroepsgerelateerde Gezondheid heeft een studie gepubliceerd op basis van analyse van medische gegevens van 1248 werknemers uit de asbestverwerkende industrie. Conclusie is dat chrysotiel (wit) asbest geen negatief effect op de gezondheid van deze werknemers had. Het merendeel was in goede gezondheid. Publicatie van deze studie gebeurde een paar dagen nadat India besloot tegen het opnemen van chrysotiel op de VN-lijst gevaarlijke chemische stoffen te stemmen. Meer dan 100 wetenschappers hebben inmiddels de Indiase regering verzocht deze studie onmiddellijk in te trekken of de conclusies te verzachten. Bron: Hindustan Times, 26 maart 2015.

Gemeente betrekt bewoners bij aanpak asbestsanering

De gemeente Castricum vraagt samen met de bewoners van de bomenbuurt, waar asbestdeeltjes van schuurdaken zijn afgebrokkeld, aanvullende offertes op bij saneringsbedrijven. Dat is de uitkomst van een inloopavond over de aanpak van de sanering. De eigenaren van de woningen zijn wettelijk gezien verplicht om het asbest te verwijderen. De kosten daarvan bedragen ruim 800 euro. Eenzelfde bedrag wordt nog eens gevraagd voor een nieuw dak, al is dit laatste optioneel. Volgens de bewoners kan de uitvoering stukken goedkoper. De algehele conclusie was dat de gemeente veel te veel haast maakte met dit project: we wonen al jaren met deze asbest en kunnen we nu niet even wachten? Daarnaast was een aantal bewoners met goedkopere offertes naar de raadzaal gekomen. De wethouder liet daarop weten dat ze met de bewoners wil bekijken of de asbestsanering net zo snel en goed kan worden georganiseerd tegen een lagere prijs. Bron: dichtbij.nl, 1 april 2015.

Kamerbrief maatregelen dubbele certificaten in asbestsanering

In een brief informeert Minister Asscher (SZW) de Tweede Kamer onder andere over de stand van zaken en maatregelen die zijn getroffen tegen de zogenoemde dubbele certificaten in de asbestsanering. Tevens biedt hij de Kamer het onderzoeksrapport “Een goede start” van de Inspectie SZW aan. De brief specificeert de maatregelen naar al uitgevoerd en op korte, middellange en lange termijn uit te voeren. Verder meldt de minister dat nog blijvende alertheid nodig is voor het juist verlopen van het proces van examinering en certificering. Daartoe stelt de Inspectie SZW een aantal verbeterpunten voor ten aanzien van de examinering en de afgifte van persoonscertificaten asbest Deskundig Toezicht Houders Asbest (DTA-ers) en Deskundig Asbestverwijderaars (DAV-ers). Bron: rijksoverheid.nl, 3 april 2015.

Antwoord Kamervragen verbod op asbestdaken

Het verbod op asbestdaken heeft tot doel mens en milieu tegen de gevaren van blootstelling aan asbest te beschermen door de sanering van asbestdaken te bespoedigen. Dat schrijft staatssecretaris Mansveld aan de Tweede Kamer in antwoord op Kamervragen. Door verwering van het asbesthoudend materiaal waarvan daken zijn gemaakt, vindt er verspreiding plaats van asbestvezels naar het milieu. Dit vormt een gevaar voor de gezondheid van mensen. Het risico van verwering van asbestdaken neemt toe naarmate de daken ouder zijn. Het verbod treedt daarom in werking in 2024, asbestdaken zijn dan immers minimaal 30 jaar oud. Verder schrijft de staatssecretaris dat zij in het asbestbeleid voortdurend appelleert aan de eigen verantwoordelijkheid van betrokkenen. Zij moeten er alles aan doen om de blootstelling aan asbest te voorkomen door zorgvuldig te werken. Dat is de basis van het asbestbeleid. Bron: Brief Tweede Kamer, 23 april 2015.

Kamervragen over asbestcalamiteit Wateringen

Op 15 april meldt de gemeente Westland, waartoe Wateringen behoort, dat de zogenaamde asbestwijk asbestveilig is verklaard en dat op het moment van de eindcontrole geen losse en zichtbare asbestdelen meer aanwezig waren. Dit terwijl bewoners op dat moment op diverse manieren aandacht vroegen bij hun gemeente omdat er in hun tuinen nog zichtbaar asbest aanwezig was. Volgens staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur & Milieu) is de gemeente het eerste aanspreekpunt als bewoners asbestdeeltjes aantreffen. De gemeente Westland heeft op haar website aangegeven wat bewoners moeten doen als zij asbest aantreffen. Het toezicht op gemeenten ligt bij de provincies. De staatssecretaris kan daarom geen oordeel vellen over het handelen van de gemeente. Bron: brief Tweede Kamer d.d. 18 mei 2015.

Handelsverdrag met VS niet slecht voor asbestnormen

Eurocommissaris Cecilia Malmström is het niet eens met kritiek van de Vakcentrale FNV dat TTIP, het handelsverdrag met de Verenigde Staten strengere regels tegen bijvoorbeeld kanker door asbest tegenhoudt. ‘We drijven al decennia handel met de hele wereld, dat heeft arbeidswetge-ving nooit in de weg gestaan. Als we strengere asbestregels willen, dan maken we die’, aldus de eurocommissaris. Bron: Het Parool, 20 april 2015.

Chrysotiel niet op VN-lijst gevaarlijke stoffen

Chrysotiel (wit) asbest, komt niet op de VN-lijst van gevaarlijke stoffen, de Prior Informed Consent (PIC)-lijst. Vier landen, Rusland, Kazakhstan, Kyrgyzstan en Zimbabwe stemden op 16 mei in Geneve tegen. Deze beslissing is tegenstrijdig met het gezondheidsbeleid dat de VN op het gebied van asbest voeren. Om de paar jaar wordt hierover gestemd. Het aantal landen dat tegen stemt wordt wel steeds kleiner. Dit jaar stemde Brazilië voor het eerst voor. In 2017 zal de volgende stemming plaatsvinden. Bron: Ctv-news, 16 mei 2015.

Vastgoedkaart maakt asbest beter beheersbaar

Asbest brengt risico’s met zich mee. Voor het beheersen van deze risico’s in woningen of gebouwen kan een vastgoedkaart uitkomst bieden, aldus Joris Gribnau, technisch directeur van Shield Group, specialist in risicomanagement van onder meer asbest. Een vastgoedkaart kan in de vorm van een online register of database, waarin alle belangrijke gegevens over asbest in woningen en gebouwen kunnen worden samengevoegd en bijgehouden. Dit is een nieuwe vorm van asbestgegevensbeheer, die verder gaat dan de huidige (deel)registraties. Het kunnen inzien van asbestgegevens komt van pas in veel situaties in en rond woningen en gebouwen, bijvoorbeeld bij calamiteiten. In de vastgoedkaart leg je alle gegevens vast, die belangrijk zijn bij het voorkomen van asbestrisico’s. Je registreert óf er asbest aanwezig is in een woning of een gebouw, op welke locatie(s) en in welke hoeveelheid. Joris Gribnau vult aan: “Belangrijk is onder meer ook om welke soort asbest en asbesthoudende materialen het gaat en in welke conditie de materialen verkeren. Tezamen zijn deze gegevens bepalend voor de omvang van de asbestrisico’s en de benodigde maatregelen. Is er in het verleden een asbestinventarisatie uitgevoerd, dan zijn deze asbestgegevens daarin te vinden.” Bron: asbestenbouw.com, 20 mei 2015.

Verbod asbestdaken kost 500 miljoen per jaar

Het saneren en vervangen van asbestdaken en gevelpanelen kost tot 2024 jaarlijks 500 miljoen euro. Het geld moet worden opgehoest door de eigenaren van de gebouwen. Dat blijkt uit de actualisatie maatschappelijke kosten- en batenanalyse (mkba) Asbestdaken van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. De onderzoekers verwachten dat naarmate de deadline nadert het aantal saneringen toeneemt en zal pieken in de periode vlak voor het verbod. De kosten van de sanering kunnen voor een groot deel worden gecompenseerd door een subsidieregeling die de overheid voornemens is in het leven te roepen. Bron: cobouw, 8 mei 2015.

Australie: ca. 180 mln euro schadevergoeding mesothelioom in 12 jaar

In de periode 2000 tot 2012 is in Australie door Safework Australia 360 mln dollar (ca. 250 mln euro) schadevergoeding uitgekeerd voor werkgerelateerde kanker waarvan 73% (ca. 263 mln = ca. 180 mln euro) voor mensen met mesothelioom. Bron: Cancer Council Western Australia, 17 mei 2015.

Canada lanceert Asbestregister en Asbest Advies Commitee

De Canadese regio Saskatchewan gaat een gebruiksvriendelijk digitaal Asbestregister lanceren. Dit in combinatie met een Asbest Advies Commitee dat het Ministerie van Werk en Werkgerelateerde Veiligheid over thema’s op het gebied van asbestgerelateerde gezondheid en veiligheid zal informeren. Het Asbestregister zal in kaart brengen waar alle asbest in publieke gebouwen is gelocalizeerd. Bron: Tendersinfo, 5 mei 2015.

Kamerbrief Stelsel Asbest

In een brief aan de Tweede Kamer informeert minister Asscher (SZW) over de gedachtevorming binnen het ministerie inzake asbestcertificatie cq. regulering en de voor- en nadelen. Het huidige systeem is volgens Asscher nog maar kort in werking en moet de kans krijgen om tot volle ontwikkeling te komen. Dit systeem houdt immers rekening met belangrijke factoren als een beperkte rol voor de overheid en legt het fundament voor een betrokken en en zelfstandige branche. In opzet biedt het huidige stelsel sterke punten zoals het draagvlak bij betrokken partijen, regels die werkbaar zijn in de praktijk, een prikkel voor de primair verantwoordelijken om activiteiten te ontplooien, en een dubbel toezicht, waarbij er dus ook een dubbel correctiemechanisme is. Maar er zijn ook duidelijke verbeterpunten, zoals de noodzaak tot afstemming tussen de private en publieke toezichthouders, en de commerciële relatie tussen de certificaathouder en de CKI. Deze commerciële relatie brengt risico’s met zich mee. Naast het bieden van de nodige waarborgen, is het belangrijk om aan deze punten te werken. Bron: rijksoverheid.nl 28 april 2015.

Pleidooi compensatie asbestslachtoffers volgens Australisch model

Advocate Lydia Charlier pleit voor toepassing van een Australisch model bij de compensatie van asbestslachtoffers. Daarnaast vind zij de smartegeldvergoedingen in Nederland te laag, aldus een artikel in Trouw, In de Australische deelstaat Nieuw-Zuid-Wales zouden asbestslachtoffers volgens Charlier een snelle procedure bij een gespecialiseerde rechtbank doorlopen en een smartegeld van rond de 200.000 euro ontvangen. In Nederland ligt het maximale bedrag na bemiddeling door het Instituut Asbestslachtoffers op een kleine 60.000 euro. IAS-voorzitter Rob van der Heijden reageert hierop dat het systeem van het IAS goed werkt. Alle partijen die bij de vorming van het instituut betrokken zijn, zijn tevreden. Je kunt natuurlijk altijd kijken of het sneller kan, of de bedragen nog goed zijn. Dan doen we ook. Van der Heijden vindt dat het IAS asbestclaims snel afwikkelt. "We werken op basis van een zorgvuldige beoordeling. Dat vraagt tijd." Bron: Trouw, 28 mei 2015.