menu

Nieuwsbrief 38 - september 2014

Vergelijking cijfers mesothelioom in Australie, Groot Brittannie en Nederland

In deze nieuwsbrief vindt u berichten over de onlangs verschenen mesothelioomcijfers in Australië en Groot Brittannië. De IAS Monitor laat zien dat Australië, Groot Brittannië en Nederland wereldwijd tot de landen met de hoogste mesothelioomincidentie behoren. Een nadere vergelijking van de meest recente cijfers laat zien dat de demografische kenmerken van patiënten in de drie landen ook grotendeels overeenkomen.

Lees verder

Epidemiologisch nieuws

Asbestslachtoffers Canadese asbestmijn

In een databank zijn de medische gegevens bijgehouden van 1003 voormalige mijnwerkers van een chrysotiel asbestmijn in het Canades Baie Verte in Newfoundland. Deze mijn functioneerde van half jaren 50 tot 1994. Onder de geregistreerden werden extreem hoge niveaus van asbestblootstelling gevonden en 169 mensen met asbestziekten, waaronder longkanker, mesothelioom, larinxkanker, asbestose en andere longafwijkingen. Daarnaast zijn er ook veel gevallen van maag-darmkanker waarbij een relatie met asbestblootstelling wordt vermoed. Bron: The Globe and Mail, 19 juni 2014.

 

Belgie: beroepsgerelateerde sterfte vooral door asbest

Het Belgische Fonds voor Beroepsziekten (FBZ) erkende in 2013 in 479 gevallen een rechtstreeks verband tussen het overlijden van een slachtoffer en zijn beroepsziekte. Voor het eerst in vijftig jaar zijn asbestziekten de belangrijkste oorzaak van overlijden. Voorheen was dat silicose. Het gaat volgens een woordvoerder om een stevige piek die naar verwachting nog wel enkele jaren aan zal houden. Het Fonds ontving vorig jaar 1413 aanvragen voor een vergoeding naar aanleiding van een vermoedelijk overlijden door een beroepsziekte. Het aantal gevallen van silicose (een vorm van stoflong) neemt af. Bron: metrotime.be, 24 juni 2014.

 

Asbestgerelateerde kanker bij Taiwanese scheepsslopers

Scheepssloop behoort wereldwijd tot de gevaarlijkste werkzaamheden. Wu analyseerde de medische gegevens van 4155 Taiwanese mannelijke scheepsslopers die sinds 1985 in de databank van de vakbond waren geregistreerd. De ziekte mesothelioom werd vooral gevonden bij mensen die met snijbranders hadden gewerkt. De totale groep had vaker dan gemiddeld longkanker en mesothelioom. Bron: Wu, W.T. e.a. (2014).

 

VK: toename zeldzame kankers

Volgens een Britse patientenorganisatie voor zeldzame vormen van kanker zijn zeldzame kankersoorten als mesothelioom inmiddels verantwoordelijk voor meer dan de helft van de kankergerelateerde sterfte in Groot Brittannie. Verklaringen zijn de complexiteit van de ziektes waardoor de diagnose later wordt gesteld, minder geld voor onderzoek, symptomen worden minder snel herkend en er zijn minder behandelingsmogelijkheden dan voor vaak voorkomende kankervormen. Bron: surviving mesothelioma, 30 juni 2014.

 

2518 reddingswerkers 11 september 2001 hebben kanker

Vorig jaar waren er nog 1140 reddingswerkers van Ground Zero met kanker, maar dat aantal is dit jaar enorm gestegen. Meer dan 2500 mensen hebben ondertussen deze zware diagnose gekregen, aldus de New York Post. Een enorme toename. De kankers werden volgens specialisten hoogstwaarschijnlijk veroorzaakt door de stofwolk die boven het puin hing. Zo werden hulpverleners blootgesteld aan het kankerverwekkende benzeen, dioxine en aan andere risicovolle chemische stoffen. Ook de 400 ton asbest die gebruikt werd bij de bouw van de torens, kwam na de aanslagen in de lucht terecht. Bron: Het Laatste Nieuws, 28 juli 2014.

 

Overleving bij mesothelioom

Uit analyse van medische gegevens van meer dan 14.000 Amerikaanse mesothelioompatienten blijkt dat vrouwen drie keer zo vaak als mannen na diagnose nog langer dan vijf jaar leven. Het gaat om respectievelijk 13,4% van de vrouwen in vergelijking tot 4,5% van de mannen. Mogelijke verklaringen zijn volgens de onderzoekers: verschil in de mate van asbestblootstelling (bij vrouwen lager dan bij mannen), het soort tumor en het effect van mannelijke en vrouwelijke hormonen op de groei van de tumor. Nader onderzoek is hiervoor nodig. Bron: Taioli, E. e.a. (2014).

 

Contact met asbest en keramische vezels extra gevaarlijk

Net als asbest zijn ook vuurvaste keramische vezels (RCF) onder meer toegepast in hittebestendige isolatiematerialen en als versterkingsmateriaal. Frans onderzoek meldt dat mensen die zowel aan asbest als aan RCF zijn blootgesteld vier keer zoveel risico op mesothelioom lopen als mensen die alleen aan asbest zijn blootgesteld. Bron: Lacourt, A. e.a. (2014).

 

Toename mesothelioom in Groot Britannie

In 2012 overleden 2535 Britten ten gevolge van mesothelioom (2126 mannen en 409 vrouwen), meer dan in 2011 (2291). De toename zit vooral in de groep mannen boven de 65. Naar schatting zal de jaarlijkse sterfte nog tot 2020 geleidelijk toenemen. Mannen die in de bouw hebben gewerkt lopen het meeste risico. In 2012 werd aan 2125 Britse mesothelioompatienten een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid toegekend (1985 in 2011). Bron: Health and Safety Executive, juli 2014.

 

Ontwikkeling mesothelioom in Australie

Het Australische Mesothelioom Register heeft in 2013 575 nieuwe patienten met mesothelioom geregistreerd, 465 mannen en 110 vrouwen: 2,2 patienten per 100.000 inwoners. 80% was boven de 65 op het moment van diagnose. Van 350 patienten die een enquete hebben ingevuld, geeft 60,9 procent aan dat de oorzaak waarschijnlijk beroepsgerelateerd was. Bron: Australian Mesothelioma Registry, 26 augustus 2014.

 

Asbest en kanker in slokdarm, maag en darmen

Offermans analyseerde de gegevens van 187 mensen met slokdarmkanker, 486 met maagkanker en 1724 met darmkanker uit de Nederlandse Cohortstudie (58.279 mannen tussen 55 en 69 jaar). Conclusie is dat er een relatie is tussen langdurige intensieve asbestblootstelling en het risico op deze vormen van kanker. Kim concludeert daarentegen na een overzichtsstudie dat de invloed van asbestblootstelling op het ontstaan van maag-darmkanker onduidelijk is. Bron: Kim, S.J. e.a. (2014), Offermans, N.S.M. e.a. (2014).

 

Asbest en de brandweer

Amerikaanse brandweerlieden krijgen vaker dan gemiddeld mesothelioom. Dat concludeert Daniels na het analyseren van de kankersterfte bij bijna 30.000 brandweermannen die tussen 1950 en 2009 zijn gevolgd. Bron: Daniels, R.D. e.a. (2014).

 

Asbest en Gezondheid nieuws

Documentaire over rechtzaak tegen Eternit

Dust- The Great Asbestos Trial is een documentaire die de rechtzaak volgt tegen oud-bestuurders van de Italiaanse vestigingen van voormalig asbestverwerker Eternit. In 2012 veroordeelde een rechtbank in Turijn twee oud-bestuurders tot 16 jaar cel. De rechter achtte bewezen dat zij onvoldoende oog hebben gehad voor de gevaren van asbest en dat zij veiligheidsregels hebben geschonden. Door hun nalatigheid zouden zij medeverantwoordelijk zijn voor de dood van meer dan 3000 mensen. Het proces had betrekking op de productie van asbest in vier fabrieken in Italie. Het bedrijf ging in 1986 failliet. Pas zes jaar later werd het gebruik van asbest in Italie verboden, hoewel al sinds de jaren '60 bekend was dat het materiaal kankerverwekkend is. Bron: NPO, 9 mei 2014; IAS Nieuws, 20 februari 2012. 

 

 

 

Folders over veilige asbestverwijdering

De Inspectie SZW brengt een serie informatieve flyers uit waarin werkgevers en werknemers van gecertificeerde asbestverwijderingsbedrijven kunnen lezen hoe asbest verwijderd kan worden zonder de gezondheid van werknemers aan te tasten. Onlangs is de eerste flyer verschenen: Asbest saneren? Laat uw werknemers douchen! Meer flyers volgen later dit jaar. Bron: Inspectie SZW, nieuwsbrief juli 2014.

 

Resultaten Nationale AsbestEnquete 2014

In vergelijking met de industrie en de publieke vastgoedsector lopen woningcorporaties voorop bij het asbestveilig maken van hun vastgoed. Dit is een van de uitkomsten van de Nationale AsbestEnquete 2014. Deze enquete wordt jaarlijks in opdracht van asbestonderzoeksbureau Search gehouden onder professionals die met asbestbeheer te maken hebben. Een andere conclusie is dat structurele voorlichting van medewerkers en onderhoudspartijen achterblijft. De communicatie met bewoners staat inmiddels hoog op de agenda, maar vooral voor mensen die werken in een omgeving met asbesttoepassingen is nog wat te verbeteren. Verder is de manier waarop gemeentelijke milieuhandhavers toezicht houden op de asbestketen de afgelopen jaren nauwelijks veranderd. En zien saneerders grote verschillen tussen individuele inspecteurs die hun werk controleren. Bron: Search BV, Kennisplatform asbest, juli 2014.

 

WHO factsheet meldt 107.000 jaarlijkse asbestdoden

Volgens een in juli gepubliceerde factsheet van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)worden op dit moment nog ca. 125 miljoen mensen wereldwijd op hun werkplek aan asbest blootgesteld. Jaarlijks overlijden naar schatting ca. 107.000 mensen aan de gevolgen van beroepsgerelateerde asbestblootstelling. Alle soorten asbest zijn kankerverwekkend. Blootstelling kan leiden tot longkanker, larinxkanker, eierstokkanker, mesothelioom en verschillende longafwijkingen als stoflongen (asbestose), plaques, verdikking en vochtophoping in het longvlies. Bron: WHO, juli 2014.

 

Canada: ontwikkeling beroepsgerelateerde kanker

Het aantal erkenningen voor beroepsgerelateerde kankerclaims is de laatste jaren in Canada toegenomen en inmiddels groter dan dat voor arbeidsongevallen. In de meeste gevallen gaat het om claims voor longkanker en mesothelioom en de helft komt uit het district Ontario. Sectoren met hoge risico s zijn de industrie, bouw, mijnen en meer recentelijk de overheidsdiensten. Waarschijnlijk is er sprake van flinke onderrapportage. Betere voorlichting van patienten, risicogroepen en zorgverleners is nodig om dit tegen te gaan. Canada was tot enkele jaren geleden zelf een grote asbestproducent. Bron: Del Bianco, A. e.a. (2014).

 

Asbestpaniek

Een asielzoeker die in augustus zwaar gewond raakte bij een val in het Vluchtgebouw aan de Jan Tooropstraat is door medebewoners van het pand naar buiten gedragen. Hulpdiensten hadden de instructie niet naar binnen te gaan in verband met mogelijke asbest. De man bleek een gebroken nekwervel en een hersenbloeding te hebben. Het verweer van de politie was dat men niet kon zien hoe ernstig de verwondingen waren en opdracht was om niet naar binnen te gaan. Bron: Parool, 27 augustus 2014.

 

Asbestsigaretten in Groot Brittannie

In Groot Brittannie wordt op de zwarte markt in illegale sigaretten gehandeld die allerlei schadelijke stoffen bevatten waaronder asbest. Bron: Targeted News Service, 23 augustus 2014.

 

Het verhaal van twee asbestgiganten

Moerman vergeleek de jaarverslagen van de voormalige asbestproducenten Turner & Newall en James Hardie over hoe deze bedrijven door de jaren heen over asbest rapporteerden. Het gaat om afzonderlijke fases waarin asbest eerst als wondermiddel wordt gepresenteerd, vervolgens als bron van risico en uiteindelijk als bedreiging voor het voortbestaan van de bedrijven. Bron: Moerman, L. e.a. (2014).

 

Juridisch nieuws

Vrijspraak sloper van vermeend asbestdelict

De politierechter heeft een schrootverwerker en sloopbedrijf in Groningen vrijgesproken van overtreding van milieuregels. Het bedrijf lag daarover jaren in de clinch met de overheid. Het Openbaar Ministerie eiste deze week 5000 euro boete voor de afvoer van licht asbesthoudend materiaal dat vrijkwam bij de sloop van treinstellen. De rechter oordeelde dat een overtreding niet is vastgesteld. Het bedrijf sloopte oude treinstellen volgens de regels van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. De Nederlandse Spoorwegen (NS) wil de 3600 treinstellen in Groningen laten slopen. In een deel van de coating van de treinstellen zat een kleine hoeveelheid asbest. Wetend hoe gevoelig asbest ligt, liet het bedrijf uitgebreid onderzoek doen en een sloopplan maken dat aan alle voorwaarden voldeed. Bron: Dagblad van het Noorden 21 juni 2014.

 

Boze ex dumpt asbest in tuin

Na 37 jaar mishandeling en een moeizame echtscheiding was een vrouw (68) het beu dat haar ex zijn afspraken over de sloop van een schuur niet nakwam. Ze vroeg een even oude hulpvaardige dorpsgenoot het hok te slopen en het asbesthoudende afval bij haar ex op het erf te storten. Bij de rechter moesten ze zich verantwoorden voor illegale afvaldumping. Die legde aan beide verdachten 750 euro boete op waarvan 500 voorwaardelijk. Ook moeten ze 200 euro schade vergoeden. Bron: Leeuwarder Courant, 20 juni 2014.

 

Ton compensatie voor huurders asbestpand

De tijdelijke huurders en gebruikers van een aantal panden in Veenendaal hebben ruim 124.000 euro aan schadevergoeding ontvangen van de eigenaar, de gemeente Veenendaal. In de panden werd begin november 2012 asbest aangetroffen. Na de vondst, gingen de panden direct op slot. De verschillende huurders konden niet meer bij hun spullen. Een door de gemeente ingeschakelde organisatie heeft een deel van de opgeslagen goederen gesaneerd. Waar mogelijk kregen eigenaren deze goederen terug. De gemeente heeft bijna 300.000 euro moeten uitgeven aan de afwikkeling van de kwestie. Veenendaal geeft naar aanleiding van het incident aan niet meer zelf panden te willen verhuren, maar enkel te werken met een leegstandsbeheerder. Bron: De Gelderlander, 11 juni 2014.

 

Malta aansprakelijk voor asbestblootstelling

De Maltese overheid heeft verzuimd 21 arbeiders van een scheepswerf tegen asbestblootstelling te beschermen. Dat oordeelt het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) op 24 juli jl. in de zaak Brincat e.a. vs. Malta. De arbeiders werden tussen 1950 en begin 2000 tientallen jaren aan asbest blootgesteld waardoor zij ziek zijn geworden. Vanaf begin jaren 70 had de Maltese overheid op de hoogte moeten zijn van de risico’s van asbest op scheepswerven. De overheid heeft echter tot 2003 nagelaten wetgeving en praktische maatregelen in te voeren die deze arbeiders adequaat hadden kunnen beschermen. Bron: ECHR 232, 24 juli 2014: pressrelease .

 

Verzekeraar Travelers moet 500 miljoen asbestcompensatie betalen

Verzekeraar Travelers moet meer dan 500 mln us-dollar compensatie aan asbestslachtoffers betalen in gevolg op een uitspraak van een Amerikaans Hof van Beroep. Het gaat om een schikkingsvoorstel dat voortkomt uit het faillissement in 1980 van John Mansville Corp, destijds een van de grootste leveranciers van asbesthoudende producten. Bron: Bloomberg.com, 22 juli 2014.

 

Verfproducent RPM betaalt 797,5 mln asbestcompensatie

Verfproducent RPM International is bereid 797,5 mln us-dollar te vergoeden voor asbestgerelateerde claims van slachtoffers die in het verleden asbesthoudende materialen in isolatie en brandwerende toepassingen van dochter Bondex hebben gebruikt. Bron: Bloomberg.com, 28 juli 2014.

 

Misstanden in Amerikaanse asbestcompensatiezaken

Het ontbreken van een redelijk en efficiënt compensatiesysteem voor asbestslachtoffers heeft in de Verenigde Staten geleid tot misstanden in het recht in de vorm van overcompensatie van sommige slachtoffers, onderbetaling van anderen, enorme vergoedingen voor de advocatuur en eindeloze vertraging van zaken. Tientallen bedrijven kregen daardoor via een beschermingsconstructie uitstel van betaling. Veel documenten in rechtzaken bleven geheim. De mogelijkheid tot geheimhouding is inmiddels gecorrigeerd door een recente uitspraak van een districtsrechter in de zaak tegen maskerproducent Garlock. Volgens rechter Max Cogburn mag het verzegelen van documenten in een rechtzaak alleen als uitzondering gebeuren, niet als regel. Publiek en pers hebben recht op inzage als een zaak een publiek forum als de rechtzaal haalt, aldus de rechter. Bron: businessweek.com, 24 juli 2014.

 

Vier mythes over mesothelioom

De Amerikaanse letselschade-advocaat Meisenkothen ontkracht in een artikel vier argumenten die door werkgevers en producenten als verweer worden gebruikt in asbestcompensatiezaken. Het gaat om de volgende: (1) chrysotiel (wit)asbest veroorzaakt geen mesothelioom, (2) een flink deel van de mesothelioomgevallen heeft geen aanwijsbare oorzaak, (3) er is een grenswaarde voor asbestblootstelling en (4) het is wetenschappelijk niet mogelijk visueel aan te tonen dat bij schijnbaar niet stoffige mechanische processen (bijv. aanbrengen van remvoeringen) toch zichtbare en onzichtbare hoeveelheden stof vrijkomen. Bron: Meisenkothen, C. (2014).

 

Zwitserland verlengt verjaringstermijn tot 30 jaar

In reactie op een arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft Zwitserland besloten de absolute verjaringstermijn voor letselschadezaken van 10 tot 30 jaar te verlengen. Terugwerkende kracht geldt alleen voor mensen die op dit moment al ziek zijn. In Nederland is de absolute verjaringsermijn eveneens 30 jaar. Bron: AWP Premium Swiss News, 15 augustus 2014.

 

In gevangenis na asbestverwijdering

Een Britse loodgieter is veroordeeld tot een gevangenisstraf van 60 dagen onvoorwaardelijk en twee jaar voorwaardelijk. De man had een 17-jarige jongen ingehuurd om hem onbeschermd te helpen bij het verwijderen en afvoeren van asbest-isolatiemateriaal uit twee boilers. De loodgieter moet voortaan een jaarlijkse medische checkup van de jongen vergoeden. Daarnaast moet hij de eigenaars van het huis 1675 pond betalen voor de ontsmettingskosten van de ruimte waarin de boilers zaten. Bron: Lloyds Asbestos Litigation Reporter, 30 augustus 2014.

 

Niet aansprakelijk voor incidentele kortdurende asbestblootstelling

Een eind 2012 aan mesothelioom overleden man heeft eind jaren 60 ruim een jaar als timmerman onbeschermd aan de bouw van een flat meegewerkt en is daarbij op een aantal momenten aan asbest blootgesteld. De kantonrechter concludeert dat de asbestblootstelling heeft plaatsgevonden in de periode dat weliswaar bekend werd dat ook een incidentele, kortdurende asbestblootstelling gezondheidsrisico’s met zich meebrengt, maar nog niet van een werkgever gevergd kon worden dat zij ter bescherming van de werknemer al veiligheidsmaatregelen nam. Ook indien de aansprakelijkheidsvraag anders had moeten worden beantwoord had de vordering niet kunnen slagen omdat deze is verjaard. Het beroep op verjaring door de werkgever is  na weging van de gezichtspunten (Van Hese/De Schelde, 2000) volgens de rechter naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet onaanvaardbaar. Bron: rechtspraak.nl, Rechtbank Midden Nederland, 23 juli 2014, nr. 2721524.

Medisch nieuws

Opereren bij mesothelioom

De hoeveelheid ervaring van een ziekenhuis is de belangrijkste factor voor het bereiken van het beste resultaat na een operatie bij mesothelioom. Dat concludeert Papaspyros na een overzichtsstudie. Bron: Papaspyros, S1 & S2 (2014).

8 miljoen dollar subsidie voor mesothelioomonderzoek

De universiteit van Pennsylvania heeft 8 miljoen dollar subsidie ontvangen van het Amerikaanse Nationale Kanker Instituut voor een studie naar de effecten van fotodynamische lichttherapie (PDT) bij patienten met mesothelioom. Bron: Universiteit van Pennsylvania, juli 2014.

 

Effect langdurige asbestblootstelling

Langdurige asbestblootstelling kan leiden tot chronische ontsteking van het longweefsel. Asbestvezels in de vorm van scherpe naalden blijven vastzitten in het longvlies en zorgen voor ontsteking van het weefsel rondom. Bij ca. 4 procent van de mensen die langdurig aan asbest zijn blootgesteld verandert de ontsteking na tientallen jaren in een kwaadaardige tumor (mesothelioom). Bron: mesothelioma.com, juli 2014.

 

Genetische screening bij mesothelioom

Mesothelioom is een lastige diagnose omdat de tumor veel overeenkomsten kan vertonen met uitzaaingen van andere vormen van kanker. Kerger pleit voor ondersteuning van de diagnostiek met genetische markers. Een register met genetische kenmerken van mesothelioompatienten zou de diagnostische criteria kunnen verbeteren. Bron: Kerger, B.D. e.a. (2014).

 

Andere oorzaken van mesothelioom

In ca. 80% van de gevallen van mesothelioom is asbestblootstelling als oorzaak aanwijsbaar. Amerikaans onderzoek laat zien dat het chemicalium vinylidene chloride (VDC) bij ratten een andere oorzaak is. VDC wordt in de industrie gebruikt voor de productie van plastic materialen, films, verpakkingsmateriaal, coatings en films. Een andere oorzaak is Fluoro-edeniet, een vezelachtig mineraal dat in gesteente voorkomt, bijvoorbeeld in de omgeving van Biancaville. Het werkt op dezelfde manier als blauw asbest (crocidoliet). Bron: Blackshear, P.E. e.a. (2014), Conti, S. e.a. (2014).

 

Immuuntherapie voor mesothelioom

In het afgelopen jaar is in het mesothelioomonderzoek de meeste vooruitgang geboekt in de behandeling van de ziekte met behulp van immuuntherapie. Dat is één van de conclusies van een symposium over longbesparende behandelingen voor maligne pleuraal mesothelioom dat in mei in Santa Monica (VS) werd gehouden. Een veelbelovend middel is Tremilimumab dat nu in fase 2-studies wordt onderzocht. Bron: PR Newswire, 11 juni 2014.

 

Biomarkers voor mesothelioom

Biomarkers zijn eiwitten in het bloed die iets kunnen zeggen over de aanwezigheid of verloop van sommige ziektes. Momenteel wordt voor de ziekte mesothelioom onderzoek gedaan naar verschillende markers. Mesotheline en Rantes kunnen bij de screening van risicogroepen worden ingezet. Osteopontine is een hulpmiddel in de diagnostiek en fibrogen helpt bij het voorspellen wat het effect van een operatie kan zijn. Bron: surviving mesothelioma.com, mei 2014 en Comar, M. e.a. (2014).

 

Experimentele medicijnen

Disulfiram is een stof die via het middel Antabus al sinds 1950 tegen alcoholisme wordt gebruikt. Onderzoekers hebben nu ontdekt dat deze stof bij muizen de groei van een mesothelioomgezwel vertraagt en de muizen gevoeliger maakt voor sommige chemo-medicijnen. Bron: Surviving Mesothelioma. com, april 2014; Cheriyan, V.T. e.a. (2014).

 

Nierschade door chemo bij mesothelioom

Een combinatie van de middelen cisplatine en pemetrexed is de standaard chemokuur die bij mesothelioom wordt toegepast. Een van de mogelijke bijwerkingen is schade aan de nieren. Vooraf is niet te voorspellen wie daar last van zal hebben. Bron: mesothelioma.com, 25 augustus 2014.

 

Overzichtsstudies mesothelioom

Hoewel nog meer onderzoek nodig is, lijken patienten met buikvliesmesothelioom baat te hebben bij een vochtreducerende operatie gevolgd door een hyperthermische chemokuur waarbij de toe te dienen stof vooraf wordt verhit. Bron: Helm, J.H. e.a. (2014).

 

Milieu/Veiligheid nieuws

Weer evacuatie bewoners Louweshoek vanwege asbest

In juni zijn bewoners van wooncomplex Louweshoek, naast het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam, opnieuw naar een hotel gegaan na de vondst van asbest in hun woning bij de sanering van het gebouw.  Bij de sanering van het complex (148 tweekamerwoningen anno 1975) kwam al eerder asbest vrij en moesten bewoners geevacueerd worden. Bron: Het Parool, 24 juni 2014.

 

Resultaten Britse asbestinspectie scholen

De Britse Health and Safety Executive, een overheidsautoriteit, inspecteerde tussen april 2013 en januari 2014 bij 153 scholen op asbest. Het ging om een aselecte steekproef. Bij 13% moest actie worden genomen om de aanwezige asbest beter te beheren. 29 % van de scholen kreeg een brief met advies. Bij 71% was geen actie nodig of kon met mondeling advies worden volstaan. Bron: HSE, 23 juni 2014.

 

Inspectie SZW inspecteert metaalgieterijen

De Inspectie SZW bezoekt van 1 augustus tot en met 31 oktober 100 metaalgieterijen. Daarbij kijken de inspecteurs onder andere naar het veilig werken met machines, de veilige inrichting van de arbeidsplaats en naar blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Volgens de Asbestkaart zijn in de metaal gietmallen van asbestcement gebruikt. De IAS Monitor laat zien dat de metaal tot de belangrijkste sectoren behoort die asbestslachtoffers hebben veroorzaakt. Bron: inspectieszw.nl, 31 juli 2014.

 

VS en Canada gebruiken nog steeds asbesthoudende cementpijpen

In de Verenigde Staten en Canada is in- en uitvoer van asbesthoudende cementpijpen nog steeds toegestaan. Er is wel regelgeving hoe met deze materialen moet worden omgegaan. In nieuwe publieke gebouwen worden nog steeds asbesthoudende pijpleidingen gelegd. Onduidelijk is in welke gebouwen en in welke mate dat is gebeurd. Hoewel in Nederland alle asbest is verboden, krijgt het IAS nog steeds regelmatig aanmeldingen van slachtoffers die door de aanleg of montage van asbesthoudende pijpen ziek zijn geworden. Bron: The Globe and Mail, 27 juni 2014; IAS Monitor op www.ias.nl

 

Innovatieve asbestsanering

Nederlands grootste grondverzetbedrijf, Boskalis, zet een uniek instrument in om Harderwijk van asbestvervuiling af te helpen. Volgens de Beau Dredge techniek wordt met een enorme stofzuiger schone grond uit de diepte opgezogen en boven op een met asbest vervuilde grondlaag in het oude havengebied gestort. Het Harderwijkse asbestprobleem ontstond bijna tachtig jaar geleden toen Asbestona een asbestverwerkende fabriek bouwde in het havengebied van het Veluwse visserstadje. De visserij lag op haar gat door de aanleg van de Afsluitdijk en de fabriek bood een welkom alternatief voor de werkloze vissers. Daarbij stapten veel vissers over op het houden van eenden in de buitengebieden rond Harderwijk en Ermelo. Voor de eendenschuren werden  goedkope asbestplaten gebruikt. Daarnaast konden boeren en overheden gratis resten asbest halen bij de fabriek om wegen mee te verharden. Het intensieve gebruik van de slijtvaste en onbrandbare vezels leidde tot een enorme vervuiling op verschillende plekken op Harderwijks grondgebied. De provincie Gelderland heeft inmiddels alle wegen waar asbest als verharding was gebruikt afgegraven en grond is afgevoerd en verwerkt. Ook in het eendengebied tussen Harderwijk en Hierden hebben al grootscheepse saneringen plaats gevonden. Bron: Reformatorisch Dagblad, 24 juli 2014.

 

Arme landen gebruiken nog steeds veel asbest

Asbest wordt in veel ontwikkelingslanden nog steeds volop gebruikt. Alleen al in India, de grootste asbestimporteur van de wereld, werken ca. 300.000 mensen in de asbestindustrie, die goed is voor een omzet van zo'n anderhalf miljard euro per jaar. Vertegenwoordigers van de asbestindustrie kwamen onlangs op een conferentie in Delhi bijeen. Zij vinden dat de risico's overdreven worden. Sterker nog: ze beschrijven hun product als een vorm van ontwikkelingshulp voor de vele arme Indiers die in armoedige rieten hutten moeten wonen. Volgens de asbestlobby is het slechte imago van het materiaal te wijten aan het feit dat westerse landen het onverantwoord gebruikt hebben. Diezelfde lobby beweert ook dat de verreweg meest gebruikte soort asbest, witte asbest (chrysotiel), veilig is. Volgens de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en medische onderzoekers hoort het materiaal verboden te zijn: asbestvezels nestelen zich in de longen van mensen en veroorzaken daar ziektes. Volgens de IAO sterven zo'n 100.000 mensen per jaar aan de gevolgen van blootstelling op hun werkplek. De positie van de Indiase overheid blijft onduidelijk. Er geldt sinds 1986 een moratorium op het delven van asbest, maar het gebruik is nooit verboden. Er is inmiddels wel protest van burgers. De vergunning voor een asbestfabriek in Vaishali werd daardoor vorig jaar alsnog ingetrokken. Wat het standpunt is van de nieuwe premier Mori is nog niet bekend. Bron: AP, Trouw, 12 augustus 14.

 

Asbest in oorlogsgebied

Israels minister van Milieu heeft een plan aangekondigd om van honderden huizen die dichtbij Gaza liggen de asbestcementdaken te vervangen. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 6 augustus 2014.

 

Asbestrisico scheepsbouw

In 2013 heeft de Inspectie SZW 115 scheepswerven geïnspecteerd. 13 werven voldeden niet aan de protocollen rond asbest. De IAS Monitor laat op de IAS-website zien dat de scheepsbouw tot de belangrijkste asbestrisicosectoren behoort. Bron: Inspectie SZW, AD, augustus 2014, IAS Monitor

 

Politiek nieuws

Boetes voor illegale asbestverwijdering

De Inspectie SZW heeft aan een sloopbedrijf uit Zuid-Holland een boete opgelegd van 44.100 euro voor het illegaal verwijderen van asbest uit een woning op het eiland Goeree-Overflakkee. Het bedrijf was bezig met de sloop van een woning terwijl er delen van een asbesthoudende pijp van een schoorsteenkanaal en asbesthoudende beplating her en der op de grond lagen. Een vastgoedbedrijf uit Maastricht kreeg een boete van 86.400 euro voor het illegaal verwijderen van asbest uit een leegstaand schoolgebouw in Limburg.Bron: rijksoverheid.nl, 13 juni en 15 juli 2014.

 

Verdubbeling opsporing malafide asbestsaneerders

In 2013 zijn 433 malafide asbestsaneerders aangepakt. Dit is een verdubbeling ten opzichte van het jaar daarvoor. De aanpak van de Inspectie SZW om samen met andere toezichthouders malafide asbestsaneerders te controleren is succesvol. In totaal is voor 1,9 miljoen euro aan boetes opgelegd, zowel voor malafide saneringen als voor niet correcte asbest saneringen door gecertificeerde bedrijven. Bron: rijksoverheid.nl, 2 juli 2014.

 

Strengere regels voor werken met asbest

De regels voor werken met asbest zijn per 1 juli 2014 strenger geworden. Werknemers die met asbest werken mogen aan nog minder asbest worden blootgesteld. De blootstellinggrens voor werken met chrysotiel-asbest is per 1 juli 5 keer strenger geworden. De blootstellingsgrens voor werken met amfibool-asbest wordt naar verwachting per 1 januari 2015 30 keer strenger. Adviesbureau RIR Nederland BV analyseert in een publicatie de wijzigingen in het Arbeidsomstandighedenbesluit. Bron: antwoordvoorbedrijven.nl, 1juli, RIR Nederland BV, 24 juni 2014.

 

Asbestonderzoeksbureau Search overgenomen

Een van de grootste asbestonderzoeksbureaus in Nederland, Search, is per 1 juli overgenomen door SGS, wereldleider op het gebied van inspectie, controle, analyse en certificering. Bron: Searchbv, 1 juli 2014.

 

Vergoeding juridische kosten vervalt voor Britse mesothelioompatienten

Sinds 1 juli 2014 kunnen Britse mesothelioompatienten die geen werkgever of verzekeraar aansprakelijk kunnen houden in aanmerking komen voor een schadevergoeding. De kosten komen voor rekening van de Britse verzekeraars. Daartegenover staat dat slachtoffers die wel een verzekeraar aansprakelijk kunnen houden geen extra vergoeding meer kunnen krijgen voor hun juridische kosten, de zogenaamde success fee. Bron: Daily Mirror, 3 juli 2014.

 

Overijssel verruimt regeling subsidie Asbest eraf, zonnepanelen erop

De provincie Overijssel verruimt en verlengt de huidige stimuleringsregeling Asbest eraf zonnepanelen erop om de beoogde 400.000 vierkante meter asbestsanering te behalen. De steunregeling is nu ook van toepassing voor voormalige agrarische bedrijven. Daarnaast is de ondergrens van de verruimde regeling verlaagd. Aanvankelijk moest minstens 400 vierkante meter asbest gesaneerd worden. Nu is dat minimaal 250 vierkante meter. Tevens is de ondergrens voor de te plaatsen zonnepanelen van 15 kW verlaagd naar ten minste 5 kW. Bron: Boerderij Vandaag, 17 juni 2014.

 

Ontbreken vast bestek nekte project SS Rotterdam

Het ontbreken van een vast bestek voor de renovatiewerkzaamheden aan het schip SS Rotterdam, heeft het project uit de hand doen lopen. Dat zei Martien Kromwijk, de voormalige bestuursvoorzitter van Woonbron bij de openbare verhoren van de parlementaire enquêtecommissie woningcorporaties. Het stoomschip kostte uiteindelijk 257 miljoen euro, terwijl 6 miljoen was begroot. Een deel van de kosten werd veroorzaakt door zwaardere asbestnormen, waar Woonbron volgens Kromwijk mee te maken kreeg. Ook andere bouwvoorschriften zorgden voor een extra kostenpost. Het verwijderen van het asbest bleek moeizamer dan gedacht. Bedoeling was het binnenwerk van het schip in tact te laten. Dat lukte echter niet. Bron: Cobouw, 6 juni 2014.

 

Congres over toezicht op asbest

Op 24 november organiseren de Inspectie SZW, de Inspectie Leefomgeving en Transport en het ministerie van Infrastructuur en Milieu een congres over het ketentoezicht op asbest. Doel is de samenwerking op dit gebied te verbeteren, om daarmee malafide asbestsanering beter aan te kunnen pakken. Bron: Inspectie SZW, nieuwsbrief juli 2014.

 

Brabantse gemeenten falen bij aanpak asbest

Brabantse gemeenten hebben onvoldoende kennis van asbest in huis om aanvragen voor sloop of nieuwbouw goed te kunnen beoordelen. Bovendien is het toezicht vaak slecht geregeld. In 60 procent van de gevallen zijn asbestdossiers onvolledig. Dat blijkt uit een onderzoek van de provincie Noord-Brabant. Het rapport bevestigt wat de Inspectie Leefomgeving en Transport (de voormalige VROM-inspectie) ook al in de gaten had: gemeenten voeren hun 'wettelijke asbesttaken' niet goed uit. Gelderlander.nl, 11 juli 2014

 

Van asbestcement naar asbestvrij

HIL Ltd, s werelds grootste producent van asbestcementdaken gaat haar Indiase productie geleidelijk meer richten op asbestvrije alternatieven. Nu is de verhouding nog 80% asbesthoudend, 20% asbestvrij. Dat moet in de komende drie tot vier jaar verschuiven naar een verhouding van 60:40. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 5 augustus 2014.

 

Maleisie verbiedt asbest in 2015

Maleisie zal in 2015 een verbod op asbest invoeren. Een grote producent van asbestvrij cement ziet een gat in de markt en gaat daarom een handelskantoor openen in de hoofdstad Kuala Lumpur. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 4 augustus 2014.

 

 

WHO wil meer actie tegen asbest

Vertegenwoordigers van de 16 lidstaten in de Europese regio van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kwamen onlangs in Duitsland bijeen. Zij benadrukten de noodzaak om goede nationale registers bij te houden voor beroepsziekten en kanker en zorgverleners te trainen in het signaleren en rapporteren van asbestgerelateerde ziekten. Verder vragen de lidstaten om steun voor de ontwikkeling van een systeem voor goed afvalbeheer en meer onderzoek naar goede vervangers van asbesttoepassingen. In de Europese regio hebben tot nu toe 37 landen het gebruik van alle vormen van asbest verboden. Desondanks worden naar schatting 300 miljoen mensen nog steeds blootgesteld aan asbest op het werk, maar ook buiten de werkomgeving. In sommige landen wordt asbest nog steeds geproduceerd, verhandeld en gebruikt. Bron: asbestenbouw.com, 22 augustus 2014.

 

Frankrijk verscherpt regels asbestverwijdering

Naast Nederland is ook Frankrijk bezig de regels voor asbestverwijdering verder aan te scherpen. In 2008 werd een vergunning verplicht om asbest te mogen verwijderen. De blootstellingsgrenzen werden in 2012 verlaagd en zijn sinds 1 juli jl. verder aangescherpt. Resultaat van al deze wijzigingen is dat de kosten voor asbestverwijdering sterk zijn gestegen tot soms 50% van de totale sloopkosten van een object. Bron: International Ban Asbestos Secretariaat, 25 juni 2014.

 

Financiele schade door asbest(paniek)

De eigenaar van een autopoetsbedrijf uit Valkenburg weigert een kwart miljoen euro te betalen voor het opruimen van asbest. Hij vecht de rekening donderdag aan bij de Raad van State. Na een brand ruimde de ondernemer alleen de asbest op rond het eigen bedrijf, maar de gemeente Katwijk gaf opdracht om het omliggende gebied ook schoon te maken. Toen de man dat weigerde, liet de gemeente de asbest zelf verwijderen en stuurde de rekening door naar de eigenaar van het bedrijf. In Amsterdam ligt de bouw aan het Stadionplein stil. Bij het afgraven van de bouwput op anderhalf tot twee meter diepte een kleine hoeveelheid asbest aangetroffen is. De vondst wordt nu onderzocht. Bron: Nieuwsbrief Sloopgids.nl, 15 september 2014: Omroep West.nl 9 september, Parool, 10 september 2014.

 

Drie Britse ziekenhuizen beboet wegens mogelijke asbestblootstelling

Drie Britse ziekenhuizen hebben een boete van totaal 55000 pond gekregen omdat werknemers er tussen 2000 en 2011 mogelijk aan asbest zijn blootgesteld. Het onderhoudsteam van de ziekenhuizen hield in die periode geen rekening met het aanwezige asbest dat in kaart was gebracht. Verder werden eind 2011 bij een inventarisatie nieuwe asbestbronnen ontdekt waarmee ook geen rekening was gehouden. Bron: Health and Safety Executive, 20 augustus 2014.

 

Actuele asbestinfo voor gemeenten

Kenniscentrum Infomil heeft een internetmodule met actuele informatie over asbest voor gemeenten gemaakt. Deze module is vanaf nu beschikbaar en bevat kant en klare, actuele teksten en vragen en antwoorden over het onderwerp asbest. Gemeenten kunnen deze informatie gebruiken op hun eigen websites.
Bron: Infomil.nl, 22 september 2014.